بانک مقالات علوم اجتماعی

برنامه توسعه سازمان ملل متحد هر ساله گزارشي به نام گزارش توسعه انساني منتشر مي کند که در بخشي از آن، با استفاده از شاخصي ترکيبي به نام شاخص توسعه انساني، وضعيت کشورهاي مختلف از نظر موفقيت در فراهم آوردن امکان زندگي سالم توام با دانش و رفاه اقتصادي مقايسه مي شود . گزارش توسعه انساني سال 2003 اخيرا منتشر شده است و اين مقاله، بر اساس اين گزارش، به بررسي وضعيت ايران در چند سال اخير مي پردازد.
در سال 2003، ايران در جايگاه 106 قرار گرفته است که نسبت به سال 2001، که در جايگاه 90 قرار داشت، سقوط بارزي کرده است. اين سقوط در حالي است که در بين همسايگان ايران، غير از عراق و افغانستان، تنها پاکستان است که از نظر توسعه انساني پايينتر از ايران قرار گرفته است. امتياز توسعه انساني ايران نيز در اين سال 0.719 بوده است که در مقايسه با سال گذشته کاهش و در مقايسه با سالهاي پيشتر افزايش اندکي را نشان مي دهد. اين در حالي است که ميزان افزايش امتياز توسعه انساني در بسياري از کشورهاي همسايه مانندعمان، ترکمنستان و آذربايجان بيشتر از ايران بوده است . کاهش نسبت ناخالصي ثبت نام از 73 درصد در سال 2001 به 64 درصد در سال  2003علت اصلي سقوط رتبه ايران بوده است.
شاخص توسعه انساني، سنجه اي مناسب و يکدست براي مقايسه ميزان موفقيت کشورها در دستيابي به اهداف توسعه است و لازم است که برنامه هاي توسعه اي کشورمان با در نظر داشتن عوامل اين شاخص طراحي شود. همچنين ميزان پراکندگي اين شاخص در سطح کشور نيز از اهميت بالايي برخوردار است که بايد در اجراي برنامه هاي سنجش شاخص توسعه انساني در سطح کشور مورد توجه قرار گيرد.

 نسخه قابل چاپ