بانک مقالات علوم اجتماعی

موضوع جامعه شناسي سياسي بطور کلي عبارت است از بررسي شکاف هاي جامعه، گروه بندي هاي اجتماعي ناشي از آن و تاثير نيروي اين گروه بندي هاي اجتماعي بر عرصه هاي سياسي. به اين لحاظ هدف از مطالعه حاضر نيز تامل در نقش نيروهاي ناشي از گروه بندي هاي برآمده از شکاف هاي اجتماعي است، چرا که در جامعه شناسي، غرض اساسي از بررسي جامعه همانا تبيين عرصه سياسي است.
در اين ميان يکي از مباحث عمده ي جامعه شناسي بر آن تعلق دارد که نشان دهد پويايي جامعه و دولت تا چه حد محصول فعال شدن شکاف هاي اجتماعي در طي زمان است. يکي از اين شکاف هاي اجتماعي، شکاف جنسي است. شکاف جنسي به عنوان يک شکاف ساختي از تقسيم جمعيت جامعه بر دو گروه مردان و زنان به وجود مي آيد. به علاوه حالت فعالي و انفعالي شکاف مزبور بر حسب نوع جامعه به سه نوع تقسيم مي شود :
اولا در جامعه سنتي که زنان تابع شوهرانند و نقش سياسي ندارند اين شکاف فعال نيست،
ثانيا در جامعه نوين تحولات گسترده اجتماعي موجب فعال شدن اين شکاف در قالب درخواست حق راي و نمايندگي در نهادهاي پارلماني و مواردي از اين قبيل مي شود،
ثالثا در جوامع در حال گذار اين شکاف نيمه فعال است، بدين معني که گاه بر حسب حضور وتلاش هاي ساير شکاف ها، همچون جناح بندي هاي سياسي فعال شده، به تراکم و زماني از فعاليت بازمي ايستد، که از اين حيث بررسي اثرات آن براي پژوهندگان اجتماعي از اهميتي تام برخوردار است .
در اين راستا به نظر مي رسد جامعه سياسي فعلي ايران به عنوان يک جامعه در حال گذار با وضعيت اخير شکاف جنسي مواجه باشد. در اين حيطه، انديشه سنتي سياسي که در برابر آراي سياسي صف آرايي کرده، در موارد بسيار، از جمله تدوين قواعد تبعيت زنان از شوهران خصوصا در عرصه سياسي و ناگزير غير فعال داشتن آن است. اين عملکرد البته در قالب تصميم گيري پنهاني، ايجاد منافع کاذب و نظام انضباطي تامين منافع مردسالارانه و بر پايه بازتوليد روابط اجتماعي، چنان وارد صحنه شده که به کنترل و غيرفعال نگه داشتن شکاف جنسي منتهي شود. با اين همه در مواردي چون حضور زنان در صحنه انتخابات رياست جمهوري دوم خرداد 1376، مشاهده مي شود که چگونه جناح هاي سياسي اصلاح گرا توانستند فعاليت اين شکاف را به شکل متراکم بر شکاف جناحي خود باز کنند و از اثرات آن در صحنه سياست سود بگيرند .
تحقيق حاضر مي کوشد بخشي از موانع مشارکت سياسي زنان را در جامعه فعلي ايران بررسي کند و نشان دهد از چه وضعيتي برخوردار است.

 نسخه قابل چاپ