بانک مقالات دفاع مقدس

عنوان : آسيب شناسي انقلاب اسلامي 2
موضوعات مقالات :انقلاب اسلامي
انديشه هاي بيگانه ممكن است از طريق دشمنان يا دوستاني كه مجذوب آراء ديگر شده اند، نفوذ كنند. حكومت ديني مي تواند سعادت بشر را تضمين نمايد، ولي اگر اين اصل زير سوال رود، ممكن است جريان تمايل به مكاتب بيگانه شدت گيرد.

نوشته ذيل به بررسي آسيب هاي فرهنگي و موانع روياروي انقلاب اسلامي اشاره مي نمايد. ما مي توانيم با عنايت به فرمايشات امام راحل (قدس سره)، مقام معظم رهبري و استاد شهيد مطهري، اجمالا به آسيب هاي فرهنگي و موانع روياروي انقلاب اسلامي اشاره نماييم؛
▪ نفوذ انديشه هاي بيگانه: انديشه هاي بيگانه ممكن است از طريق دشمنان يا دوستاني كه مجذوب آراء ديگر شده اند، نفوذ كنند. حكومت ديني مي تواند سعادت بشر را تضمين نمايد، ولي اگر اين اصل زير سوال رود، ممكن است جريان تمايل به مكاتب بيگانه شدت گيرد. يكي از علل رواج مانوي گري و مزدك گرايي، عدم اجراي عدالت از جانب حكومتهايي بود كه نام اسلام را يدك مي كشيدند.
▪ تغيير جهت دادن انديشه ها: نهضت خدايي بايد براي خدا آغاز شود و براي او ادامه يابد و هيچ خاطره و انديشه اي غير خدايي در آن راه نيابد تا عنايت و نصرت الهي شامل حالش گردد.
▪ تجدد گرايي افراطي: در مقابل تمسك به اسلام ناب، تجدد گرايي افراطي يا التقاط و زهد گرايي منفي قرار دارد. پرهيز از افراط و تفريط و گرايش به اعتدال در هر كاري خالي از دشواري نيست. تجدد گرايي افراطي آراستن اسلام با انديشه هاي غير اسلامي براي زيبا جلوه دادن آن مي باشد.
▪ جدا كردن دين از علم و سياست و تفرقه بين حوزه و دانشگاه.
▪ بوروكراسي مفرط و فساد اداري و اجتماعي: حضرت اميرالمومنين (ع) مي فرمايند: “همانا فلسفه نابودي رژيمهاي پيشين اين بود كه حق مردم را ندادند تا آن را به رشوت خريدند، و راه باطلشان بردند، و آنان پيرو آن گرديدند.” (۱)
▪ دنيا طلبي و اشتغال به زينتهاي دنيوي: اگر زندگي تجملاتي و روحيه تكاثر طلبي در ميان عناصر انقلابي فزوني گيرد، داعيه دفاع از انقلاب و ارزشها تضعيف مي شود.
ابن خلدون ادوار تشكيل دولت را چنين بر مي شمارد: دوران ظفر، دوره انحصار قدرت، دوره تجمل و فراغت، دوره خرسندي و بالاخره دوره اسراف و تبذير و انحطاط. در دوران آخر، عصبيت (همبستگي اجتماعي) از بين مي رود، و تن آسايي، تجمل و حاكميت روابط فزوني مي گيرد. (۲)
▪ اشاعه فحشاء و مراكز فساد و تاثير پذيري از جنگ رواني و تبليغاتي دشمن.
▪ فراموش كردن اهداف فرهنگي قيام ملت و مكتب الوهيت به معني وسيع آن و ايده توحيد با ابعاد رفيع آن، كه اساس خلقت و غايت آن در پهناور وجود و در درجات و مراتب غيب و شهود است. (۳)
● آسيب شناسي سياسي انقلاب اسلامي
حضرت علي (ع) كه تجربه و سابقه طولاني در حكومت و سياست دوران نبوي داشته و خود نيز چند سالي عهده دار زمام امور مسلمين بوده، اهداف حكومت اسلامي و موانع روياروي آن را به بهترين وجه تبيين و ترسيم نموده است. ايشان آسيب شناسي سياسي - اجتماعي دولت اسلامي را در عوامل ذيل متذكر مي شوند: “يستدل علي ادبار الدول باربع: تضييع الاصول و التمسك بالغرور و تقديم الاراذل و تاخير الافاضل” . (۴) طبق فرمايشات حضرت مي توان علل سياسي - اجتماعي سقوط يك حكومت را در چهار عامل خلاصه كرد:
۱) ضايع و تباه نمودن اصول اساسي
۲) مغرور شدن
۳) فرومايگان را مقدم داشتن
۴) موخر داشتن فرزانگان هر يك از علل فوق به ضعف مديريت و سوء تدبير و ضعف سياسي حكومت بازگشت مي نمايد.
در ارتباط با آسيب شناسي و موانع سياسي انقلاب اسلامي با عنايت به فرمايشات رهبران فكري و سياسي انقلاب مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:
▪ نا تمام گذاشتن تحقق آرمانهاي نهضت: متاسفانه تاريخ نهضتهاي اسلامي صد ساله اخير، يك نقيصه را در رهبري روحانيت نشان مي دهد و آن اينكه روحانيت نهضتهايي را كه رهبري كرده، تا مرحله پيروزي بر خصم ادامه نداده است. (۵)
آرمانهاي جهاني انقلاب اسلامي ايران هنوز به شكل كامل عملي نشده است. محدود كردن پيام انقلاب به مرزهاي جغرافيايي، از مهمترين آفات سياسي انقلاب است. مبارزه با ظلم و اقامه قسط و عدل در سراسر جهان و اتحاد امت اسلامي از مهمترين آرمانهاي انقلاب اسلامي مي باشد .
▪ ابهام طرحهاي آينده: تجربه نشان داده كه روشن نبودن طرح آينده، ضايعات اساسي به بار مي آورد. ما از لحاظ مواد خام فرهنگي و سياسي، فوق العاده غني هستيم.
▪ رخنه فرصت طلبان: استاد مطهري در اين باره مي فرمايند: “هر نهضت مادام كه مراحل دشوار اوليه را طي مي كند سنگيني اش بر دوش افراد مومن، مخلص و فداكار است. اما همينكه به بار نشست و يا لااقل نشانه هاي بار دادن آشكار گشت و شكوفه هاي درخت هويدا شد، افراد فرصت طلب نفوذ مي كنند.
هر چه از دشواريها كاسته مي شود و موعد چيدن ثمر نزديكتر مي گردد، فرصت طلبان محكمتر و پرشورتر پاي علم نهضت سينه مي زنند، تا آنجا كه تدريجا انقلابيون مومن و فداكاران اوليه را از ميدان به در مي كنند... انقلاب فرزند خور نيست، غفلت از نفوذ و رخنه فرصت طلبان است كه فاجعه به بار مي آورد... مبارزه با رخنه و نفوذ فرصت طلبان علي رغم تظاهرات فريبنده شان يكي از شرايط اصلي ادامه يك نهضت در مسير اصلي است . (۶)
▪ تفرقه و درگير شدن در گرداب اختلافات داخلي و استفاده نكردن از نيروهاي بالقوه مردمي : امام علي (ع) راز تداوم انقلاب را دوري از تفرقه و تحكيم اركان مودت و محبت وترغيب و توصيه نسبت به آن معرفي مي نمايند مهمترين عامل تهديد كننده بالندگي يك ملت از ديدگاه ايشان عبارت است از: تخم نفاق كينه در سينه كاشتن، پشت كردن به يكديگر، ترك ياري همنوعان، تبديل الفت و محبت به پراكندگي و تفرقه . (۷) از ديدگاه ابن خلدون نيز عصبيت (همبستگي اجتماعي) مهمترين عامل اعتلا يك ملت و تمدن محسوب مي شود. “عصبيت به مثابه رشته مشتركي، خانواده و ملت را به هم پيوند مي دهد.” (۸)
▪ بي تفاوتي مردم نسبت به سرنوشت اجتماعي خويش و “غير سياسي شدن دانشگاهها” . (۹) امام خميني در ارتباط با نقش مردم و ارتباط متقابل ايشان با مسئولين مي فرمايند: هر فردي از افراد ملت حق دارد كه مستقيما در برابر سايرين، زمامدار مسلمين را استيضاح كند و به او انتقاد كند و او بايد جواب قانع كننده دهد و در غير اين صورت اگر بر خلاف وظايف اسلامي خود عمل كرده باشد، خود به خود از مقام زمامداري معزول است. (۱۰) “حكومت اسلامي يعني يك حكومت مبتني بر عدل و دموكراسي و متكي به قواعد و قوانين اسلام” . (۱۱)
▪ ايجاد ترديد نسبت به آرمانهاي انقلاب
▪ جاه طلبي هاي غلط و نامشروع(۱۲)
- تحت الشعاع قرار گرفتن استقلال و آزادي (۱۳)
▪ در خطر قرار گرفتن امنيت مظلومين
حسين بن علي (ع) در اجتماع مردم در مني و عرفات فرمود: “خداوندا، تو خود مي داني كه حركتها، جنبشها و مبارزه ما رقابت در كسب قدرت، جاه طلبي و جمع آوري مال و منال دنيا نبود، بلكه براي بازگشت به اسلام راستين (لنرد المعالم من دينك)، اصلاح آشكار در شهرها (و نظهر الاصلاح في بلادك) امنيت مظلومين در مقابل ظالمين (فيامن المظلومون من عبادك) و اجراي احكام الهي (و تقام المعطله من حدودك) مي باشد.” (۱۴)
▪ بازگشت استعمار به طرق آشكار و نهان، و وابستگي نظام و سياسي به ابرقدرتها.
آسيب شناسي اقتصادي انقلاب اسلامي ايران اميرالمومنين علي بن ابي طالب (ع) علل سقوط اقتصادي - سياسي حكومتها را چنين بيان مي كنند : “يستدل الادبار باربع: سوء التدبير و قبح التبذير و قله الاعتبار و كثره الاعتذار” . (۱۵) يعني مي توان چهار علت براي زوال دول برشمرد:
۱) سوء تدبير و ضعف مديريت
۲) تبذير ناروا و هزينه هاي زيانبار اقتصادي
۳)عبرت نگرفتن از تجارب سودمند
۴)عذرخواهي مكرر به جاي جبران خطاهاي گذشته
روش اقتصادي حضرت امير (ع) بر اساس عدالت و حق و حقيقت بود و جز به حق عمل نمي كرد، و هيچگونه تبعيض و امتيازي حتي براي خود و نزديكانش قائل نبود تا جايي كه چون عقيل برادر تني وي تقاضاي سه صاع (يك كيلو) گندم از بيت المال كرد، حضرت امتناع ورزيد و آهني گداخته به دست او نزديك كرده و فرمود: “اي برادر در اين مال چيزي جز آنچه به تو دادم حقي نداري ولي صبر كن تا مالي از خودم برسد، هرچه خواسته باشي از آن به تو خواهم داد.
” امام علي (ع) در پاسخ ايراد كساني كه رعايت مساوات در عطاياي بيت المال را بر خلاف “سياست” مي دانستند، فرمود: “كه اگر اين دارايي از خودم بود به طور يكسان در ميان شما تقسيم مي كردم تا چه رسد به اينكه اين اموال از آن خداست. آگاه باشيد كه بخشيدن مال در غير موردش تبذير و اسراف است. اين كار ممكن است در دنيا باعث سربلندي بخشندگان شود ولي در آخرت موجب سرافكندگي ايشان خواهد شد.” (۱۶) وقتي كه شريح قاضي خانه اي اعياني به مبلغ ۸۰ دينار خريد، حضرت او را احضار كرده و فرمود : “اي شريح به زودي كسي به سراغت خواهد آمد كه نه قباله ات را نگاه مي كند و نه از شهودت مي پرسد، تو را از آن خانه بيرون مي كند به قبر تحويل مي دهد.” (۱۷) مهمترين اصول اقتصادي حكومت امير المومنين (ع) رعايت حال خراج دهندگان، همياري اقتصادي، دولت و مردم، استفاده از ماليات جهت عمران و آبادي، عدم تبعيض در اخذ ماليات، برخورد شديد با محتكرين و گران فروشان، محترم شمردن بيت المال، رفاه و آسايش مردم و رسيدگي به طبقات پايين جامعه بوده است: “ثم الله الله في الطبقه السفلي من الذين لا حيله لهم.” “خدا را در مورد طبقاتي كه هيچگونه چاره اي ندارند، در نظر داشته باشيد” . مهمترين آسيبهاي اقتصادي انقلاب اسلامي با عنايت به رهنمودهاي امام راحل (ره)، مقام معظم رهبري و استاد مطهري بدين ترتيب است:
▪ وابستگي اقتصادي به ابرقدرتها، بالاخص آمريكا
▪ تحت الشعاع قرار گرفتن توسعه اقتصادي، يا عدم توجه به بحرانهاي ناشي از توسعه اقتصادي
▪ وابستگي به نفت به عنوان مهمترين اقلام صادرات و منبع ارزي كشور.
▪ عدم وجود فرهنگ كار و انضباط اجتماعي.
▪ جدا شدن مردم از برنامه هاي دولت در طرحهاي سازندگي
▪ مال اندوزي، و تكاثر ثروت اندوزان
مقام معظم رهبري علت فقر و تورم را در اين مسئله ريشه يابي مي كنند: “فقر و تورم، ناشي از ثروتهاي باد آورده عده معدودي است.براي اصلاح اين وضعيت، قوانين را بايد تغيير داد.” (۱۸)
بدون شك حكومت اسلامي در اين زمينه وظيفه اي خطير بر عهده دارد: “اهمال در برابر تكاثر و فزون خواهي ثروت اندوزان، زمينه نابودي جامعه را به وجود مي آورد.بيماري ثروت اندوزي از نوع بيماري طاعون و وباست كه اگر در جامعه شيوع يافت تا نابودي آن جامعه پيش مي رود، همانطور كه خداوند در قرآن، سنت الهي را در هلاك امت هايي كه به فسق و فجور روي آورده اند به خوبي بيان كرده است.گناه پيدا شدن اين حالت در جامعه متوجه حكومتهاست، زيرا حكومت با اهمال در برابر اين تكاثر ثروت، زمينه نابودي جامعه را به وجود مي آورد.” (۱۹)
▪ تحت الشعاع قرار گرفتن عدالت اجتماعي و زياد شدن فاصله فقير و غني.استاد مطهري پس از تبيين عدالت اجتماعي، استقلال و آزادي و معنويت اسلامي به عنوان سه ركن انقلاب مي فرمايند :
“عثمان اولا نظام به اصطلاح اقطاعي را رايج كرد.يعني قسمتهايي از اموال عمومي را به كساني كه يا از خويشاوندانش بودند يا از دوستان و طرفدارانش، بخشيد.ديگر اينكه از بيت المال بخششهاي فوق العاده بزرگي انجام داد...انقلاب مسلمانان در زمانعلي (ع) نظير انقلاب امروز ايران يك انقلاب همگاني بود.
حضرت فرمود تمام ثروتهايي را كه در زمان عثمان از مردم به ناحق گرفته شده را مصادره خواهم كرد، اگر چه با آن ثروتها زن گرفته باشيد.. .در مورد وضع آينده انقلاب اسلامي خودمان يكي از اساسي ترين مسائل همين مسئله عدالت اجتماعي است...”
سرمايه داري از آن جهت محكوم است كه در بطن خود استثمار را پرورش مي دهد. (۲۰)
▪ بي توجهي به مستضعفين و ولي نعمتان انقلاب و عنايت عليحده به اغنياء: (۲۱)
“جنگهاي پيامبر همه اش با اغنياء بود، با گردن كلفتها بود، با ثروتمندها بود.”“خدا نياورد آن روزي كه سياست ما و سياست مسئولين كشور ما پشت كردن به دفاع از محرومين و رو آوردن به حمايت از سرمايه داري گردد، و اغنياء و ثروتمندان از اعتبار و عنايت بيشتري برخوردار بشوند.معاذ الله كه اين با روش انبياء و امير المومنين و ائمه معصومين (ع) سازگار نيست.دامن حرمت و پاك روحانيت از آن منزه است و تا ابد هم بايد منزه باشد.” (۲۲)
حضرت امام در وصيت نامه سياسي - الهي خود به برخي از آفتهاي اقتصادي انقلاب اشاره مي فرمايند : “توجه داشته باشند كه رئيس جمهور و وكلا مجلس از طبقه اي باشند كه محروميت و مظلوميت مستضعفان و محرومان جامعه را لمس نموده و در فكر رفاه آنان باشند، نه از سرمايه داران وزمين خواران و صدر نشينان مرفه و غرق در لذات و شهوت، كه تلخي محروميت و رنج گرسنگان و پا برهنگان را نمي توانند بفهمند...به آنان خصوصا مستضعفان و محرومان و ستمديدگان كه نور چشمان ما و اولياء نعم همه هستند، و جمهوري اسلامي ره آورد آنان و با فداكاريهاي آنان تحقق پيدا كرد، و بقا آن نيز مرهون خدمات آنان است، فروگذار نكنيد...همه خدمتگزار ملت و خصوصا مستضعفان باشيد...به همه در كوشش براي رفاه طبقات محروم وصيت مي كنم كه خير دنيا و آخرت شماها رسيدگي به حال محرومان جامعه است.)

پي نوشتها در دفتر روزنامه موجود است.
علي ذوعلم
روزنامه رسالت