بانک مقالات دفاع مقدس

عنوان : دوربين در برابر گلوله، رسانه ها و نبرد نابرابر اشغالگران در فلسطين
موضوعات مقالات :فلسطين و انتفاضه
پس از آن كه فلسطيني ها حدود ۳ سال پيش، عليه ارتش اسرائيل دست به قيام مسلحانه زدند، تلويزيون و راديوي انگلستان به پخش گزارش هايي از اين كارها اقدام كردند كه بيشتر در مفهوم، خط مشي و ديدگاه، شيوه اجراي اين قيام ها راه افراط و تقلب را در پيش گرفتند. در اين دوره، لحن كلام گويندگان راديو و تلويزيون طرفداري از سربازان اشغال گر سرزمين هاي اعراب، نمايش با تاخير رويدادها و پخش گزينشي تصاوير بود، به طوري كه اين گونه القا مي شد كه اعراب بزرگ ترين تهديد براي امنيت منطقه هستند. كشمكش ميان اسرائيل و فلسطيني ها به خصوص در تابلوهاي اعلانات و ابلاغيه هاي رسمي به عنوان جدال ميان ۲ نيروي داراي قدرت و مسئوليت يكسان نشان داده شده است. درصورتي كه در مرحله قضاوت اين قضيه كه هر دو طرف مقصرند، بسيار ظالمانه است.

* پس از آن كه فلسطيني ها حدود ۳ سال پيش يعني ۲۸ سپتامبر سال ۲۰۰۰، عليه ارتش اشغالگر اسرائيل دست به قيام مسلحانه زدند، حدود ۸ ماه پيش، اواخر سال ۲۰۰۳، تلويزيون و راديوي انگلستان به پخش گزارش هايي از اين كارها اقدام كردند كه بيشتر در مفهوم، خط مشي و ديدگاه، شيوه اجراي اين قيام ها عمدتا راه افراط، رياكاري و تقلب را در پيش گرفتند.

در اين دوره، لحن كلام گويندگان راديو و تلويزيون، طرفداري از سربازان اشغالگر سرزمين هاي اعراب، نمايش با تاخير رويدادها و پخش گزينشي تصاوير بود، به طوري كه اين گونه القاء مي شد كه اعراب بزرگ ترين تهديد براي امنيت منطقه هستند. كشمكش و ستيز ميان اسرائيل و فلسطيني ها به خصوص در تابلوهاي اعلانات و ابلاغيه هاي رسمي به عنوان يك جدال و مبارزه ميان ۲ نيروي داراي قدرت و مسئوليت يكسان نشان داده شده است؛ در صورتي كه در مرحله قضاوت اين قضيه كه هر دو طرف مقصر هستند بسيار ظالمانه است. در بيش از نيم قرن كه از اشغال نظامي فلسطين مي گذرد، تجاوز و نقض حقوق انساني، سياسي و مدني فلسطينيان و غارت مداوم سرزمين فلسطين را شاهد بوده ايم. اين مسئله به خوبي نشان مي دهد كه در اين بحران، دو طرف تا چه اندازه سهيم هستند.

درباره اين كه اسرائيل چگونه به وجود آمده بحث ها و صحبت هاي زيادي شده است، اما معماي مبهم تاريخي، ريشه هاي به وجود آمدن اين مصيبت هاست.
آيا تعمدي در پوشش خبري يك جانبه اخبار سرزمين هاي اشغالي وجود دارد؟

جواب اين سوال مبرهن است، اما در اين ميان نظريات بسياري از سوي كارشناسان و از طريق شبكه هاي بي. بي.سي و آي.تي.ان ارائه شده است كه قابل استفاده نيستند. دليل بي اعتباري اين نظريات، مدارك مستدل و قوي است كه به وسيله گرگ فيلو (Greg Philo) و گروه رسانه هاي دانشگاه گلاسكو انجام شده و در ۴ دوره جداگانه پوشش خبري بي.بي.سي و آي.تي.ان ميان اواخر سال ۲۰۰۰ تا بهار سال ۲۰۰۲ مخابره و تجزيه و تحليل شده است.

اخبار بدو نامساعد از اسرائيل اصولا به دليل اخبار اصلي و برنامه هاي جاري روزانه به استثناي موارد نادر، معمولا روي كانال ۴ پخش مي شود تا حقايق و دلايل پشت پرده رويدادهاي پيش آمده پوشش داده شده و از بيان آنها جلوگيري شود. آنها براي تحقق اين هدف از تصاوير و برنامه هاي تحريف شده استفاده مي كنند. نتيجه اين موضوع داستاني است كه براي اسرائيلي ها، هويت، شخصيت موجوديت و زندگي به همراه دارد و آن را به بينندگان و شنوندگان القاء مي كند.

در مقابل، فلسطيني ها قومي بي نام و نشان، مخالف و ناسازگار معرفي مي شوند كه اخلاق و خصوصياتشان ستيزه جويانه و در كلامشان ترور و وحشت نهفته است. يافته ها و نظرات علمي اسرائيلي ها به طور گسترده پوشش خبري داده مي شود. با وجود تلفات بي شمار فلسطينيان، به كرات از تعداد تلفات اسرائيلي ها نسبت به فلسطيني ها گفته مي شود و بدون هيچ ترديدي، كشته هاي اسرائيلي با به نمايش عمومي مي گذارند.

خشونت و شدت عمل اسرائيلي ها ملايم نشان داده مي شود. اين شدت عمل را نه تنها با پوششي فراگير پخش مي كنند بلكه به زبان هاي مختلف، وقايع و حوادث روي داده را شرح و توصيف مي كنند.

يك نمونه از صدها مورد موجود زماني بوده كه پليس اسرائيل، ۱۳ تبعه اسرائيلي فلسطيني الاصل را اكتبر ۲۰۰۰ در اسرائيل به قتل رسانيد. در اين ميان و پس از آن كه قيام مسلحانه (انتفاضه الاقصي) در سرزمين هاي اشغالي آغاز شد، پوشش خبري بي.بي.سي و آي.تي.ان، ۷۵ برابر زماني بود كه فلسطيني ها يك روز بعد به يك ايستگاه پليس در رام الله حمله كردند و دو سرباز اسرائيلي را به قتل رساندند.

در بخشي از اخبار پخش شده آمده است: �اين فلسطينيان بمب هاي سيار و ديوانه واري هستند كه به دنبال خون و خونريزي هستند�. در حالي كه اين گونه الفاظ در توصيف و بيان قتل اعراب فلسطيني از سوي اسرائيل به كار برده نمي شود.

در اقدامات تلافي جويانه اي كه اسرائيلي ها به انتقام كشتار رام الله انجام دادند، شبكه تلويزيوني آي.تي.ان اظهار كرد: اسرائيلي ها در حال ترك پايگاه هاي خود هستند. اين در حالي بود كه دو هفته پس از آن نيروهاي اسرائيلي صدها تن از فلسطيني ها را كه بيشتر غيرنظامي بودند به قتل رساندند.

علت و نتيجه يافته هاي گروه فيلو به غلط گزارش شده است. در اكتبر ۲۰۰۲، شبكه بي.بي.سي مكرارا قضيه كشته شدن وزير جهانگرردي اسرائيل را به عنوان اعمال تلافي جويانه ارتش اسرائيل عليه شهرك ها و روستاهاي فلسطيني مطرح مي كرد و اين حقيقت كه جبهه خلق براي آزادي فلسطين اين وزير را به تلافي ترور رهبرانش از سوي اسرائيل به قتل رسانيد كتمان مي كردند.

در گزارش فيلو آمده است: �اين دوره همواره به اين صورت نشان داده شده است كه فلسطيني ها حمله مي كنند و اسرائيلي ها در مقام معظم برمي آيند�.

گويندگان راديو و تلويزيون به طور دائم از مطرح كردن و اشاره به اين موضوع كه اين اشغال نظامي است كه موجب مقاومت مسلحانه مي شود يا اعمال اسرائيلي ها است كه باعث دست زدن فلسطيني ها به اعمال خشونت بار مي شود، خودداري مي كنند. يافته هاي اين تحقيق، نشان دهنده نتايج اندوهبار و مايوس كننده زندگي تحت اشغال نظامي بوده است كه به طور نادر گزارش شده است.

اين در حالي است كه با وجود برنامه هاي پخش ثابت در خصوص امنيت و حقوق اسرائيل براي موجود بودن، اشاره اندك و مختصري به امنيت فلسطيني ها و حقوق ايشان براي زيستن مي شود.

رئيس پيشين دفتر نمايندگي خبري مستقر در بيت المقدس، اظهار كرده بود كه پوشش خبري اقدامات، به طور روزانه در تلويزيون انگليس وجود دارد، اما در خصوص تجاوزات و بي عدالتي هاي انساني، ناهنجاري هاي اساسي ناشي از اشغال و تحقيرهاي اعمال شده در خصوص فلسطيني ها اشاره اي نمي شود. وي همچنين به نقل از يك روزنامه نگار عضو بي.بي.سي اظهار كرده است كه مركز تلويزيوني قادر به ارائه توضيحات روشن درباره كثرت صداهاي به گوش رسيده شليك اسلحه نيست.

تقريبا و به شكل دقيقي، يافته هاي دانشگاه گلاسكو نتايج اين گونه پوشش دادن اخبار و خدمات ناشايست اين شبكه به جامعه اي كه ماليات بهاي آن را مي پردازند، نشان مي دهد. اين گروه با بسياري از مردم، با عقايد و نظرات گوناگون، در سنين و مناطق مختلف و در خصوص نظر آنها درباره نبرد و كشمكش كه از طريق تلويزيون به نمايش گذاشته مي شود، مصاحبه كرده اند و نتايج را به دقت تجزيه و تحليل كرده اند. به عنوان نمونه، گروه دانش آموزان انگليسي كه در سال هاي ۲۰۰۱ و ۲۰۰۲ از آنها مصاحبه شده است، فقط در حدود ۱۰ درصد درباره اين كه اسرائيل، فلسطين را اشغال كرده است، اطلاع داشته اند و بيشتر بر اين باور بوده اند كه فلسطيني ها به اين سرزمين مهاجرت كرده اند و آنها بوده اند كه اسرائيل را اشغال كرده اند.

سال ۲۰۰۲ فقط ۳۵ درصد از دانش آموزان انگليسي پاسخ اين پرسش را مي دانستند كه فلسطيني ها نسبت به اسرائيلي ها متحمل رنج ها و اتفاقات بزرگ تر و بيشتري شده اند. اين بي اطلاعي ميان افرادي كه درباره اطلاعاتشان از جهان خارج، به تلويزيون اعتماد دارند جاي تعجب ندارد. اطلاعات و اخبار مختلف نشان مي دهد بين ۲۸ سپتامبر تا ۱۶ اكتبر سال ۲۰۰۲ كانال يك بي.بي.سي و شبكه آي.تي.ان، ۳۵۰۰ تيتر خبري و موضوعي را به بحران اسرائيل و فلسطين و ۱۷ مورد را به تاريخچه اين كشكمكش ها اختصاص داده است.

پس از پايان تحقيق گروه فيلو به دليل فشارهاي اسرائيل، اندكي در آن تغيير داده شد. گرايش و طرز برخورد تبعيض گونه از سوي دفتر مركزي بي.بي.سي در خصوص گزارش هاي خاورميانه مسجل است.

مديريت اخبار بي.بي.سي براثر چرخش هاي مديريتي و از سوي سفارت اسرائيل تحت فشار است. اين فشار به واسطه حجم عظيم كار، تيم تبليغاتي ماهر، نفوذ زياد اسرائيل و همراهي دوستان خود، به طور مداوم و سنگين است؛ به خصوص اكنون كه اتهام هاي سامي ستيزي به طرز گسترده اي كارايي دارد. طرز عمل عمومي شبكه هاي بي.بي.سي و آي.تي.ان، سر تعظيم فرود آوردن و تسليم فشار قوي ترها شدن است. علت آن هم نداشتن نفوذ در انگليس است.

پس از هاتسن (Huttson)، گرايش بي.بي.سي به استفاده از تحليل ها و گزارش هاي دفتر نخست وزيري روي رويدادهاي حساس خارجي كه نشان دهنده سياست خارجي واشنگتن بود، تشديد شد. هنوز هم نوعي گرايش دروني فرهنگي، در روزنامه هاي منتشر شده، براي ديدن جهان از ديد ايشان و ما وجود دارد؛ به عنوان مثال قتل عام در يك فروشگاه اسرائيلي نسبت به يمن كه آپارتمان هاي قديمي را در يك محله پرجمعيت اعراب ويران كرد؛ احساسات بيشتري را تحريك مي كند، آن هم زماني كه اين تلويزيون ها بيشترين مخاطب را دارند. وقايع ۱۱ سپتامبر، اين طرفداري همه گير را تقويت كرد. اين قضيه، آسان تر و راحت تر از پاسخ به اين پرسش است كه چرا هيچ دموكراسي اي در فلسطين به مورد اجرا گذاشته نمي شود.

گرلاگوئرين (Grtaguerin)، خبرنگار بي.بي.سي در بخش خاورميانه، به تازگي و براي نخستين بار موجب خشم اسرائيل شد. اين واقعه زماني رخ داد كه او گزارش كرد، چگونه ارتش اسرائيل يك پسر فلسطيني را در كمربندي انفجاري نشانده و با قبول خطر آن، از صحنه ها عكس گرفته است. او به بينندگان گفته اين تصاويري هستند كه اسرائيلي ها خواهان آنند كه جهان آن را ببينند. البته مقامات اسرائيلي خواهان اين گونه آشكارسازي و بيان حقايق در اين سطح نبودند.

تنها پيش از حمله به عراق در سال گذشته ميلادي، سندي از سوي شبكه بي.بي.سي به معرض نمايش گذاشته شد كه نشان دهنده برنامه هاي هسته اي اسرائيل بود. مقامات اسرائيل، بي.بي.سي را به بيرون انداختن اعضا از دفتر خبري واقع در بيت المقدس، تعطيلي آن و تحريم گروه هاي خبري آن تهديد كردند و تنها زماني خشمشان فروكش كرد كه مديريت بي.بي.سي، فرد ناظري را براي تمامي شركت هاي خبري اش در خاورميانه منصوب كرد. اين كشفيات يك سال بعد آشكار شد، اما شكي وجود ندارد كه فشار اسرائيل و دوستان نيرومندش در انگلستان نتيجه بخش بوده است؛ همچين تنش ميان شبكه بي.بي.سي و دولت اسرائيل بر سر مصاحبه با دانشمند هسته اي اسرائيل، موردخاي وانونو شهرت گرفت. سخنگوي وزارت خارجه انگليس، بي.بي.سي را متهم به نقض قوانين اسرائيل كرد، زيرا آزادي وانونو منوط به عدم تماس با بيگانگان بود.

اين تحقيق، تصويرهايي از جت هاي جنگنده و هلي كوپترهاي جنگي كه در تعقيب غيرنظاميان وحشت زده كه بيشتر زنان و كودكان هستد و آواره كردن آنها از خانه هايشان را مقابل ديدگان قرار مي دهد و اين تصاوير، نمونه بارزي از بي عدالتي است كه در فلسطين در حال وقوع است.