جزوات و مقالات فلسفی

پارادوكس هاي منطقي يك عبارت يا يك جمله خود ارجاع معيوب اند كه هم فرض صدق آن مستلزم تناقض است و هم فرض كذب آن. لذا از آنجا كه پارادكس هاي منطقي درستي مهم ترين تئوري هاي منطقي و فلسفي مانند تعريف خبر به صدق و كذب پذيري، نظريه مطابقت در صدق، قاعده امتناع تناقض و نظام منطق دوارزشي ارسطويي را زير سوال مي برد، پيداكردن راه حل مناسب براي آن همواره يكي از مهم ترين دغه دغه هاي منطق دانان مسلمان بويژه در قرن هفتم و برخي از منطق دانان غربي بوده است. بطوريكه قريب به ده راه حل از جانب آنان براي اين شبهات ارايه شده است كه ما همه را نقل، تبيين و مورد نقد و بررسي قرار داده ايم.
به طور كلي در ميان راه حلهاي ارايه شده، خواجه نصيرالدين طوسي و به تبع او تفتازاني و صدرالدين دشتكي توانسته اند با قايل شدن به مراتب خبر و تمايز خبر و مخبرعنه و يا صدق درجه اول و درجه دوم و همچنين آلفرد تارسكي از منطق دانان غربي با ارايه نظريه مراتبي زبان توانسته اند برون شد مناسبي از اين شبهات ارايه نمايند.
اما با توجه به امكان ارايه تقريرهاي تقويت شده از پارادوكس ها به نظر مي رسد كه هيچكدام از راه حل هاي مطرح شده قابل قبول نباشد. لذا نگارنده معتقد است كه قبول نظام منطق چندارزشي و پذيرفتن جملات خبري نه صادق و نه كاذب كه نزد برخي متكلمان متقدم مطرح بوده و با هستي شناسي تشكيكي ملاصدرا نيز سازگارتر است، مي تواند راه حل قابل قبولي براي اين شبهات باشد.

 نسخه قابل چاپ