جزوات و مقالات فلسفی

ارسطو در بررسي مفهوم «وجود» پرسش از «هستي» را به پرسش از «جوهر» (اوسيا) ارجاع مي دهد و «جوهر» را عبارت از چيستي و ماهيت مي داند. هر چند در حوزه مباحث منطقي «هستي» و «چيستي» را منفک و متمايز از يکديگر مطرح مي کند اما اين تمايز را به حوزه مباحث متافيزيکي گسترش نمي دهد.
اما در نظام فلسفه مشايي اسلامي، تبيين و تفکيک «وجود» از «ماهيت» بدون ترديد يکي از بنيادي ترين آرا و عقايد فلسفي محسوب مي شود. در تاريخ فلسفه اسلامي نظريه تمايز متافيزيكي وجود و ماهيت را به ابن سينا نسبت مي دهند، اما فارابي نخستين بار تقسيم دو بخشي «وجود» و «ماهيت» را به نحو قطعي و صريح مطرح نموده است و زمينه را براي ابن سينا و حكمت سينوي فراهم نموده است. وي علاوه بر تمايز منطقي بين «هستي» و «چيستي» اشيا قائل به تمايز متافيزيکي بين آنها شده و اين تمايز متافيزيکي را مبناي نظام مابعدالطبيعي خويش قرار داده است. از نظر فارابي وجود عرض لازم ماهيت است.
اين مقاله مفهوم «هستي» و «چيستي» اشيا و رابطه بين آنها را به عنوان يکي از مباحث بنيادي «هستي شناسي» فلسفه مشا در انديشه فلسفي دو حكيم بزرگ مشايي ارسطو و فارابي تطبيق و بررسي مي نمايد.

 نسخه قابل چاپ