جزوات و مقالات فلسفی

براي تبيين انواع گوناگوني برشمرده اند. اين جستار ضمن بررسي برخي از اين انواع مانند تبيين علمي و تبيينِ عادي يا غيرعلمي، تبيينِ ناقص يا جزيي و تبيينِ کامل يا تمام، تبيين علي و تبيين غيرعلي، تبيين کارکردي، تبيين غايت شناختي و... مهم ترين نظريه هاي تبيين علمي را مطالعه مي كند.
رايج ترين نظريه اي كه آغازگر بحث جدي تبيين در قرن بيستم بود، نظريه قانون فراگير تبيين، شامل دو الگوي قياسي - قانوني و استقرايي - آماري است. نقدهايي كه در نيمه دوم قرن بيستم به اين نظريه شد، راه را براي نظريه هاي ديگر گشود. بر پايه اين نقدها، الگوهايي براي تبيين علمي مطرح شد. از مهم ترين اين الگوها، يکي الگوي ربط آماري وسلي سمن است که با بياني از سازوکارهاي علي تکميل شده است و ديگري الگوي وحدت بخشي تبيين که مايكل فريدمن طرح اوليه آن را ريخت و فيليپ کيچر آن را شرح و بسط داد. اين جستار نشان خواهد داد كه چگونه هر يك از اين الگوهاي مختلف از نواقص الگوهاي پيشين فاصله مي گيرند.

 نسخه قابل چاپ