جزوات و مقالات فلسفی

گرچه وجود جهان پس از مرگ و زندگي اخروي، از جمله اصول اعتقادي تمامي مسلمانان است، در اينكه اين نوع زندگي به چه گروهي از موجودات اختصاص دارد، ديدگاه هاي مختلفي توسط انديشمندان مسلمان مطرح شده است. صرف نظر از تفسيرهاي مختلفي كه از آيات و روايات در اين زمينه وجود دارد، بحث حشر حيوانات در منابع كلامي - فلسفي مذاهب مختلف اسلامي با دو اصل وجود يا نبود نفس ناطقه براي حيوانات و تكليف ناپذير بودن آن ها پيوند خورده است.
هرچند نبود تکاليف شرعي براي حيوانات، مسلم به نظر مي رسد، امت دانستن حيوانات از جانب قرآن کريم، هم حکايت از فهم آن ها از هستي دارد و هم معلوم مي کند که داراي هدفي مشخص و مشترک در زندگي دنيوي خود هستند. وجود دو عامل فهم و هدفمندي در حيوانات سبب شده است که قرآن کريم آن ها را همسان انسان بداند و براي آن ها نيز حيات اخروي را مطرح سازد. در چنين فرضي مي توان ادعا کرد که حضور حيوانات در جهان آخرت، افزون بر دادخواهي ميان گروهي، به منظور دادخواهي آن ها از انسان ها نيز است. بر اين اساس، اصل مسووليت پذيري انسان در برابر حيوانات قابل مطرح است و امکان هر گونه بهره وري از آن ها را در خارج از هدف ذاتي از خلقتشان منتفي مي سازد.

 نسخه قابل چاپ