جزوات و مقالات فلسفی

برهان صديقين ابن سينا براي اثبات وجود خدا، يكي از مقبول ترين براهين اثبات وجود خدا محسوب مي شود. يكي از چالش هاي مطرح در مورد اين برهان، بحث از لمي بودن يا اني بودن آن است. بر اساس يك برداشت مشهور و سنتي از كلمات ابن سينا، برهان اني مفيد يقين نيست و لذا در مساله اثبات وجود خدا كار آمدي ندارد. اقامه برهان لمي نيز براي خداوند ممكن نيست؛ زيرا در برهان لمي، سير از علت به معلول صورت مي گيرد و خداوند علت ندارد. براي برون رفت از اين معضله، برخي اين برهان را نوعي برهان اني دانسته اند كه در آن سير از ملازمات عامه براي اثبات مطلوب صورت مي گيرد و لذا يقين آور است. گروه دوم اين برهان را برهان شبه لمي دانسته اند، و برخي نيز به لمي بودن اين برهان اعتقاد دارند.
در اين مقاله، تلاش شده است از اني بودن برهان مورد بحث دفاع شود. اني دانستن اين برهان، با مباني فلسفي ابن سينا سازگار است و برهان اني نيز از نظر ابن سينا يقين آور است. البته كلمات ابن سينا درباره اني بودن يا لمي بودن براهين خدا شناسي به طور عام و برهان صديقين به شكل خاص، قدري متعارض است. اما شايد بتوان با توجه به مباني ابن سينا، اين تعارضات را برطرف كرد.