در عيد تند تند كارتن ببينيد

اين برنامه كه پخش خود را از سال 89 آغاز كرد، در حال حاضر به يكي از مجموعه‌هاي پر بيننده گروه كودك و نوجوان شبكه 5 سيما تبديل شده است.

اين مجموعه در حقيقت برنامه‌اي تركيبي است كه دو بخش پلاتوهاي نمايشي و پخش كارتن را شامل مي‌شود و در ايام نوروز با تغييرات محتوايي و ساختاري، تقديم بينندگان شبكه تهران خواهد شد.

براي آگاهي از كم و كيف توليد اين مجموعه 13 قسمتي با عوامل تن تن كارتن گفت‌وگويي انجام شده است كه در ادامه مي‌خوانيد.

مجموعه عروسكي تن تن كارتن پس از گذشت يك‌سال تاكنون توسط گروه‌هاي مختلف برنامه‌سازي تهيه شده است؛ افرادي كه همگي تجربه كافي در ساخت برنامه‌هاي ژانر كودك و خردسال داشتند و همين مساله باعث شده اين برنامه همچنان رويكرد اصلي خود را حفظ كند و با وجود تغييرات متعدد، همچنان ساعات خوشي را براي كودكان فراهم آورد.

فاطمه شيرازي‌مقدم (تهيه‌كننده) درخصوص رويكرد عيدانه تن تن اين برنامه معتقد است: از وقتي بنده تهيه تن تن كارتن را عهده دار شدم، اين برنامه در دكور مجازي و به‌صورت كروماكي توليد شده است؛ اما ويژه برنامه عيد را در دكوري حجمي تصويربرداري مي‌كنيم كه در شوراي دكور شبكه تهران نيز تاييد شده است. در حقيقت استوديو را در فضايي شاد و خوب تعبيه كرديم كه مناسب با حال و هواي نوروزي است.

وي كه از سال 85 فعاليت خود را در ژانر كودك آغاز كرده، سابقه همكاري با برنامه رنگين كمان را نيز دارد و براي نخستين بار باكس برنامه خردسال شبكه 5، شامل كارتن‌هاي خارجي را به عنوان پلي‌بك‌هايي آماده كرده است.

شيرازي مقدم توفيق اين برنامه در ايام نوروز را حاصل تلاش مدير گروه كودك و نوجوان شبكه 5 (خانم سميعي) مي‌داند و مي‌گويد: پلي بك‌هاي ويژه عيد داراي ريتمي شاد است و از كارتن‌هايي همچون پلنگ صورتي، گوفي، تام و جري و... استفاده شده كه مخاطب بزرگسال را هم جذب مي‌كند.

وي همچنين پيام‌هاي ترافيكي، رفتارهاي اجتماعي ساده و احترام به بزرگ ترها را از جمله ويژگي‌هاي مهم در متن‌هاي نوروزي تن تن كارتن معرفي و اضافه مي‌كند: اين برنامه در هر پلاتو نكته‌هاي ظريف ترافيكي در حوزه كلانشهر تهران را آموزش مي‌دهد. در اين ارتباط كاوه يارنقي ـ كه نقش پليس راهنمايي و رانندگي را دارد ـ به بيان يكسري نكات كوچك ترافيكي براي عروسك تن تن و بچه‌ها مي‌پردازد.

تهيه‌كننده تن تن كارتن ادامه مي‌دهد: تلاش ما بر اين است كه نوع رنگ آميزي و پوشش لباس مجري و عروسك، كودكان را تحت‌تاثير قرار ‌دهد تا مسائل آموزشي را بهتر و بيشتر دنبال كنند. متن‌هاي ويژه نوروز نيز براساس روزهاي مختلف سال نو آماده مي‌شود و در هر يك برخي مباحث آموزشي خيلي سبك و قابل فهم گنجانده شده كه موضوعاتي چون آداب مهماني رفتن، پذيرايي، ديد و بازديد و احترام به بزرگ‌ترها را شامل مي‌شود و همچنين به آداب مرسوم اين ايام پرداخته شده است.

تن تن، كره اسبي شيطان و بازيگوش است كه در تقابل با مجري برنامه (خاله مهتاب) نكاتي آموزشي را به بچه‌ها گوشزد مي‌كند.

علي باقرلي (گوينده صداي تن تن) از جمله مديران دوبلاژ كارهاي نمايشي ژانر كودك است.

وي با اشاره به شخصيت اين عروسك درخصوص صداسازي براي تن تن مي‌گويد: معمولا در حرفه دوبله از روي صدا و چهره كاراكترها صداسازي مي‌شود. در مورد عروسك تن تن نيز حالت چشم‌ها، لب و دهان و ويژگي‌هاي شخصيتي كمك كرد تا به صداي فعلي برسم.

وي ادامه مي‌دهد: اين عروسك يك نوع معصوميت كودكانه دارد. از طرفي گاه از كنترل خارج مي‌شود و به شيطنت مي‌پردازد. در حوزه صداسازي نيز اين معصوميت با گذشت زمان پررنگ‌تر شد. هر چند با توجه به بده بستان‌هايي كه با خانم رضايي دارم، در بخش‌هايي بداهه‌پردازي مي‌كنم يا با مزه‌پراني و تكيه كلام‌هاي خاصي سعي در جذاب‌تر شدن شخصيت عروسك دارم.

باقرلي روان‌شناسي كودك را در نوع ادبيات به‌كار رفته توسط عروسك تن تن دخيل مي‌داند و مي‌افزايد: در صداي اين عروسك بايد نوعي خلوص و سادگي احساس شود تا با بچه‌ها بخوبي ارتباط برقرار كند. در ضمن به‌دليل تغيير مداوم صداي اين عروسك توسط دوبلورهاي مختلف، آن‌طور كه بايد با بچه‌ها ارتباط برقرار نشده، اما در اين مدت كه بنده به‌صورت ثابت جاي تن تن حرف زده‌ام، اين ارتباط تقويت شده است.

محمدرضا تقي‌پور از جمله عروسك‌گردانان تئاتر است كه طراحي و ساخت عروسك و دكور نمايش‌هاي مختلف ژانر كودك را نيز به عهده ‌دارد. وي از آغاز مجموعه تن تن كارتن با اين برنامه همراه بوده و عروسك‌گرداني كرده است.

تقي‌پور درخصوص تفاوت اين كار با ديگر نمايش‌هاي عروسكي مي‌گويد: تمام نمايش‌هاي عروسكي قطعا تفاوت‌هايي با هم دارند. در اين مجموعه سعي كردم با توجه به استعدادي كه خود عروسك دارد، حركت‌هايي را براي او در نظر گيرم. تن‌تن يك كره اسب است و شيطنت‌هاي خاص خودش را دارد. نوع نگاه اين عروسك و كنجكاوي‌هاي زيادش و گاهي برانداز كردن آدم‌ها در بسياري از سكانس‌ها ديده مي‌شود. گاهي براي اين‌كه خودش را لوس كند، به پارتنرها نزديك مي‌شود يا هنگام شادي كردن، گردنش به يك سمت كج مي‌شود و اين نكته‌هاي ظريف مشخصه‌هايي است كه صرفا مال اين عروسك است.

وي ادامه مي‌دهد: معمولا قبل از برداشت‌ها يك دور روخواني داريم و مجري ـ بازيگر برنامه و گوينده عروسك تمرين مي‌كنند و بنده فقط شنونده هستم تا حدود كار را سنجيده و در زمان برداشت‌ها با آمادگي ذهني كه پيدا مي‌كنم، با كسر ثانيه‌اي حركت را انجام دهم و حركت فك و بدن عروسك را به نمايش بگذارم.

تقي‌پور همچنين درخصوص مشكلات موجود در استفاده از دكور كروماكي توضيحاتي مي‌دهد: دكور كروماكي برخي مشكلات فني خاص دارد، چراكه خيلي نمي‌تواند آزادي عمل حضور در دكور حجمي را در اختيار عروسك‌گردان قرار دهد. بازي با عروسك تن تن گاهي حركت‌هاي تند و سريعي مي‌طلبد كه در دكور كروماكي به‌دليل تطابق حركت‌ها با تصاويري كه بعدها پشت سر ما قرار مي‌گيرد، مجبور هستم از شدت و سرعت تكان‌هاي عروسك و حركات آزادانه او كم كنم.

وي در پاسخ به اين سوال كه آيا در ويژه برنامه عيد، تغييراتي را در تحرك تن تن شاهد هستيم يا خير، مي‌گويد: اين چنين نيست كه به‌دليل عيد حركت خاصي را در جريان تحرك عروسك اضافه كنيم، اما حال و هواي عيد در روند قصه و جريان داستان، تاثير گذار است. تن تن جا افتاده است. او مشخصات دروني خودش را مي‌طلبد و اين حركت‌ها به نسبت موضوعاتي كه پيش مي‌آيد، تغييراتي خواهد كرد.

مهتاب رضايي در اين مجموعه عروسكي نقش خاله مهتاب را دارد و كنار تن تن، پلاتوهاي برنامه را اجرا مي‌كند.

رضايي فعاليت حرفه‌اي خود را در ژانر كودك از مركز گيلان آغاز كرده (74) و در آثاري چون تله‌فيلم گرداب حوادث، مدرسه الف ب، تله‌تئاتري به كارگرداني علي مهام و برنامه رنگين‌كمان حضور داشته است.

وي از حضورش در برنامه تن تن كارتن به عنوان يك تجربه مستقل در ژانر كودك ياد مي‌كند و مي‌گويد: به دعوت آقاي زارعان و خانم سميعي از برنامه رنگين‌كمان وارد تن تن كارتن شدم. باوجود علاقه‌اي كه به حضور در رنگين كمان داشتم، احساس خوشايند تجربه‌اي مستقل را در تن تن كارتن بيشتر لمس كردم.

رضايي ارتباط دوسويه با مخاطب كودك را رمز موفقيت مجري چنين برنامه‌هايي مي‌داند و اضافه مي‌كند: كسي كه در ژانر كودك كار مي‌كند، در وهله اول بايد كودك را بشناسد و اطلاعات به‌روزي در اين حوزه داشته باشد، چراكه برنامه‌سازي براي كودكان نسبت به ديگر گونه‌ها فني‌تر و سخت‌تر است، چون كودكان بسيار حساسند و همه چيز را مي‌فهمند و صداقت مجري را روي آنتن دريافت مي‌كنند.

وي ادامه مي‌دهد: وقتي با تن تن صحبت مي‌كنم و ري اكشن‌هاي او را مي‌بينم، متوجه مي‌شوم بچه‌هاي درون خانه نيز اين بده بستان‌ها را درك مي‌كنند و كاملا احساس مي‌كنم بچه‌ها در استوديو حضور دارند و نبود آنها برايم محسوس نيست. به هر حال وقتي در يك برنامه توليدي فقط مجري و يك عروسك مقابل دوربين و در استوديويي خالي حضور دارند، طبيعتا اين بالانس به هم مي‌خورد و حضور مخاطب كمتر حس مي‌شود و طبيعتا كفه ترازو به سمت مجري سنگين مي‌شود اما باز هم مي‌توان از طريق ري‌اكشن‌هاي بموقع عروسك گردان و صداپيشه، اين كمبود را سازماندهي كرد.

مهتاب رضايي، خاله بودن در اين برنامه را دوست دارد و به‌كارگيري اين واژه را در فهم بهتر كودك از حال و هواي برنامه و ايجاد ارتباطي صميمي با او موثر مي‌داند.

وي معتقد است: وقتي با بچه‌ها همچون بزرگ‌ترها صحبت مي‌كنيم، خسته و كسل مي‌شوند، اما وقتي با زبان خودشان با آنها ارتباط مي‌گيريم، احساس نزديكي مي‌كنند. به‌كارگيري واژه خاله نيز يكي از همين ويژگي‌هاي ارتباطي است. كودكان با خاله نزديك‌تر هستند و اين واژه براحتي در دهانشان جاي مي‌گيرد و هرچه اين كاراكتر را از خاله بودن فاصله دهيم باز هم بچه به اين سمت كشيده مي‌شود.

وي در ادامه مي‌گويد: ما براي برنامه عيد، مهتاب را از كاراكتر خاله بودن عبور داده‌ايم. در اين برنامه مهتاب يك دختر بسيار شيطان است كه گاه اشتباه هم مي‌كند و در برخي موارد تن تن تذكراتي به او مي‌دهد. در اين سري، مهتاب و تن تن به عنوان دو دوست مقابل دوربين ظاهر مي‌شوند و عملا خاله‌اي وجود ندارد، اما آقاي باقرلي معتقدند خاله مهتاب آنقدر قابل احترام است كه گاه حتي نمي‌توان او را با اسم كوچك صدا كرد.