شهیده ولایت
شنبه 6 شهریور 1389 12:24 AM
 شخصیت فاطمه زهرا (س)
حضرت فاطمه زهرا(س) «اولین شهیده راه ولایت» و شخصیت برجسته ای است كه در بیـن زنان هماننـد مهتاب آفرینـش، روشنایی عالمتابی از خود نشان داد و در كتاب وجـود او «تمام حقیقت انسـان» و «تمام حقیقت زن» و در یك كلام «تمام نسخه انسانیت» به خـوبی مشاهده می شـود[1]، به گـونه ای كه «افتخار خاندان وحـی»[2] است و الگـوی شایسته ای كه امام راحل در سخـن عصمت آسـای خـود فـرمـود:«حضرت فاطمه زهرا(س) زنی بود كه اگر مرد بود نبـی بـود، زنی كه اگـر مرد بود به جای رسـول الله بـود.»[3] و چـون در باره معرفـی نمـونه ای كـامل از انسـان در جهان هستـی، سخـن به میـان مـی آید، ایشان با احتـرام خاصـی مـی فـرماید: «همه بایـد به او [حضرت زهرا(س)] اقتـدا كنید و كنیـم، همه باید دستـورمان را از اسلام به وسیله او و فرزندان او بگیریـم و همان طوری كه او بوده است باشیـد. انسانـی است به تمام معنا انسان، زنـی است به تمام معنا زن».[4] سیره سیاسی حضرت فاطمه (س) از دیدگاه آموزه های اسلامی ، انسان نسبت به سرنوشت فردی و اجتماعی خویش مسئول است و نمی تواند در رابطه با حوادث ، جریانات و واقعیتهای پیرامون خویش بیتفاوت باشد. یکی از مهمترین موضوعاتی که تاثیری عمده برسرنوشت بشریت دارد ؛ رهبری و مدیریت سیاسی جامعه است که برخورد مسئولانه تمامی افراد جامعه را در قبال خود طلب می نماید و در این رابطه جنسیت مطرح نیست. و از این زاویه است که فاطمه (س) دختر پیامبرگرامی اسلام(ص) سزاوارترین افراد برای مشاركت سیاسی و حضور در صحنه سیاست می باشد.و علی رغم اشتغالات اجتماعی متعدد و خستگی های ناشی از كار روزانه و رسیدگی به امور خانه و سرپرستی چند كودك خردسال، خود را از سیاست دور نمیدارد و هم چون سیاستمداری قهرمان در صحنه اجتماع حاضر میشود و در دفاع از حق و عدالت جان مبارک خویش را نثار می نماید. او زندگی سیاسی و آشنائی با الفبای آن را از همان دوران خردسالی آغاز كرد و با فعالیت های سیاسی واجتماعی پدر بزرگوار خویش و مشکلات و مصائب بیشمار از نزدیک مانوس بود ؛ حتی جبهه جنگ می رفت و در غزوه های متعددی همراه با پیامبر(ص) شرکت می کرد.[5] وبعد از ازدواج و زندگی مشترک بازهم در جریان زندگی اجتماعی همگام با علی (ع) به پیش میرود.اما پس از وفات پیامبر فصلی جدید از زندگی را آغاز كرد كه برای تحكیم پایههای انقلاب نوپای پیامبر اکرم (ص) و حفظ و تداوم حکومت اسلامی ، دست به احقاق حق و مبارزه گشود و در جریان سیاسی عظیمی حضوری آشکار یافت. رسول گرامی اسلام درحالی چشم از جهان فرو بست كه تشنگان قدرت ، در كمین نشسته بودند و هـنـوز جـنـازه مـبـارك آن حـضـرت دفـن نـشـده بـود كـه مـنتظران فرصت در سقیفه جمع شدند و بـرخـلاف دسـتـور خـداونـد و فـرموده پیامبر(ص) خلافت را از علی (ع) گرفته و به دیگری سـپـردنـد و بـا تـمـام قـدرت و تـوان به صحنه سیاسی آمدند، گروهی را با تهدید و فشار مـرعـوب سـاختند، با دسته ای از راه معامله و تقسیم قدرت كنار آمدند، عده ای را با حاتم بخشی با خود هماهنگ كردند و با یك كودتای خزنده ، قدرت را به دست گرفتند.در آن شـرایـط چـه كـسـانـی و چـگـونـه مـی بـایـسـت از ولایـت و اهـل بـیـت دفـاع كـنـنـد؟
گـویـا فاطمه (س) برای دفاع از ولایت در مقطع پس از وفات پیامبر(ص) انتخاب شده است؛ زیـرا مسلمانان در آن آزمایش سخت با سكوت خود راه خـطـا را در پـیـش گـرفـتـنـد، روح حـمـاسـی و شـهادت طلبی میدانهای جنگ را از دست دادند و شـمـشـیـرهـا را غلاف كردند، به انزوا گرویدند و تنها نظاره گر حوادث تلخ شدند. و هیچ كس دیگر نمی توانست در آن شرایط در برابر تهاجمات سازمان یافته و فتنه های كـور، بـا بـصـیـرت و آگاهی لازم چونان فاطمه زهرا(س) یك مبارزه پیروز را آغاز و بخوبی تـداوم بـخـشد. هر كس غیر از دختر پیامبر(ص) می شد او را شكست می دادند، هر شخصیت دیگری اگر می بود با انواع تهمتهای ناروا او را به انزوا می كشاندند. هر مقاومتی اگر می شد آن را در هم می شكستند. هر دسته ، گروه و لشكری را بانام اسلام و در قالب جهاد اسلامی تار و مار می كردند. اما آنان در برابر شجاعت ، بصیرت و شهادت طلبی فاطمه زهرا(س) درمانده شدند و ماسكهای آنان دریده شد و ماهیت پلیدشان افشا گردید. [6]
فاطمه (س) خود را زنی مسلمان میدانست كه باید به وظایف خویش آشنا بوده و تكلیف و وظیفه شرعیش را شخصاً عمل كند. بدین خاطر در روزهای آتش و خون و شكنجه پس از وفات پیامبر(ص)، و در روزهائی كه سیاست روز آتش زدن به در خانه و بیعت خواهی از روی زور و اعمال قدرت بود، قد علم كرد تا تكلیف دینی و سیاسی خود را نیكو به انجام رساند.
روشـهـا و مشی سیاسی حضرت زهرا (س) مشی سیاسی فاطمه (س) مشیی آگاهانه، توأم با بینش و بصیرت، اندیشیده و حساب شده، انتخابی و گزینش شده و مبتنی برایمان و عقیده است، هدف آن سعادت انسانها و نجات از بردگیها و ذلتها، و تضمین و فراهم آوردن مبادی ارزشهای معقول در جامعه است. مشی سیاسی فاطمه (س) مشی اعتراض، بی اعتنائی، عدم تأیید دستگاه رهبری، مشی به محاكمه و استیضاح كشاندن رهبر و خلیفه موجود امت، مشی مظلومیت و سرانجام كه فریاد به جائی نرسد گریستن است، آن هم نه برای عقده دل خالی كردن بلكه برای بیدار كردن و هشیار ساختن اذهان به سوئی كه در آنجا حقی را زنده دفن كردهاند.او در این سیاست كه الهی است راست و با استقامت به پیش میرود و در آن باكی از كتك خوردن، بدن خود را به رنج افكندن ندارد. او درس جرأت وشهامت را از پدر خود گرفته و در مكتب و خانه علی (ع) و در سایه همگامی با او آن را تقویت نموده است. برای او هدف الهی مهم است و در دفاع از هدف باید ایستاد. ما در تاریخ اسلام و حتی بشریت زنی را سراغ نداریم كه در راه هدف الهی و اندیشیده وآیندهنگر خود تا بدین میزان به پیش رفته باشد و مصداق آیه شریفه « فاستقم كما امرت» كه درباره پیامبر نازل شده است، باشد.[7] حـضـرت زهـرا(س) در دفـاع از ولایـت از روشـهـای مـخـتـلفـی بـهـره گـرفـت : 1 -مشی اعلام حق ؛ 2- مشی صراحت لهجه ؛3- مشی احتجاج و استدلال های اعتقادی، قانونی ، اخلاقی و وجدانی؛4- مشی توبیخ ؛ 5- مشی بی اعتنائی ؛ 6- سیاست مجاب كردن ؛7- مشی برانگیختن ؛ 8- مشی مظلومانه ؛9- سیاست پس از مرگ .[8] خطبه تاریخی بانوی اسلام فاطمه زهراء(س)[9] نمونه روشنی از روش و مشی مجاهداتی و مبارزاتی آن حضرت می باشد و بیانگر این واقعیت است كه او سخنوری بلیغ، و خطیبی نستوه، همتای همسرش امیر مؤمنان علی(ع) بود.موشكافیهای فاطمه(س) در این خطبه در زمینه فلسفه و اسرار احكام، و تحلیل تاریخ سیاسی اسلام، و مقایسه دوران جاهلیت عرب با زندگی آنها بعد از ظهور اسلام، درسهای بزرگی به رهروان راه حق میدهد، و آنها را در مبارزاتشان تعلیم و آموزش میبخشد. و مهمتر از همه اینكه فاطمه(س) با این خطبه موضع خاندان پیامبر(ص) را در برابر رژیم حاكم روشن ساخت، و مبرا بودن ساحت مقدس اسلام از مظالمی كه به نام اسلام انجام میگرفت، آشكار نمود، و اگر تنها فایده این خطابه بزرگ و پر محتوی همین بود، كافی بود![10] چنانکه حضرت امام خمینی (ره) می فرماید: «خطبه فاطمه زهرا (سلام الله علیها) در مقابل حكومت و قیام امیرالمؤمنین و صبر امیرالمؤمنین و ... و فداكاری دو فرزند عزیزش ... اسلام را زنده كردند و برای ما و شما برادرهای عزیز الگو شدند ... ما هم الگوی آنها را، تبعیت از آنها را میپذیریم.»[11] فاطمه (س) آن زن سیاستمداری است كه حتی از جنازه و مرگ خود ابزاری سیاسی ساخت. دستگاه خلافت حتی از مرگ فاطمه (س) وحشت داشت و این وحشت او بی مورد هم نبود. میترسید فاطمه (س) موضعی اتخاذ كند كه بر رسوائی آنها بیفزاید و پیش بینی آنها درست آمد. اینكه فاطمه (س) وصیت كرد : « غسّلنی فی الیل و كفّنی فی الیل وصلَّ علی و دفنی فی الیل و لا تعلن احداً »[12]، مرا شب غسل بده، شب كفن و دفن كن، شب بر جناهام نماز بگذار و احدی را خبر مكن، خود سیاستی عظیم است و نفرت عظیم او را به دستگاه حاكمه وقت نشان میدهد و این است كه طاغوت را میلرزاند .بویژه كه فاطمه (س) سفارش كرده بود، مگذار آنها كه بر من ستم راندند و حق مرا گرفتند بر من نماز گذارند كه آنها دشمن خدا و رسولند.[13]و هم اصرار او كه قبرش مخفی بماند خود بیان این خواسته است كه نشانهای از مظلومیت ابدی او در جامعه باقی باشد. او میخواست دشمنان دوست نما معرفی گردند، ابهامها از بعضی اذهان دیر فهم زدوده شوند و دریابند كه فاطمه (س) چگونه میاندیشید. پی نوشت
[1] - آموزه های زندگانی حضرت زهرا سلام الله علیها ، احمد لقمانی . [2]- از سخنان زریـن حضـرت امام خمینـی(ره) در باره فاطمه زهـرا(س); رك: صحیفه نور, ج12, ص72. [3]- همان, ج6, ص185. [4] - همان, ج19, ص121 و ج6, ص185. [5]- زندگانی فاطمه زهرا (س) ، محمد قاسم پور، ص66. [6]- فاطمه حامی ولایت ، سید محمد حسینی شاهرودی ، پژوهشکده تحقیقات اسلامی سپاه . [7] - سوره هود، آیه 112. [8]- ر.ک: در مكتب فاطمه(س) ،مجموعهای از مقالات و سخنرانیها ، دكتر علی قائمی . [9] - ر.ک: خطبه الزهراء, ترجمه محمـدرضا انصاری؛ ترجمه و تفسیر خطبه حضرت زهـرا(ع), آیت الله مكارم شیـرازی (كتاب فاطمه زهـرا(ع) بـانـوی برتر). [10]- ر. ک : برترین بانوی جهان فاطمه زهرا(س) ،آیت الله مكارم شیرازی . [11]- صحیفه نور، ج16، ص 67 . [12]- الزهراء ، ص 75 . [13]- ر. ک : منتهی الامال ،ج 1 ، ص 137. |
برای ِ زیستن دو قلب لازم است
قلبی که دوست بدارد، قلبی که دوستاش بدارند
قلبی که هدیه کند، قلبی که بپذیرد
قلبی که بگوید، قلبی که جواب بگوید
قلبی برای ِ من، قلبی برای ِ انسانی که من میخواهم
تا انسان را در کنار ِ خود حس کنم.
