نام فارسى

نيتروگليسيرين

نام انگليسى

NITROGLYCERIN

نام تجارى دارو

Deponit, Minitran, Nitro-Bid, Nitrocap, Nitrodis, Nitrogard, Nitrospan Nitrostat,Tridil

گروه دارويى

گشادكنندۀ عروق كرورنر

گروه شيميايى دارو

نيترات.

مكانيسم اثر

با کاهش preload و afterload باعث کاهش فشار پايان دياستولى بطن چپ و مقاومت عروق سيستميک مي‌شود.

موارد مصرف

آنژين صدرى مزمن پايدار، پروفيلاکسى درد آنژين صدري، CHF همراه با MI، کنترل هيپرتانسيون در اقدامات جراحي.

ميزان مصرف

بالغين: قرص زيرزبانى با شروع درد؛ که هر ۵ دقيقه تا برطرف شدن درد مي‌توان تکرار کرد، در مدت ۱۵ دقيقه بيش از سه قرص مصرف نشود، به‌عنوان پروفيلاکسى ۵ تا ۱۰ دقيقه قبل از شروع فعاليت يک قرص استفاده شود، کپسول پويسته رهشى هر ۶ تا ۱۲ ساعت با معده خالى مصرف شود؛ موضعى ۱ تا ۴ عدد هر ۸ ساعت که تا ۴ بار در هر ۴ ساعت برحسب نياز افزايش مي‌يابد؛ تزريق وريدى ۵mg/min که هر ۳ تا ۵ دقيقه ۵mg/min افزايش مي‌يابد، در صورت عدم پاسخ تا ۲۰ـ۱۰ mg/min و رسيدن به پاسخ مطلوب افزايش مي‌يابد، از طريق جلدى روزانه يک pad در محل بدون مو قرار داده شود.
موارد منع مصرف: حساسيت مفرط به اين دارو يا نيترات‌ها، کم‌خونى شديد، افزايش فشار داخل جمجمه، خونريزى مغزي.

توضيحات دارو

عوارض جانبي:
قلبي‌عروقي: هيپوتانسيون وضعيتي، تاکيکاردي، کولاپس، سنکوپ.
پوستي: رنگ‌پريدگي، تعريق، راش.
گوارشي: تهوع، استفراغ.
دستگاه عصبى مرکزي: سردرد، گرگرفتگي، سرگيجه.
احتياطات: در هيپوتانسيون وضعيتي، حاملگى (در گروه C قرار دارد)، شيردهى بااحتياط مصرف شود.
فارماکوکينتيک: جذب گوارشي: کامل (مقدار زيادى طى متابوليسم کبدى در عبور اول حذف مي‌شود). شروع اثر: زيرزبانى ۵ـ۲ دقيقه، آهسته رهش ۴۵ـ۲۰ دقيقه، موضعى ۶۰ـ۱۵ دقيقه، Patch سى تا شصت دقيقه، وريدى ۲ـ۱ دقيقه. اوج اثر: زيرزبانى ۸ـ۴ دقيقه، ترانس موکوزال ۵۰ـ۳ ساعت، موضعى ۲ـ۵/۰ ساعت، Patch يک تا سه ساعت. مدت اثر: زيرزبانى ۶۰ـ۳۰ دقيقه، ترانس موکوزال ۱۰ـ۴ ساعت، آهسته رهش و موضعى ۸ـ۳ ساعت، Patch هشت تا دوازده ساعت. وريدى ۵ـ۳ دقيقه. انتشار: وسيع، ورود به داخل شير معلوم نيست. دفع: کليوى (۴ـ۱دقيقه).
تداخلات داروئي: مصرف الکل باعث تشديد اثر هيپوتانسيو مي‌شود؛ فرم وريدى باعث کاهش اثر ضدانعقادى هپارين مي‌شود.
ملاحظات پرستاري:
پيگيرى آزمايشگاهي:
ـ فشارخون، نبض، تنفس، تنفس در شروع درمان.
توصيه‌ها:
ـ تزريق وريدى با رقيق کردن در محلول قندى %۵ يا سالين نرمال؛ از شيشه‌هاى انفوزيون استفاده کنيد.
ـ استفاده از لوله‌هاى انفوزيون غيرکلريد پلي‌وينيل.
ـ قرص خوراکى با معده خالى و همراه يک ليوان آب مصرف شود.
ارزيابى باليني:
درد: مدت زمان، زمان شروع، فعاليت انجام شده، ويژگى دارد.
تحمل در صورتي‌که دارو براى مدت طولانى مصرف شده است.
سردرد، احساس سبک شدن سر، کاهش فشارخون؛ ممکن است نشانه نياز به کاهش دوز باشد.
آموزش به بيمار و خانواده:
ـ قرص دهانى را بين لب و لثه، بالاى دندان‌هاى پيشين و پائين گونه و لثه قرار دهد، قرص پيوسته رهشى بايد به‌طور کامل بلعيده شود، از جويدن آن خوددارى شود، قرص زيرزبانى بايد در زيرزبان حل شود و بلعيده نشود، آئروسول بايد زيرزبان پاشيده شده و استشمام نگردد.
ـ قرص‌ها را در ظروف اوليه نگهدارى کنيد.
ـ در صورتي‌که سه قرص در مدت ۱۵ دقيقه باعث تخفيف درد نشد، بيمار را به اطاق اورژانس منتقل سازيد.
ـ اجتناب از مصرف الکل.
ـ ممکن است ايجاد سردرد نمايد، تحمل معمولاً به‌وجود مي‌آيد، از ضد دردهاى مخدر استفاده کنيد.
ـ مي‌توان قبل از فعاليت‌هاى توأم با استرس مانند ورزش و فعاليت جنسى از دارو استفاده کرد.
ـ قرص زيرزبانى ممکن است زمانى که دارو در تماس با مخاط قرار مي‌گيرد باعث احساس گزش شود.
ـ در صورت بروز سرگيجه از فعاليت‌هاى مخاطره‌آميز خوددارى نمايد.
ـ تأکيد کنيد که بيمار دوره درمان را به‌طور کامل پذيرفته و رعايت کند.
ـ تغيير وضعيت براى جلوگيرى از غش، به آهستگى صورت گيرد.