اخبار اصفهان - اسفند 90

به گزارش روز پنجشنبه ایرنا، همایش بین المللی میراث علمی غیاث الدین جمشید كاشانی با بررسی ابعاد مختلف علمی این ریاضیدان و اندیشمند بزرگ قرن هشتم ایران زمین در روزهای سوم و چهارم اسفند ماه در دانشگاه كاشان برگزار شد.

اندیشمندان، كاشانی شناسان و محققان داخلی و خارجی با ارایه مقالات و برگزاری كارگاه های علمی، لایه های پیچیده فكری این دردانه روزگار را به تحیر و بحث نشستند.

غیاث الدین فرزند طبیب نامی كاشان ' مسعود كاشانی' در سال 790 هجری قمری در صدف كویری این پهنه پرورید تا اینكه آوازه اش، سلطان ' الغ بیك ' در سمرقند را به صید این در دردانه واداشت و رصد خانه سمرقند را به همت دانش او به جهان بی كران علم هدیه كرد.

او كه دو قرن پیش از كپلر، مدار ماه و عطارد را بیضی دانسته بود؛ كسرهای اعشاری را ابداع كرده و با دقت بی نظیرش نسبت محیط به قطر دایره را محاسبه كرده بود؛ چقدر درمیان ما كاشانی ها، ایرانی ها و مسلمان ها، مهجور بود.

چه افتخاراتی كه بایستی به وجود چنین دردانگانی می كردیم و نكردیم.

رییس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در این همایش با بیان شیوا و دلكش خود از این همه دور افتادگی از اصل خویش می گوید.

'غلامعلی حداد عادل' با اشاره به اینكه در دل گذشته پر افتخار ایران زمین گوهرهای با ارزشی از دریای علم و ادب نهفته است، گفت: دانش ما در مورد بزرگانی چون 'غیاث الدین جمشید كاشانی'، نقل قول از فرنگی ها بوده و به طور بومی در مورد مفاخر خود كمتر كاری انجام شده است.

وی افزود:اولین بار 'لوكی' كه یك دانشمند اروپایی است، رساله بی نظیر 'محیطیه' كاشانی را به زبان آلمانی، پس از او به روسی و توسط 'كندی' به انگلیسی ترجمه شد؛ اما هنوز ما ایرانیان این رساله را به زبان فارسی در دسترس نداریم.

وی از مرحوم دكتر 'ابوالقاسم قربانی' نیز یادی كرد كه با 'كاشانی نامه' خود، علاقمندان به فرهنگ ایران زمین را با غیاث الدین جمشید كاشانی آشنا كرد.

وی به اهمیت شناخت تاریخ علم در كشور تاكید و بیان كرد: خودآگاهی تاریخی و پزوهش در داشته های گرانقدر بومی، اعتماد به نفس، خودباوری وسرمایه های با ارزشی را پیش روی ما می گشاید تا میراث علمی خود را به جهانیان معرفی كنیم.

رییس فرهنگستان زبان و ادب فارسی علت پا نگرفتن رشته تاریخ علم در گذشته را آشنایی نداشتن زبان دانان با علوم جدید و به طور متقابل زبان ندانستن دانشمندان دانست و گفت: اما پس از انقلاب اسلامی و روحیه خودباوری به جایگاه اصیل خود در علم نزدیك می شویم.

حداد عادل تاكیدكرد: در حال حاضر در دانشگاه های ما كسانی هستند كه به علوم جدید و حوزوی احاطه داشته و با فعالیت های پژوهشكدۀ تاریخ علم در تهران به افق های شكوفایی تمدن اسلامی نزدیك شده و كلید آشنایی با معارف گذشته خود را بدست می آوریم.

وی افزود: تحقیقات تاریخ علم بایستی دانشگاهی پسند و دانشگاهی فهم شده و در اختیار محققان، سخنرانان، هنرمندان، فیلمسازان و...گذارده شود.

حداد عادل به شگفتی آفرینی های ریاضی دان نام آور كاشانی اشاره كرد و گفت: او در رساله محیطیه عدد اصم (عددی كه انتهای آن معلوم نیست) پی یعنی نسبت محیط دایره به قطر آن را كه از اشتغالات مهم ریاضیدانان بود با دقت بسیار بالا و تا 17 رقم اعشار محاسبه كرد.

وی تاكیدكرد: تا 150 سال پس از غیاث الدین هیچ كس نتوانست این عدد را با دقت او محاسبه كند.

وی در پایان به عبارت زیبای غیاث الدین در ابتدای این رساله نیز اشاره و بیان كرد: كاشانی در آغاز رساله محیطیه می نویسد' سپاس خدایی ار كه به نسبت محیط به قطر دایره عالم است'

مدیر عامل موسسه میراث مكتوب به عنوان یكی دیگر از سخنرانان این همایش گفت: ماندگاری هویت ایرانی، مرهون پاسداشت مقام علمی و پاسداری از دستاوردهای دانشمندان تمدن ساز ایران اسلامی بوده است.

' اكبر ایرانی' افزود: جامعه ای كه در آن زمینه های رشد و شكوفایی علمی فراهم باشد، از اصل خویش دور نمی ماند و با دریافت روزگار وصل خویش در می یابد؛ چرا كه ' هر كسی كو دور ماند از اصل خویش/ باز جوید روزگار وصل خویش'

وی تاكیدكرد: ایرانیان در دوران زرین تمدن اسلامی تا قرن هشتم، نقش بی بدیلی در تولید علوم مختلف و انتقال آن به دیگر تمدن ها داشته و با وجود حمله ویرانگر مغول، بزرگانی مانند ' خواجه نصیرالدین طوسی ' ، ' قطب الدین شیرازی'، ' خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی' و ' غیاث الدین جمشید كاشانی ' را در دامان پرورده است.

دبیر ستاد اجرایی این همایش تصریح كرد: برپایی این همایش نه تنها برای پاسداشت و نكوداشت نام و یاد كاشانی، بلكه برای احساس نیاز یك ملت به گذشته پربار علمی و تمدنی خود بوده كه لازم است نسل امروز با تحقیق و پژوهش به آثار ارزشمند پدران خود دست یابد.

ایرانی این میراث را موجب آبروی فرهنگ و سرزمین ایران اسلامی دانست كه همه محققان داخلی و خارجی به آن اذعان دارند.

مدیر عامل موسسه میراث مكتوب با اشاره به گفته های ' ادوارد استوارت كندی '، پژوهشگر فقید آمریكایی گفت: ' غیاث الدین جمشید كاشانی' ، حاسبی زبردست بود و با اعداد شصت گانی خالص، به آسانی و روانی حساب كرده، كسرهای اعشاری را اختراع نمود و روش تكراری را در آنالیز عددی، به طور كامل به كار می بست.

ایرانی تاكیدكرد: اندیشمندان غربی به چیره دستی این دانشمند در محاسبات كم خطا اذعان نموده و معتقدند كه اگر رساله محیطیه او به دست ریاضی دانان غربی معاصر وی رسیده بود؛ آنها از بعضی منازعات بیهوده و تالیفات ضعیف بی نیاز می شدند.

وی افزود: ' مفتاح الحساب ' كاشانی از مهم ترین آثار او و یك دایره المعارف ریاضی بوده كه در آن رابطه ریاضی، فرهنگ و هنر تبیین می شود.

معاون پژوهشی و فناوری دانشگاه كاشان نیز در این همایش با اشاره به پیشگامی ایرانیان در غافله علم و تمدن بشری گفت: امروز به بركت دستاوردهای انقلاب اسلامی و روحیه خودباوری بار دیگر فرزندان غیاث الدین جمشید كاشانی ها، به رشد و بالندگی روی آورده و قله های پیشرفت را با سرعت فتح می كند.

' مجید منعم زاده ' افزود: كاشان شهر علم ، ادب، فقاهت و هنر بوده و امروز یادگار غیاث الدین ها، ' فیض' ها، 'نراقی' ها ، 'كمال الملك'، 'میرعماد' و 'سهراب' ها در پیش روی همه عاشقان سربلندی و سرافرازی ایران زمین گشوده است.

یادآور می شود، آماده سازی و چاپ نسخه نفیس رساله محیطیه به خط كاشانی و نیز چاپ نفیس ترین نسخه شناخته شده آثار او به صورت فاكسیمیله (نسخه برگردان)، برپایی نمایشگاه پوستر و مقالات چاپ شده داخلی و خارجی راجع به این دانشمند و ریاضی دان بزرگ از دیگر برنامه های این همایش بود.

همایش بین المللی میراث علمی غیاث الدین جمشید كاشانی روزهای سوم و چهارم اسفند ماه با حضور محققان و كاشانی شناسان داخلی و خارجی به همت مركز پژوهشی میراث مكتوب و دانشگاه كاشان در تالار آزادی این دانشگاه برگزار شد.

همچنین،كه كارگاه های آموزشی و تبادل نظر محققان داخلی و خارجی در حاشیه این همایش قابل توجه بوده و مستند غیاث الدین جمشید كاشانی ساخته 'حسن هدایت' نیز در كنار مباحثه های ریاضی، نجوم و معماری، فضای علمی این همایش را هنری كرد.