اخبار اصفهان

خبرگزاری ایمنا: با وجود تخريب پي در پي آثار گرانقدر و زيبايي كه در كوچه پس كوچه هاي اين شهر زماني تاريخ را به اريكه نشسته بود، آثارشاخص و شناخته شده هم كه مردم ديگر سرزمين برايش سر ودست مي شكنند هم تعريفي ندراد. با وجود اينكه مسولان ومتوليان ميراث فرهنگي از پايان يافتن عمليات ۶ ساله مرمت عمارت عالي‌قاپو و برداشتن داربست‌هاي مرمتي بنا سخن گفته‌اند؛ اما شواهد گوياي آن است كه اين پروژه همچنان در حال اجراست .اما سوال اين است كه چرا سال هاي سال است مرمت عالي قاپو كه گل سرسبد معماري نقش جهان است،به طول انجاميده و كسي به درستي پاسخگو نيست.به نظر مي رسد تغيير مديريت هاي پي در پي و اعمال سليقه هاي متفاوت روند مرمت اين بنا را به يك معضل تبديك كرده است.
اختلاف سلیقه زیاد و بودجه کم
ايمان طلب، كارشناس ميراث فرهنگي واستاد دانشگاه با اشاره به اينكه مرمت عالي قاپو به داستان پيچيده اي تبديل شده گفت:مرمت عالي قاپو از زماني شروع شد كه گروه مرمت ايتاليايي همراه گالديري وارد اصفهان شدند و همراه با مرمت مسجد جامع مرمت عالي قاپو را هم شروع كردند.
حامد ايمان طلب افزود:مرمت كنوني ادامه همان مرمت قديم به روش آهن كشي است.
مسول سابق نظارت بر مرمت ميدان امام ادامه داد:متاسفانه وجود سليقه ها و ابراز نظرهاي متفاوت درمرمت اين طرح و عدم وجود بودجه كافي مرمت عالي قاپو را به يك معضل تبديل كرده است. وي ادامه داد: تا كنون نشده كه ميراث فرهنگي يك بودجه كافي براي مرمت اين بنا در نظر بگيرد و ميرمت به صورت جدي دنبال شود.
ايمان طلب با انتقاد از ابراز نظرهاي متفاوت و اعمال سليقه هاي مختلف از سوي كساني كه تخصص دارند و تخصص ندارند، در مرمت عالي قاپو گفت: پايگاه نقش جهان از يك طرف ،و مجموعه ميراث از طرف ديگر كه هر كدام تمايل دارند مستقل عمل كنند با ابراز نظرهاي متفاوت،مرمت عالي قاپو را به يك بحران تبديل كرده اند.
ايمان طلب افزود:طرح هاي مطالعاتي مرمت عالي قاپو انجام شده اما روند عملياتي آن به كندي صورت مي گيرد.
وي در ادامه گفت:قطعه سنگي از مسحد جامع شكسته بود؛مرمت آن به دليل اينكه هر كسي يك نظر متفاون مي داد،شش ماه طول كشيد؛حال حساب كنيد يك بنايي با اين شكوه وعظمت و با وجود سليقه ها و نظريات متفاوت چرا بايد ۸ سال طول بكشد.
ايمان طلب در پايان با اشاره به اينكه سال هاي سال است كه تهنا يك پيمانكار بر اين بنا كار مرمت را دنبال ميكند افزود: سوال من اين است كه اگر آقاي منشايي، پيمانكار پروژه كه پدرش نيز سابق بر اين كار مرمت اين بنا را بر عهده داشت، توانايي مرمت اين بنا را ندارد و مورد تاييد ميراث نيست، چرا پيمانكار ديگري را براي كار نمي گمارند؛و اگر قبولش دراند پس چرا ميرمت اين بنا اينقدر طول مي كشد.

مرمت از سال ۸۰ شروع شد
بر اساس گفته هاي مسئولان مربوطه مرمت عالي قاپو از اواسط دهه ۸۰ آغاز شد و با هزينه ۶۰۰ ميليون ريالي پايان يافت . با اين حال گذري بر پشت بام طبقه دوم اين بناي با شكوه صفوي و بازديد از داربست هايي كه همچنان به قوت خود باقي هستند گوياي امري خلاف گفته هاي اين مقام مسئول است. به نظر مي رسد گردشگران و دوست داران ميراث فرهنگي اصفهان بايد به ديدن هميشگي داربست هاي اين عمارت تاريخي عادت كنند.
علاوه بر اين مرمت كاران اين بنا سه رديف آخر خشت هاي به كار رفته در كف ايوان ستوندار بنا كه مشرف به مركز ميدان است را بيرون آورده و پايه هاي داربست هاي خود را در آن محكم كرده اند، از سويي ديگر آنچه بيش از پيش عجيب مي نمايد تخريب اين خشت هاي تاريخي است به گونه اي كه براي اصلاح دوباره اين وضعيت بايد از مصالحي جديد و تازه كمك گرفت. اين بخش از بنا در زمان شاه عباس دوم صفوي ساخته شده بود.
اولين دوره مرمت عمارت عالي قاپو در سال ۴۰ خورشيدي توسط گروهي از مرمت كاران و كارشناساني از كشور ايتاليا انجام گرفت و قرار بود دور جديد مرمت توسط كارشناسان اداره ميراث فرهنگي اصفهان در ادامه آن مرمت اوليه باشد.

۱۲ستون از ۱۸ ستون عمارت عالي قاپو در سال ۴۰ توسط کارشناسان ايتاليايي مرمت شد و مرمت كاران ايراني طرح مرمت ۶ ستون ديگر را در دست داشتند علاوه بر اين پيمانکاران اين پروژه مرمت ۱۶۰ متر از ايوان اين اثر تاريخي شامل ستون ها، سقف و آلت و لفت خرپشتها را نيز به عهده دارند كه هنوز هم اين كار ادامه دارد.
بر اساس طرح مرمت كاران اين پروژه به منظور حفظ ستون هاي چوبي اين عمارت، داخل آنها آهن کار گذاشته شده براي اين کار نياز براي تهيه بستر و پي قوي بخش هايي از كف ايوان ستون دار شكافته و خشت هاي آن تخليه شده است.

كاخي كه در گذشته دولتخانه بود
كاخ عالي قاپو‌ را در گذشته دولتخانه‌ مباركه‌ نقش‌ جهان يا قصر دولتخانه مي‌خواندند اين بنا نمونه‌اي از معماري‌ كاخ‌هاي‌ دوران صفوي است‌ ‌كه تزئينات مينياتورهاي‌‌ رضاعباسي‌ نقاش‌ معروف‌ شاه‌عباس‌، نقاشي‌هاي‌ گل‌ و بوته‌، شاخ‌ و برگ‌، اشكال‌ وحوش‌ و طيور و گچ‌ بري‌هاي زيبا‌ به‌ شكل‌ انواع‌ جام‌ در اتاق‌ها و ديوارهاي آن ديده مي شود. بناى اصلى عالى قاپو از شش طبقه تشكيل شده و در طرفين در ورودى عمارت دو سكوى سنگى وجود دارد. كتيبه‏ اى نيز در بالاى اين در قرار دارد كه قسمتى از آن با گذشت زمان از بين رفته است.
عالي‌قاپو به زبان تركي به معني درگاه بلند ساختماني است كه در ورودي دولتخانه صفوي بوده‌است و در ابتدا شكلي ساده داشته و به مرور زمان و در طول سلطنت شاه عباس اول طبقاتي به آن افزوده و در زمان شاه عباس دوم ايوان ستوندار آن ساخته شد..اين بنا در ضلع غربي ميدان نقش جهان و روبروي مسجد شيخ لطف‌الله واقع شده‌ و ارتفاع آن ۳۶ متر است
بناي عالي قاپو با ارتفاعي حدود ۳۶ متر تا کف بازار بلندترين عمارت چند طبقه تا چند دهه اخير در شهر اصفهان بوده‌است. بدليل اضافات و الحاقات معماري در هر سو نمايي متفاوت دارد به طوري که از جلو بنا از ميدان نقش جهان ۲ طبقه از پشت ساختمان ۵ طبقه، از طرفين بنا ۳ طبقه و با احتساب طبقه همکف به عنوان اولين طبقه، در کل ۶ طبقه است.
كاخ عالي قاپو از اولين آثار تاريخ ايران است كه به شماره ۱۰۴ در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است.