پاسخ به:ماه مبارک رمضان در جهان (2)
پنج شنبه 21 مرداد 1389 9:02 AM
جلوههاي زيباي ماه مبارك رمضان در تركمنستان
ايام ماه مبارك رمضان در كشور تركمنستان كه بيش از شش ميليون نفر جمعيت را در خود جاي داده و بيش از 90 درصد آنان مسلمان هستند، از جايگاه خاصي برخوردار است
ماه مبارك رمضان ماه ضيافت الهي و ماه رحمت است كه همه مؤمنان در اين ماه به انجام فرايض ويژه ديني ميپردازند و مردم مسلمان تركمنستان نيز در اين ايام الهي با تكيه بر آداب و رسوم خاص محلي خويش و به منظور بهرهگيري از اين ماه مبارك، فرايض الهي را به جاي ميآورند
.
در تركمنستان فرا رسيدن ماه مبارك رمضان ابتدا از سوي كودكان و نوجوانان تركمن به مردم نويد داده ميشود و اين نويد در اصطلاح تركمنها "
يارمضانچيان " (يا رمضان) ناميده ميشود
.
اين افراد به گروههاي مختلف تقسيم شده و با تجمع در مقابل منازل مردم، با شور و نشاط و قرائت اشعار ويژه فرا رسيدن ماه مبارك رمضان را تبريك مي گويند كه برخي از ترجمه اشعار اين كودكان و نوجوانان تركمنستاني به شرح زير است
:
در آسمان يك ماه وجود دارد يك كمان قرمز وجود دارد
در سفره پيامبر سهم ما وجود دارد
ما شما را ثروتمند به حساب آورديم در بام شما ماه ديديم،
يا رمضان
...
مردم نيز با شنيدن اين اشعار و ديدن شور و شوق كودكان و نوجوانان به وجد آمده و هدايايي به آنان ميدهند كه شيريني، بيسكويت و پول از جمله هدايايي است كه معمولا از سوي زنان و مردان مسن تركمن به اين كودكان و نوجوانان داده ميشود
.
تركمنها اين آداب و رسوم را از نياكان خود به ارث برده و با وجود سالها سلطه كمونيستها، آنها را به فراموشي نسپردهاند
.
مردم تركمن در روستاها نيز به گروههاي يارمضانچيان كه به منازل آنان مراجعه ميكنند، اقلام ديگري نظير روغن، نان، كشمش، و شيره انگور ميدهند كه آنان اين اقلام را پس از جمعآوري در بين خود تقسيم ميكنند
.
اين موضوع سبب وحدت، يكپارچگي، يكدلي و عدالت پروري در بين كودكان و نوجوانان تركمن ميشود چرا كه آنان هيچ مشكلي را به هنگام تقسيم اقلام جمع شده پيدا نميكنند، ضمن آن كه از سنين كودكي و نوجواني با اين ماه مبارك انس ميگيرند
.
علاوه بر كودكان و نوجوانان كه در گروههاي مختلف به استقبال ماه مبارك رمضان ميروند، مردان و زنان تركمن نيز حداقل يك هفته قبل از حلول اين ماه، مقدمات ورود به آن را فراهم ميكنند
.
زنان تركمن چند روز مانده به ماه مبارك رمضان، بيشتر از روزهاي معمول به نظافت خانه و حياط منزل ميپردازند و مردان نيز خواربار و ملزومات مورد نياز اين ماه از جمله خرماي ايراني را خريداري ميكنند
.
مساجد تركمنها در طول ماه مبارك رمضان بسيار شلوغ است، بطوريكه به هنگام اقامه نماز مغرب جايي براي نشستن وجود ندارد
.
تركمنها با شنيدن بانگ اذان از گلدستههاي مساجد، گروه گروه در روستاها و شهرهاي اين كشور آسياي مركزي بسوي مساجد ميروند
.
افراد مسن و نوجوانان با گذاشتن كلاههاي موسوم به "تخيه " و با لباسهاي بلند سنتي خود به هنگام رفتن به مساجد، جلوههاي ديدني از خود به نمايش ميگذارند
.
"
آغيز آچار " (افطار
)
معمولا رسم در تركمنستان بر اين است كه قبل از فرا رسيدن ماه مبارك رمضان كسانيكه قصد افطاري دادن به مردم و روزه داران را دارند به نزد ريش سفيد روستا يا محلات شهرهاي اين كشور مراجعه كرده و زمان افطاري دادن خود را تعيين ميكنند
.
ريش سفيد روستا يا محلات شهرها نيز با ثبت زمان افطاري دادن افراد خير، آن را به همه مردم اعلام ميكند
.
اين امر بيشتر در روستاهاي تركمنستان با سازماندهي خوبي انجام ميگيرد و افرادي كه ميخواهند افطاري بدهند در اين زمينه تداركات لازم را از قبل انجام ميدهند
.
معمولا بعد از افطاري افراد، روحاني محله در زمينه مسائل ديني براي شركتكنندگان سخنراني ميكند
.
قدر گيجه سي (شب قدر
)
هرچند شب قدر دقيقا مشخص نشده است ولي در بين تركمنها از قديم الايام و با استناد به شواهدي كه روحانيون تركمن بيان ميكنند، اين مراسم در شب بيست و هفتم ماه مبارك رمضان برگزار ميشود
.
تركمنها معتقدند كه در اين شب، 2 پيامبر الهي يعني حضرت خضر و حضرت الياس ظاهر ميشوند و هركس با آنان برخورد كند، خوشبخت ميشود
.
دراين شب، هر خانواده سفره ويژهاي پهن كرده و بر آن آجيل، ميوه، شيريني و نوعي شيريني خانگي به نام "بيشمه " و آرد گندم به نام "قاوورداق " و "تالخان " و "سمبوسه گوشتي " به نام "بورك " ميگذارند
.
در روستاهاي تركمنستان، جوانان در گروههاي مختلف، هر كدام مبلغي پول هزينه ميكنند و با آن آجيل و ميوه و شيريني ميخرند و در خانهاي گرد هم ميآيند و ضمن خوردن و آشاميدن، به دعا و نيايش ميپردازند و نماز شب قدر را اقامه ميكنند
.
در اين شب، بين برخي از مردم حتي تعريف افسانه و حكايت هاي قديمي و پرسيدن چيستانها از همديگر نيز مرسوم است
.
همچنين رسم بر اين است كه هيچ كدام از افراد گروه نبايد تا اذان صبح بخوابند و اگر كسي بخوابد، ديگر اعضاي گروه، به قصد تفريح او را با نخ و سوزن به نمد يا زيرانداز ميدوزند و يا با انگشت، سياهي ديگ را بر روي صورت وي ميكشند (شايد به اين معني كه خوابش رفته و فيض الهي شب قدر را از دست داده و به اصطلاح روسياه شده است
).
اين مراسم شب نشيني تا اذان صبح ادامه مييابد و اعضاي گروه، پس از خوردن سحري، براي روز بعد نيت روزه ميكنند
.
دولت تركمنستان نيز هر سال به مناسبت شب قدر تعدادي از محكومان داخلي و خارجي اين كشور را آزاد ميكند
.
پس از كسب استقلال، آزادي انجام فرايض ديني و احياي سنتهاي حسنه قدماي تركمن است كه اين سالها مساجد بسيار زيبا و مجللي در عشق آباد و ساير شهرهاي آن احداث شده است
.
تركمنهاي تركمنستان در روزهاي آخر ماه مبارك رمضان تداركات لازم را براي برگزاري هرچه باشكوه تر عيد فطر فراهم ميآورند
.
به همين منظور تركمن ها لباسهاي نو و شيرينيهاي مخصوص اين روز را خريداري ميكنند و برخي از زنان نيز اقدام به تهيه انواع مختلف شيريني در منازل خود ميكنند
.
روز عيد فطر در تركمنستان " اورازا بايرامي " (عيد فطر) بعنوان يكي از اعياد بزرگ اسلامي در اين كشور جشن گرفته ميشود
.
تركمنهاي تركمنستان صبح اول وقت، با پوشيدن لباس هاي نو رهسپار مساجد ميشوند تا ضمن گوش سپردن به مواعظ علما و بهرهمندي از ارشادات ديني، نماز عيد فطر را بجاي آورند
.
پس از پايان يافتن نماز، همگي به سمت رديفهاي جلو هجوم ميآورند تا ضمن دست دادن به امام جماعت و ديگر روحانيان برزگ، عيد را به آنان تبريك بگويند زيرا تركمنها عقيده دارند كه مصافحه با روحانيان در عيدگاه، باعث قبولي طاعات ميشود
.
پس از اداي نماز عيد فطر، همگي به خانه هاي خود باز ميگردند و آماده ميشوند تا به منظور ديد و بازديد عيد، به خانههاي همسايگان و آشنايان بروند
.
تركمنستانيها در روز عيد فطر در هر خانه سفره رنگين پهن كرده و آن را تا آخر شب جمع نميكنند و در اين روز بزرگترها به بچهها عيدي ميدهند
.
مردم تركمنستان در روستاها، فطريه را به مستمندان و يتيمان ميدهند ولي در شهرها فطريه به صندوقهايي كه از سوي دولت در مساجد تعبيه ميشود، واريز ميشود
.
به هرحال، اعتقادات، آداب و رسوم و مسجد در نظام ديني و اجتماعي تركمنستان بعنوان يك كشور مسلمان از اهميت ويژهاي برخوردار است و در اين راستا تركمنها با وجود فرهنگ لائيك حاكم بر اين كشور، همچنان به اين
اعتقادات و آداب و رسوم و جايگاه بلند مسجد پايبند هستند
.
به اين ترتيب ماه مبارك رمضان و روز عيد فطر و عيد قربان در كشور بيش از شش ميليون نفري تركمنستان بويژه در روستاهاي اين كشور هرسال باشكوهتر از سالهاي قبل برگزار ميشود و اين نشانه اعتقادات عميق تركمنها به آيين اسلام است
.
اعلام آغاز اولين روز ماه مبارك رمضان و عيد فطر و روز تعطيلي رسمي در تركمنستان كه از سوي دولت تركمنستان اعلام ميشود، در رسانههاي ملي اين كشور بازتاب گستردهاي دارد
.
رسانه هاي تركمنستان چند روز مانده به آغاز ماه مبارك رمضان با استقبال از اين ماه الهي، گزارش، شعر و مقالات متعددي درباره ابعاد مختلف روزهداري و فرايض اين ماه مبارك به همراه تقويم اوقات شرعي در شهر عشق آباد و پنج استان اين كشور را منتشر ميكنند
.
گفته ميشود كه روز پنجشنبه در تركمنستان اولين روز ماه مبارك رمضان است كه مفتي اعظم و شوراي ديني وابسته به نهاد رياست جمهوري تركمنستان آن را رسماً اعلام خواهد كرد
