سوختگیها
دوشنبه 14 آذر 1390 2:32 PM
Burns
توضیح کلی
سوختگیها عبارت است از آسیب به پوست و گاهی سایر اعضا در اثر تماس با گرما، اشعه، الکتریسیته، یا مواد شیمیایی. خطر آسیب در شیرخواران و خردسالان از همه بیشتر است.
علایم شایع
سوختگیها سه نوع هستند:
سوختگیهای درجه 1 محدود به لایه فوقانی پوست هستند. این نوع سوختگیها باعث قرمزی، درد به هنگام لمس، درد، تورم و تب خفیف میشوند.
در سوختگیهای درجه 2، لایههای عمقیتر پوست تحت تأثیر قرار میگیرند. علایم شدیدتر هستند و معمولاً شامل تاول نیز میشوند.
در سوختگیهای درجه 3، تمام لایههای پوست تحت تأثیر قرار میگیرند. پوست سفید (به نظر پخته شده میرسد)، و ممکن است هیچ دردی در مراحل اولیه وجود نداشته باشد.
علل
افزایش درجه حرارت پوست ناشی از منابع حرارتی مثل آتش، بخار، یا الکتریسیته. شعلههای باز و مایعات داغ شایعترین علل هستند.
آسیب بافتی ناشی از مواد شیمیایی یا اشعه، از جمله اشعه خورشید
آسیب ناشی از رعد و برق ممکن است باعث سوختگیهای درونی شود بدون اینکه در روی پوست ضایعات زیادی دیده شود.
عوامل افزایش دهنده خطر
استرس، بیاحتیاطی، سیگار کشیدن در رختخواب، یا مصرف الکل. تمامی موارد فوق باعث افزایش احتمال حوادث میشوند.
مشاغلی که دربرگیرنده قرار گرفتن در معرض گرما یا اشعه باشند، مثلاً آتشنشانها، پلیسها، یا کسانی که در کارخانههای صنایع نظامی کار میکنند.
مشکل در سیمکشی ساختمان
آبگرمکنهایی که روی درجه حرارت بالا تنظیم شده باشند.
پیشگیری
در بیرون از خانه از کرم ضد آفتاب استفاده نمایید.
خانه خود را از نظر آتشسوزی ایمن کنید. آژیر مخصوص دود در خانه نصب کنید، برای خروج اضطراری تمهیدات لازم را بیاندیشید، و بهطور منظم مقابله با آتشسوزی را تمرین کنید.
در نزدیکی آتش یا اشعه، لباس و وسایل حفاظتی مخصوص بپوشید و نکات ایمنی را به دقت رعایت کنید.
از دست زدن به سیمهای برق لخت جداً خودداری کنید.
به فرزندانتان نکات ایمنی را در رابطه با استفاده از کبریت، آتش، پریز برق، سیم برق، و اجاق گاز و اجاقهای الکتریکی، بیاموزید.
از سیم سیاری که یک پریز در یک سمت و یک جای لامپ در سمت دیگر دارد استفاده نکرده، آن را دور بیندازید، زیرا خطرناک است.
اگر فرزند خردسال دارید، روی پریزهای برق بیاستفاده درپوش حفاظتی بگذارید و سیمهایی که قسمتی از پوشش آنها رفته است را تعویض کنید.
عواقب مورد انتظار
اغلب افراد در صورتی که وسعت سوختگی (از جمله نوع درجه 3 آن) کمتر از 50% کل سطح بدن باشد، بهبود مییابند.
در سوختگیهای خفیف، پوست معمولاً در عرض 3-1 هفته خود به خود ترمیم میشود.
عوارض احتمالی
شوک به علت از دست دادن مایعات و الکترولیتها (سوختگیهای شدید)
اختلال بینایی در صورت آسیب به چشمها
عفونت در ناحیه سوختگی
ذاتالریه
تشکیل جوشگاه دایمی
کزاز و سایر عفونتها
درمان
اصول کلی
- اطمینان حاصل کنید که واکسیناسیون کزاز شما به روز باشد، زیرا سوختگیها یکی از شایعترین علل عفونتها، از جمله کزاز هستند.
- درمان بسته به عمق و وسعت نواحی دچار سوختگی متفاوت است.
در مورد سوختگیهای خفیف:
ـ روی نواحی سوختگی درجه 1 پماد سوختگی بمالید.
ـ نواحی کوچک دچار سوختگی درجه 2 یا 3 را به مدت ده دقیقه در آب سرد فرو ببرید تا درد و تورم کاهش یابد.
ـ ناحیه دچار سوختگی را تمیز نگاه دارید. روزانه یک بار ناحیه سوخته را در وان آب ولرم قرار دهید یا روی آن کمپرس آب ولرم قرار دهید. ضمناً میتوانید دو قاشق غذاخوری ماده پاککننده بهصورت پودر را به وان آب اضافه کنید تا نواحی دلمه بسته را پاک کنید. برای کمپرس فقط از آب استفاده کنید.
ـ در صورت امکان، ناحیه سوخته را بالاتر از سایر نقاط بدن قرار دهید.
ـ میتوانید از پانسمانهای مخصوص روی ناحیه سوخته استفاده نمایید.
- بستری کردن تمام موارد سوختگی درجه 3 وسیع و بعضی موارد سوختگی درجه 2. برای موارد وخیم، مراکز مخصوص سوانح و سوختگی وجود دارد.
- جراحی برای پیوند پوست روی سوختگیهای درجه 3
داروها
برای ناراحتی خفیف، میتوان از شربتها یا قرصهای ضد اسید استفاده کرد.
برای ناراحتی شدید و جدی ممکن است داروهایی مثل مسدودکندههای 2 H ، داروهای ضدگرفتگی یا آرامبخشها برای تخفیف علایم مورد تجویز قرار گیرند.
فعالیت
محدودیتی برای آن وجود ندارد. انجام منظم تمرینات ورزشی توصیه میشود.
رژیم غذایی
رژیم خاصی توصیه نمیشود. از خوردن غذاها و موادغذایی که ایجاد ناراحتی گوارشی میکنند خودداری کنید، خصوصاً آنهایی که در قسمت علل فهرست شدهاند.
در این شرایط به پزشک خود مراجعه نمایید
اگر الگوی علایم سوءهاضمه دچار تغییرات قابل توجهی شود.
اگر هر کدام از موارد زیر رخ دهد:
ـ استفراغ، کاهش وزن یا کماشتهایی
ـ سیاه و قیری شدن اجابت مزاج یا استفراغ خون
ـ تب
ـ درد شدید در قسمت فوقانی شکم در سمت راست
ـ ادامه ناراحتی که ربطی به غذاخوردن یا آدامس جویدن نداشته باشد.
اگر سوءهاضمه با موارد زیر همراه باشد: ـ تنگی نفس ـ تعریق ـ دردی که به فک، گردن یا بازو تیر بکشد.
