ارجاعات انقلاب

همچنين توجه خاص امام‌خميني و ياران روحاني ايشان به ارجاع مردم به عنصر «امر به معروف» و «نهي از منكر» با هدف طرد حكومت پهلوي و ايجاد حكومت اسلامي، از جمله ديگر مصاديق اين‌گونه ارجاعات به پيش‌زمينه‌هاي فكري مشترك ميان رهبران انقلاب و مردم مي‌باشد كه باعث شده بود مردم شاه را به اتهام زيرپاگذاشتن شريعت، «زنديق» بخوانند.

ب ــ حوزه اخلاق:

هدف از بعثت پيامبر اسلام(ص)، به استناد حديث مشهور نبوي، تمام‌كردن مكارم و فضائل اخلاقي بيان شده است. در قرآن‌كريم و احاديث شيعي نيز توجه و اهتمام فراواني به اخلاق الهي شده است. اين اهتمام، روحانيت شيعه را بر آن داشت تا همواره بيشتر در راستاي تهذيب نفس خود و تربيت نفوس مردم بكوشند. حكومتها نيز از آنجا كه معمولا اين حوزه را غيراجتماعي، غيرسياسي و خنثي تلقي مي‌كردند، نسبت به آن حساسيت كمتري از خود نشان مي‌دادند و حتي گاه روحانيون را بر اين اهتمام تحسين و ترغيب مي‌كردند. ازاين‌رو، مي‌توان به‌عنوان يك پيش‌زمينه مشترك كه بعدا در جريان انقلاب مورد استناد واقع شد، به‌همين تاثير عميقي اشاره كرد كه روحانيت شيعه در آن دوران در حوزه اخلاق اجتماعي برجاي گذاشت؛ كه در حقيقت بيشترين و عميقترين حوزه تاثير روحانيت نيز به حساب مي‌آيد؛ چنان‌كه به‌عنوان نمونه، مي‌توان به دروس اخلاق امام‌خميني(ره) و ديگران در دوره پهلوي اشاره كرد. باتوجه به بي‌مايگي فرهنگي و ابتذال اخلاقي شاه و كارگزارانش و نيز فساد اخلاقي رايج در دانشگاهها، ادارات، رسانه‌ها و ساير مراكز دولتي و حتي خصوصي عصر پهلوي، به‌واقع يك امر ضروري هم شده بود كه روحانيون شيعه همواره مردم را به تعاليم اخلاقي اسلام ارجاع داده و متوجه تعارض وضع اخلاقي و سياستهاي مربوط در اين عصر با تعاليم مذكور باشند؛ چنان‌كه اعتراضات حضرت‌امام‌خميني(ره) و مرحوم آيت‌الله شهيد سيدعبدالحسين دستغيب به جشنهاي شيراز، درواقع براساس ضرورت بود كه صورت مي‌گرفت. اهميت مسائل اخلاقي در نزد حضرت امام، به اندازه‌اي بود كه ايشان حتي پس از پيروزي انقلاب اسلامي نيز همواره تاكيد مي‌كردند كه اگر همه انبياء(ع) در يكجا جمع شوند، هيچ اختلافي ميان آنان پيش نخواهد آمد، چراكه همه اختلافات درواقع از «نفس» ناشي مي‌شود؛ و لذا به هنگام صحبت درباره «طاغوت» و از جمله در دوره حكومت بني‌صدر، همواره تاكيد داشتند كه «هي نگوييد من، بگوييد مكتب من!» اين قبيل موارد، همگي اهميت ارجاع ايشان به نظام اخلاقي اسلام براي تهذيب نفس در جريان انقلاب اسلامي و پس از پيروزي آن را نشان مي‌دهد كه نقش بسيار مهمي در تحريك و هدايت مردم انقلابي داشت و هنوز هم مي‌تواند داشته باشد.