دگرگونی های اخلاقی حج

از مهمترین فلسفه ها و اسرار حج، دگرگونی اخلاقی درانسانها است. مراسم "احرام " انسان را به كلّی از تعینات مادّی وامتیازات ظاهری و لباسهای رنگارنگ و زر و زیور بیرون می برد و با تحریم لذایذ و پرداختن به خودسازی، كه از وظایف مُحْرِمْ است او را از جهان مادّه جدا می كند و در عالمی از نور و روحانیت و صفا فرو می برد و آنان را كه در حال عادی بارسنگین امتیازات موهوم و درجه ها و مدالها را بردوش خوداحساس می كنند، یك مرتبه سبكبار و راحت و آسوده می كند چراكه می بینند همه افراد در این بارگه یكسانند؛ سفید و سیاه، چاق و لاغر، ثروتمند و فقیر، دانشمند و امّی و... با هم برابر و حتی غیر قابل تمایزند.

آری، هنگامی كه تعلّقات و مشخصّات مادّی و زرق وبرقهای ظاهری كنار رود، افراد در جوهره انسانیت یكسان وبرابرند و كسی را بر كسی جز به تقوا برتری نیست:ای مردم! ما شما را از یك مرد و زن آفریدیم و شما را تیره تیره و قبیله قبیله قرار دادیم تا یكدیگر را بشناسید؛

«همانا گرامی ترین شما نزد خداوند با تقواترین شماست.» حجرات / 12

البته در مواردی زائران خانه خدا باید برخی از اخلاق وآداب آمیخته با رسومات قومی و محلّی خود را عوض كنند و از پایگاه اسلام و سرزمین نزول قرآن، اخلاق اصیل اسلامی را تحصیل كنند به شهر و دیارشان به ارمغان ببرند. حج نباید محل نمایش اخلاق و آداب قومی و محلّی زائران كشورهای اسلامی باشد، بلكه باید محلّ تجلّی اخلاق اصیل محمّدی (صلی الله علیه وآله) باشد.به بیان دیگر، مواقف و مراسم حج باید یادآور خاطرات تسلیم و توكل، ایثار و فداكاری، شهادت و جانبازی،استقامت و پایداری، جهاد و حماسه بانیان این خانه، (یعنی ابراهیم خلیل الرحمان) علیه السلام (و همسرش هاجر وفرزندش اسماعیل و نیز احیاگر حج ابراهیمی پیامبر گرامی اسلام)صلی الله علیه وآله (و امیر مؤمنان)علیه السلام و سایر پیشوایان بزرگ دین و مجاهدان صدر اسلام باشد.

هنگامی كه این امور همه دست به دست هم دهند زمینه یك انقلاب اخلاقی را در دلهای آماده فراهم میكنند و به گونه های توصیف ناشدنی ورق زندگی انسان را برمی گردانند و صفحه نوینی در حیات او آغاز می كنند.

برگرفته ازسخنان استاد حسین انصاریان