سفر حج اجباری است!

به سبب نقش حیاتی و اهمیت حج است كه در روایات منقول از معصومان (ع) به هیچ وجه تعطیلی آن روا دانسته نشده است و بر حكومت اسلامی در اقامه و برپاداشتن حج مسئولیتی ویژه مقرر شده كه در هیچ یك از فرایض دینی بدین صورت نمی‏باشد و آن این كه اگر مردم در رفتن به حج تساهل كنند، بر حاكم اسلامی واجب است كه الزاماً آنان را به حج بفرستد و هر گاه توان مالی نداشتند از بیت المال هزینه سفر آنان را تأمین كند تا با اجتماع مسلمانان در حج عظمت و وحدت و عزّت مسلمانان نمایش داده شود.

امام صادق (علیه السلام) می‏فرماید: "لو عطّل الناس الحج لوجب علی الامام ان یجبرهم علی الحج ان شاوءا و ان ابوا، فانّ هذاالبیت وضع للحج؛¹اگر مردم حج را تعطیل كنند بر امام واجب است كه آن‏ها را به حج اجبار كند چه بخواهند یا نه، زیرا این خانه برای حج قرار داده شده است."

لذا در احادیث و متون دینی به آنان كه حضور در مراسم حج و انجام فریضه الهی حج را ترك كنند هشدار داده شده كه مستوجب هلاكت و عقوبت الهی خواهند شد² مسلماً تاركان حج قبل از گرفتاری و عقاب آخرت، عذاب و بدبختی در دنیا را خواهند چشید و ذلت پراكندگی را تحمل خواهند نمود.

رسول خدا (صلی الله علیه و آله) می‏فرماید: "یا علی! من سوّف الحج حتی یموت بعثه الله یوم القیامة یهودیاً او نصرانیاً؛³

یا علی! هر فردی كه حج را تأخیر اندازد تا بمیرد خداوند وی را در روز قیامت یهودی یا نصرانی برمی‏انگیزد.

" گویا این تعبیر رسول خدا (صلی الله علیه و آله) برای آن است كه حج نگهدارنده و موجب یگانگی و اتحاد امت اسلامی است و هنگامی كه حج از اسلام گرفته شود، اسلامی نمی‏ماند پس باید در قیامت به صورت یهودی یا نصرانی برانگیخته شود.

حال كه حج پرچم اسلام و نشانه عزّت است پس حضور در آن، هرچه بیش‏تر باشد عظمت اسلام بیش‏تر خواهد بود، لذا در روایات به تكرار حج تأكید و توصیه‏های بسیار شده است و خود رسول خدا (صلی‏الله علیه و آله) و ائمه (علیهم السلام) مكرراً آن را به جا می‏آورند.

نقل شده است كه رسول خدا (صلی‏الله علیه و آله) بیست بار حج گذارد كه هفت بار آن، قبل از بعثت بوده است ⁴ و در برخی روایات آمده است كه امام (علیه السلام) از شخصی پرسید: "چه مانعی تو را از حج گذاری در هر سال باز می‏دارد؟ عرض كرد: فرزند و عیال. امام (علیه السلام) فرمود: با اهل و عیال حج به جا آور گر چه با قناعت در خوراكی باشد."⁵

تأكید بر عدم ترك حج و ادای آن در هر سال به قدری مهم است كه برخی از علمای قدیم شیعه به وجوب حج فتوا داده‏اند، زیرا در روایات آمده است كه حج را، هرچند با قرض گرفتن یا اجاره دادنِ خود (نایب شدن) ترك نكن.⁶

نویسنده: محمّد صدقی

اللّهمّ عرّفنی نفسک فانّک إن لم تعرّفنی نفسک لم أعرف رسولک اللّهمّ عرّفنی رسولک فانّک ان لم تعرّفنی رسولک لم اعرف حجّتک

حافظ از دست مده دولت این کشتی نوح / ور نه طوفان حوادث ببرد بنیادت