دور تازه روابط ايران و ليبي

طبيعي است كه ايران حامي مردم منطقه در جريان تحولات بوده و در نخستين روزهاي آزادي كامل ليبي به منظور اعلام آمادگي براي كمك به بازسازي اين كشور و نيز نشان دادن همراهي ايران با مردم ليبي، اين سفر را در دستور كار قرار داده است. دور تازه روابط ميان ايران، ليبي با پيروزي مردم اين كشور و مرگ قذافي شروع نشده است بلكه واكنش‌هاي كشورمان از ابتداي آغاز تحولات ليبي و شروع اعتراضات مردمي در اين كشور نشان داد كه ايران اگرچه با مداخله نظامي ناتو مخالف است و حضور نيروهاي خارجي را در اين كشور محكوم مي‌كند، اما با حركت انقلابي مردم ليبي همراه است.

همزمان با اعتراضات مردمي در ليبي و سركوب اين اعتراضات توسط دولت وقت، سفير جمهوري اسلامي ايران از ليبي خارج شد و سفارت در حد كاردار به كار خود ادامه داد. در آن زمان وزير امورخارجه در گفت‌وگو با «جام‌جم» از ارسال كمك‌هاي جمهوري اسلامي ايران به انقلابيون ليبي در جريان درگيري با رژيم معمر‌ قذافي پرده برداشت. صالحي گفت: ما پيش از سرنگوني قذافي با بسياري از گروه‌هاي معارض در ليبي ارتباط داشتيم و بيش از 3 تا 4 محموله كمك‌هاي غذايي و دارويي را بدون سر و صدا به بنغازي فرستاديم، از اين رو مصطفي عبدالجليل، رئيس شوراي عالي انتقالي ليبي به دليل همراهي و كمك‌هاي ‌ايران، نامه‌اي تقديرآميز براي رئيس‌جمهور، قبل از سقوط قذافي ارسال كرد.

سرانجام با پيشروي مخالفان در ليبي و سرنگوني قذافي از اريكه قدرت، وزارت امور خارجه با صدور بيانيه‌اي رسمي، ضمن حمايت از موفقيت مخالفان در ليبي، عليه دخالت استعمارگران ديروز و مدعيان امروز در اين كشور هشدار داد.

اما ماجرا به اينجا ختم نشد، چرا كه وزير امورخارجه كشورمان و مصطفي عبدالجليل، رئيس شوراي انتقالي ليبي طي تماس تلفني به گفت‌وگو با يكديگر پرداختند و در اين گفت‌وگو صالحي ضمن تبريك پيروزي انقلاب مردم مسلمان ليبي، بر تعميق و توسعه روابط بين جمهوري اسلامي ايران و ليبي تاكيد كرد.با مرگ قذافي لذت پيروزي بر مردم ليبي دوچندان شد و به‌زعم بسياري از كارشناسان اين خبر مي‌توانست فرصتي براي آغاز روابط ديپلماتيك تازه ميان ايران و ليبي باشد. ليبي از كشورهاي اسلامي و عضو سازمان همكاري اسلامي بوده و محورهاي مشترك متعددي با ايران دارد. در عين حال ايران قادر است كه در بازسازي ليبي همكاري‌هاي گسترده‌تري با اين كشور داشته باشد كه اين امر مي‌تواند با حاكميت مردم ليبي بر سرنوشت خود توسعه پيدا كند.سخنگوي وزارت امورخارجه كشورمان در اولين واكنش ضمن تبريك به مردم ليبي و شوراي ملي انتقالي اين كشور از آمادگي ايران براي انتقال تجربيات و مشاركت در بازسازي اين كشور خبر داد.همچنين 132 نفر از نمايندگان مجلس با امضاي بيانيه‌اي از سقوط ديكتاتورهاي منطقه به ويژه ليبي ابراز خرسندي كردند.واكنش‌ها به مرگ قذافي ادامه داشت و اين در شرايطي بود كه ايران به مردم اين كشور هشدار داد كه ديگر بهانه‌اي براي ادامه دخالت نيروهاي خارجي در اين كشور وجود ندارد.

اين در حالي بود كه دولت‌هاي غربي تلاش مي‌كردند تا ايران را از جمله هواداران رژيم قذافي معرفي كنند، اما رئيس‌جمهور در گفت‌وگو با فريد زكريا، خبرنگار آمريكايي گفت كه در ‌‌٢٥ سال گذشته هيچ‌يك از روساي جمهور و معاونان كشور ما به ليبي سفر نكرده‌اند، هر چند كه با مردم ليبي همواره دوست بودند، اما شما از روساي جمهور و نخست‌وزيرهاي اروپايي يكي را به من نشان دهيد كه به كشور ليبي سفر نكرده باشد.علي‌اكبر ولايتي، مشاور مقام معظم رهبري در امور بين‌الملل، حكومت آينده ليبي را حكومتي بر اساس معيارهاي اسلامي مي‌داند و در اين باره مي‌گويد: بيگانگان در حكومت آينده ليبي جايي نخواهند داشت.

يكي ديگر از مسائل مورد علاقه ايران در ليبي پيگيري سرنوشت امام موسي صدر است. ايران، قذافي و دولتش را عامل اصلي ربايش و ناپديد شدن امام موسي صدر در سال57 مي‌داند و از ابتداي پيروزي انقلابيون در اين كشور خواهان روشن شدن سرنوشت ايشان شده است.بنابر اطلاعات موجود، اقدامات اوليه براي اعزام هيات پيگيري وضعيت امام موسي صدر به ليبي انجام شده است و وزارت امورخارجه و مجلس شوراي اسلامي در تلاش هستند تا اين سفر هر چه سريع‌تر انجام شود كه سفر وزير امورخارجه خود مقدمه‌اي براي آن است.