دكتر سيدمسعود قطب ـ پزشك عمومي - گردآوري و تنظيم: رشيد بهنام
فصل پاييز فرا رسيده و در چشم به هم زدني زمستان سرد نيز از راه ميرسد. در فصل سرما عموماً «سرماخوردگي» شيوع پيدا ميكند يا پديدة خاص ديگري به نام «آنفلوآنزا» يقة آدمها را ميگيرد و آنان را مبتلا ميسازد كه هر دو اين بيماري مشكلات و معضلاتي را به همراه دارند.
اگرچه اين بيماريها وجوه اشتراكي با هم دارند، اما در پارهاي موارد تا حدودي نيز با هم فرق دارند. براي شناخت اين بيماريها و آگاهي از نحوة درمان، نظرتان را به نكات زير جلب ميكنيم:
سرماخوردگي از جمله بيماريهاي ويروسي است كه بسيار رايج بوده و بهخصوص در زمستان شيوع بيشتري پيدا ميكند. اين بيماري در ميان كودكان، خانمهاي باردار و سالمندان بيش از سايرين رخنه ميكند. هرچند مراجعه به پزشك به هنگام بروز سرماخوردگي ضروري است اما همراه با مصرف دارو در منزل، كنترل بيمار در منزل با استراحت و مراقبتهاي لازم از وي روند بهبودي را تسريع ميكند.
شكي نيست كه امروزه تغذية سالم و اصولي تأثيري فراوان در سلامتي و پيشگيري از بيماريهاي مختلف دارد و رعايت اين مهم در طول عمر انسان نيز بسيار مؤثر است.
عارضه سرماخوردگي هم از اين قاعده مستثني نيست و ما ميتوانيم با مصرف بهينة برخي از خوراكيها تا حد زيادي اين عارضه را كنترل و حتي درمان كنيم.
نقش مهم پروتئينها
مصرف متعادل و به موقع پروتئينها مانند گوشت، مرغ و ماهي... و در ميان آجيلها (گردو) كه موجبات تقويت سيستم ايمني بدن را فراهم ميآورند بسيار مفيد گزارش شده است به شرط آنكه اعتدال و به موقع مصرف كردن آن (كه حداكثر 2 تا 3 وعده در روز) با تجويز پزشك يا متخصص تغذيه باشد) رعايت شود.
همچنين مصرف صحيح چربيهاي خوب كه شامل اسيدهاي چرب امگا 3، 6 و روغنهايي مثل روغن زيتون، روغن ماهي و ساير دانههاي خوراكي ميشود، در پيشگيري و درمان سرماخوردگي به خصوص در ميان كهنسالان، بسيار مؤثر است.
گفتني است كه در اكثر موارد سرماخوردگي، آنفلوآنزا و گريپ از طريق تماس مستقيم مثل دست دادن فرد مبتلا به اين امراض با افراد سالم به آنان انتقال مييابد. ويروسهايي كه از اين طريق منتقل ميشوند، ميتوانند تا ساعتها زنده بمانند به همين دليل رعايت بهداشت فردي به خصوص شستن دستها به طور مرتب و دوري گزيدن از اشخاص «سرماخورده» در طول مدت بيماري آنها ضرورت دارد.
چند توصيه براي تسريع در درمان
* استراحت در منزل تا دستيابي به بهبودي فراموش نشود. حداقل 3 تا 4 روز استراحت توصيه شده و در اين مدت بهتر است فرد بيمار (در صورت نامساعد بودن هوا) در فضاي خارج از خانه قرار نگيرد.
* نوشيدن زياد مايعات (2 ليتر در روز) باعث دفع شدن مواد سمي، باكتريها و ساير ويروسها شده و آب مورد نياز بدن را تأمين ميكند. نوشيدن چاي كمرنگ نيز سودمند است.
* خوراكيهاي حاوي پروتئين و ويتامين ث را در برنامة غذايي بيمار بگنجانيد. مصرف ميوه و سبزي نيز براي تقويت سيستم دفاعي بدن توصيه ميشود.
تفاوت آنفلوآنزا و سرماخوردگي
آنفلوآنزا شايعترين بيماري ويروسي بوده و به شدت مسري است. در حالي كه سرماخوردگي خفيفتر بروز ميكند به گونهاي كه بدون تب يا تب پايين آغاز شود.
ويروس آنفلوآنزا مدت زمان بيشتري در بدن باقي ميماند، اما ويروس سرماخوردگي زودتر از بدن خارج ميشود.
علائم شايع در آنفلوآنزا عبارتند از: دردهاي عضلاني از جمله كمردرد، سرفههاي خشك، سردرد، احساس ضعف و كوفتگي بدن و آبريزش شديد از بيني كه در صورت استراحت كافي و رعايت آنچه كه در بخش «سرماخوردگي» مطرح شد، بهبودي حاصل خواهد شد.
رعايت حال كودكان
* در كودكان خردسال و شيرخواراني كه دچار سرماخوردگي ميشوند بهترين تغذيه براي آنها «شير مادر» است. پس از آن داروهايي كه پزشك تجويز ميكند و به عنوان مكمل شير مادر در بهبود آنان مؤثر خواهد بود.
نكته مهمي كه بايد به آن بيش از بيش دقت كرد اين است كه كودك سالم را از افرادي كه به سرماخوردگي مبتلا شدهاند، تا زمان بهبودي آنان دور نگه داشت.
يك توصيه مهم براي همه
«خوددرماني» به هنگام سرماخوردگي، معضلي است كه بسياري از مبتلايان به اين عارضه به آن مبادرت ميورزند كه اين كار به هيچ عنوان صحيح نيست. توصيه مهم به همه اين كه به محض بروز علائم سرماخوردگي و آنفلوآنزا كه به آنها اشاره شد، به پزشك مراجعه شود و از مصرف دارو به طور خودسر به خصوص مصرف «آنتيبيوتيك» خودداري به عمل آيد.
