همراه با احکام روزه (13)

سلسله مطالب همراه با احکام روزه، به بررسی احکام مربوط به روزه می پردازد. بیشتر مسایل به صورت پرسش و پاسخ و به ترتیب مناسبتهای ماه رمضان طرح می گردد. در این سلسله مباحث احکامی که مورد اتفاق نظر همه مراجع عظام تقلید است؛ مطرح می شود.

* * * * *

پرسش:

مدتى غسل‏هاى خود را نادرست انجام مى‏دادم و با آن روزه مى‏گرفتم و نماز مى‏خواندم، آیا باید روزه‏ها و نمازها را قضا كنم؟

پاسخ:

همه مراجع: روزه‏ها قضا ندارد و تمام روزه های قبلی قبول است؛ ولى نمازها را باید قضا كنید.(1)

# چگونگی غسل

پرسش:

من اطلاعاتی در باره چگونگی غسل کردن می خواستم؟

پاسخ:

غسل را (چه واجب باشد و چه مستحب) به دو صورت می شود انجام داد: ترتیبی و ارتماسی

1. غسل ترتیبی: در غسل ترتیبی باید به نیت غسل، اول سر و گردن، بعد طرف راست، بعد طرف چپ بدن را بشوید و اگر عمدا یا از روی فراموشی یا به واسطه ندانستن مسأله به این ترتیب عمل نکند، غسل او باطل است.

برای آنکه یقین کند هر سه قسمت، یعنی سر و گردن و طرف راست و طرف چپ را کاملا غسل داده، باید هر قسمتی را که می شوید، مقداری از قسمتهای دیگر را هم با آن قسمت بشوید.

یک نکته مهم این که انجام یک غسل صحیح تمام غسلهای قبلی که یا انجام نداده و یا اشتباهی انجام شده بود؛ را جبران می کند. 

اگر بعد از غسل بفهمد جایی از بدن را نشسته و نداند کجای بدن است، باید دوباره غسل کند.

اگر بعد از غسل بفهمد مقداری از بدن را نشسته، چنانچه از طرف چپ باشد شستن همان مقدار کافی است ، و اگر از طرف راست باشد، باید بعد از شستن آن مقدار،  دوباره طرف چپ را بشوید. و اگر از سر و گردن باشد، باید بعد از شستن آن مقدار، دوباره طرف راست و بعد طرف چپ را بشوید.

2. غسل ارتماسی: آن است که بعد از نیت غسل ارتماسی، تمام بدن را در آب فرو ببرد. در غسل ارتماسی اگر به نیت غسل ارتماسی به تدریج در آب فرو رود تا تمام بدن زیر آب رود غسل او صحیح است،

در غسل ارتماسی اگر همه بدن زیر آب باشد و بعد از نیت غسل، بدن را حرکت دهد، غسل او صحیح است.

اگر بعد از غسل ارتماسی بفهمد به مقداری از بدن آب نرسیده، چه جای آن را بداند یا نداند،  باید دوباره غسل کند.

اگر برای غسل ترتیبی وقت ندارد و برای ارتماسی وقت دارد، باید غسل ارتماسی کند.

کسی که روزه واجب گرفته، نمی تواندغسل ارتماسی کند. ولی اگر از روی فراموشی غسل ارتماسی کند، صحیح است.

در غسل ارتماسی باید تمام بدن پاک باشد، ولی در غسل ترتیبی پاک بودن تمام بدن لازم نیست. و اگر تمام بدن نجس باشد و هر قسمتی را پیش از غسل دادن آن قسمت آب بکشد، کافی است.

اگر در غسل به اندازه سر مویی از بدن نشسته بماند، غسل باطل است، ولی شستن جاهایی از بدن که دیده نمی شود، مثل توی گوش و بینی، واجب نیست.(2)

1- امام خمینى، استفتاءات، ج 1، روزه، س 101؛ آیت الله تبریزى، استفتاءات، س 682؛ آیت الله خامنه‏اى، اجوبة الاستفتاءات، س 198؛ دفتر همه.

2- توضیح المسائل حضرت امام مسئله 360  الی 374.