نقد وبررسی ادبی

پژوهشی درباره اهمیت و جایگاه حجاب

کتاب «گوهر عفاف (پژوهشی درباره حجاب)» نوشته سیدحسین اسحاقی .

به گزارش ایبنا، این اثر می‌کوشد جایگاه والای زن را در پیمودن مدارج کمال و رسیدن به مراتب عالی انسانیت را به روشنی تبیین کند.

بر اساس مطالب کتاب، از دیدگاه اسلام، زن شخصیتی شایسته و رسالتی الهی دارد که می‌تواند مصداق تحقق فلسفه خلقت، یعنی جانشین خدا شود. زن، مربی بشر است و می‌تواند با تربیت فرزند صالح، امتی را از گمراهی رهایی بخشد.

در بخشی از پیشگفتار کتاب آمده است:

1. «جایگاه والای زن می‌طلبد که این گوهر آفرینش در صدف حجاب قرار گیرد تا ارزش‌های انسانی‌اش محفوظ بماند. فلسفه نگهبانی و پوشش اشیاء، ارزش آنهاست و هر قدر افزایش یابد، درصد محافظت از آنها بیشتر می‌شود. حجاب، خیمه عفاف بانوان است و ایمان به خدا و ترس از آخرت از مهمترین پایه‌های حجاب به شمار می‌روند. وقتی زن به علم و حکمت خدای تعالی ایمان بیاورد و بپذیرد احکامی که برای انسان تشریع شده است، آثار مثبتی دارند، از حکم الهی درباره حجاب استقبال می‌کند. شناخت آثار زیان‌بار خودنمایی زن، مکمل آگاهی‌هایی است که از آن سخن خواهیم گفت.»

نویسنده معتقد است پوشیدگی زن، نماد تقوای اوست. وقتی زن، تقوای جنسی را رعایت کند و خود را بپوشاند، وعده‌های الهی درباره پرهیزکاران، درباره او نیز محقق می‌شود. غلبه بر هواهای نفسانی و چشم‌پوشی از لذت‌های حرام، به انسان، هیبت و وقار می‌بخشد. به صورت ناخودآگاه، برخورد مردان با زنانی که پوشش نامناسبی دارند، برخوردی شهوانی وابزاری است، ولی برخوردشان با زنان پوشیده، برخوردی همراه با احترام و تکریم قلبی است. نوع پوشش زن، معرف شخصیت عفیف یا هوس‌انگیز اوست که موضع‌گیری مرد را در برابر او مشخص می‌کند. در حقیقت، حجاب زن، جهاداکبر اوست.

نویسنده کتاب، امنیت و آرامش خاطر زنان را از آثار حجاب اسلامی می‌داند و می‌نویسد:

1.  «انسان در پناه محافظ، احساس آرامش بیشتری دارد. پوشش اسلامی نیز نگهبان زن است و به زن آرامش می‌بخشد. هرچه این پوشش کامل‌تر شود، درصد امنیت و حفاظت زنان بالاتر می‌رود. سختی حجاب، حق بیمه‌ای است که زن برای تأمین سلامت خود می‌پردازد؛ زیرا پوشش، مانع نفوذ هوای نفس و نگاه‌های آلوده و افکار فاسد به حریم پاک زنان می‌گردد و زیبایی‌ها و ظرافت‌های جسمانی آنان را نیز از گزند سرما، گرما و آلودگی‌های هوا حفظ می‌کند و گوهر هستی "زن" در صدف پوشش محفوظ می‌ماند.»

براساس آموزه‌های دینی نیز لباس و پوشش، هدیه الهی است و در میان پوشش‌ها، چادر و مقنعه به خاطر همخوانی کامل با ارزش‌ها و الگوهای فرهنگی حاکم بر جامعه اسلامی، بهتر می‌تواند به طبع زیباجویی بانوان در حوزه مصالح فردی و اجتماعی پاسخ دهد. در نقطه مقابل خودنمایی و خودآرایی در صحنه اجتماع، به شخصیت ارزشمند زن آسیب وارد می‌سازد. با وقار بودن دختر و رعایت کردن حریم میان محرم و نامحرم به او اصالت می‌بخشد و او را در دیدگاه همه بزرگ و محترم می‌گرداند.

اثر حاضر، موضوع حجاب را در این فصل‌ها بررسی می‌کند:بایسته‌های پوشش و عوامل بی‌حجابی، تأثیر حیا بر پوشش بانوان، ضرورت‌ها و بایسته‌های غیرت‌مداری، عوامل موثر در سست شدن فرهنگ حجاب و پی‌آمدهای آن، بایسته‌ها و راهکارهای ترویج فرهنگ حجاب.

از منابع مورد استناد در تدوین این اثر می‌توان کتاب‌های قرآن مجید، نهج‌البلاغه، شرح نهج‌البلاغه ابن ‌ابی‌الحدید، امالی، من لا یحضره‌الفقیه، تحف‌العقول، لسان‌العرب، آیینه زن، صحیح بخاری، دعائم‌الاسلام، حیا زیبایی بی‌پایان، وسائل‌الشیعه، زن از دیدگاه امام‌خمینی(ره)، تاریخ تمدن، راهنمای همسران جوان، مسند احمد، تهذیب، بحارالانوار، اصول کافی، حجاب در ادیان الهی، مساله حجاب، نظام حقوق زن در اسلام، تفسیر نمونه و ده‌ها کتاب دیگر را نام برد.