آمد رمضان و عيد با ماست

شاعران کهن سرزمين ما هر يک از «ظن خود» يار غار ماه صيام شده و روايت خود را از آن بيان کرده‌اند. مولوي از آن گروه شاعراني است که ابيات بي‌شماري در باب اين ماه دارد که ذکر همه آن‌ها در اين مجال امکان‌پذير نيست.

شاعران کهن سرزمين ما هر يک از «ظن خود» يار غار ماه صيام شده و روايت خود را از آن بيان کرده‌اند. مولوي از آن گروه شاعراني است که ابيات بي‌شماري در باب اين ماه دارد که ذکر همه آن‌ها در اين مجال امکان‌پذير نيست.

اما وجه غالب اين اشعار به نگاه مولانا به «انسان» و «جهان» باز مي‌گردد. به بيان ديگر؛ مولوي در اغلب اشعارش، تمرين و ممارست براي «تزکيه نفس» را وظيفه انسان دانسته و با «عشق» تلاش مي‌کند روح خود و مخاطب را در مسير اين تزکيه قرار دهد؛ اشعار او در باب ماه رمضان هم در همين راستا‌ست. اگر او از رمضان مي‌گويد؛ دليلش آن است که ماه «صيام» را مسيري مناسب براي مراقبت و تزکيه نفس مي‌داند؛ و آمدنش را نويدي مي‌داند براي روح و جان.

اشعاري که مولوي در باب رمضان سروده است؛ اغلب به آمدن ماه رمضان اشاره دارد. آمدن ماه و آغاز اين ماه به مثابه آغاز تزکيه روح و جسم انسان است. مولانا بسيار تاکيد دارد که نو شدن ماه رمضان مي‌تواند براي انسان والايي و رستگاري را در پي داشته باشد. «شکستن قلب ضلالت»، آغاز «زندگي جان» و رسيدن «لشگر ايمان» به جان انسان از ويژگي‌هاي برشمرده شده توسط مولوي است.

يا در جاي ديگر تاکيد مي‌کند:

همانگونه که ذکرش آمد؛ مولوي بي‌شک از شمار اندک شاعراني است که ابيات فراواني در باب ماه رمضان سروده‌اند و البته تمايز اصلي مولوي با ديگر شاعران، در اين است که او بيشتر اين مضمون را دستمايه‌اي قرار داده تا انديشه‌اش درباره «انسان» و وجه «روحاني» او را بيان کند. مولوي در قصيده‌اي بلند به «نسبت روح و جسم انسان و ماه رمضان» پرداخته و به گونه‌اي تعليمي - که از بسترهاي هميشگي ادبيات ماست- به انسان مي‌گويد که اين ماه مي‌تواند چقدر او را در مسير هدايت تثبيت کند و «سوداي معراج» را در او زنده نگه دارد.

و اما يکي از معروفترين اشعار مولانا درباره ماه رمضان هماني است که سال‌ها با آن زندگي کرده‌ايم. اين شعر به نوعي مي‌تواند بيانيه‌اي در آداب روزه باشد. در اين شعر تاکيد مي‌شود که اگر مي‌خواهي «خورنده‌ي لقمه‌هاي راز» باشي بايد «دهان ديگري» باز کني که بتواني «سوي خوان آسماني» بروي و پاي آن بنشيني. او به انسان تاکيد مي‌کند که اگر «انبان ز نان خالي کني»؛ «پر ز گوهرهاي اجلالي کني» با ملک انباز مي‌شوي.

مولوي مانند اغلب شاعراني که به ماه رمضان پرداخته‌اند درباب عيد فطر هم ابياتي دارد. ابيات مولانا در اين باره پر از شور و شيدايي است و به گونه‌اي روايت مي‌شود که انگار انسان در اين ماه توانسته تزکيه روح يافته و خود را از بند تمايلات برهاند. اين رهاندن براي او سبکي به همراه داشته و ايمانش را به مرحله‌اي متعالي‌تر رسانده است.

يا در جاي ديگر مي‌سرايد:

منبع:خبرگزاري فارس