آشنایی با سیستم پرتال

عبارت پرتال به معنی دریچه، درگاه، در و مدخل می باشد. در حقیقت وظیفه یک سایت پرتال جمع آوری اطلاعات از منابع مختلف و ایجاد یک درگاه واحد برای دسترسی به کتابخانه ای از اطلاعات و خدمات دسته بندی شده و اختصاصی می باشد. هدف از ایجاد پرتال ها اینست که کاربران اینترنت گردش خود در اینترنت را از طریق یک مدخل ساخت یافته و مدرن ,شروع کرده و هر موقع که اراده کنند بی هیچ مشکلی به نقطه شروع باز گردند.
عملکردها و قابلیتهای اصلی یک سیستم پرتال :
دسترسی به اطلاعات مورد نیاز
ارتباط با کاربران دیگر
دسترسی به برنامه های کاربردی مجزا
انجام امور روزمره کاری - شهری - اداری و ...
یک سایت پرتال علاوه بر قابلیتهای زیربنایی همچون امنیت - سرعت و دقت باید سرویس های متعددی شامل سرویس های مدیریت محتوا - پست الکترونیک - کنفرانس الکترونیک - جستجو - عضویت در سایت - نظرسنجی - تکمیل و ارسال فرمهای الکترونیکی - پرداخت اینترنتی و خبر را نیز در اختیار کاربران و مدیران سایت قرار دهد.
انواع پرتال :
1- پرتالهای شرکتی
2 -پرتالهای تجاری
3- پرتالهای شهری
4- پرتالهای فراگیر
اما کلمه پورتال در تکنولوژی اطلاعات معنی متفاوتی دارد.
اگر بخواهیم ساده بگوئیم پورتال صفحه وب واسطی است که امکان دسترسی آسان را به هر چیزی که کاربر برای انجام وظیفه یا خواسته اش نیاز دارد بدون توجه به اینکه محل فیزیکی آن کجاست فراهم می کند.
در واقع پورتال درگاهی است به دنیایی مجازی که کاربر می تواند از طریق امکانات فراهم شده در آن، تمامی نیازهای خود را برآورده کند نیازهایی مانند جستجو و یا خرید ( مثلا یک کتاب ).
دسترسی به حساب بانکی - افزایش و کاهش یک حساب اعتباری و یا به روزرسانی اطلاعات سخت افزاری از محل کار . پرتال همه چیز را از طریق درگاهی واحد برای کاربر خود فراهم می سازد.
ویژگیهای اصلی یک پرتال
تجمع اطلاعات
هدف دارا بودن اطلاعات
در دسترس بودن اطلاعات
دریچه ورود منحصر بفرد
یک پرتال مانند یک کامپیوتر خانگی، اطلاعات و خدمات گوناگونی را در یک صفحه وب واحد و بصورتی مناسب در دسترس می گذارد. گاهی به این صفحه Top Wed هم گفته می شود. پرتال می تواند نقطه شروع و یا صفحه اولیه مشخصی داشته باشد که کار بران در زمان اتصال به وب آنرا مشاهده کنند. پرتال می تواند از طریق مجموع دستگاههائی که قابلیت اتصال به وب در آنها پیش بینی شده از جمله تلفنهای موبایل مورد استفاده قرار گیرد. هر چند شباهت ظاهری فراوانی میان یک وب سایت و یک پرتال وجود دارد اما ایندو کاملا از یکدیگر متفاوتند.
ویژگیهائی که پرتال را از وب سایت متمایز می کند:
درگاه ورود منفردی که از طریق آن می تواند به مجموعه منابع مرتبط با پرتال دست یافت.
نمایش هدفدار اطلاعات با استفاده از تجربیات کاربر
دسترسی تقسیم بندی شده به انواع داده و اطلاعات گروه بندی شده .
در اختیار گذاشتن امکان ارتباط و همکاری میان تمامی کاربران و استفاده کنندگان پرتال امکان پیوستن به نرم افزارها و سیستمهای نرم افزاری که گردش کاری مشخص و تعریف شده ای دارند.
تاریخچه پرتال
اگر در دنیای کامپیوتر به عقب باز گردیم زمانی را خواهیم یافت که در آن سیستمهای نرم افزاری بگونه ای متحول شدند که دیگر لازم نبود برای کار با یک برنامه ، برنامه های دیگر بسته شوند. یعنی همزمان می توانستیم بدون هیچ مشکلی از چند برنامه کاری استفاده کنیم . تاریخچه پرتال از همان زمان آغاز شد و نسلهای تکامل یافته آن یکی پس از دیگری پا بعرضه ایفای اطلاعات گذاشتند .
نسل اول پرتالها
اولین پرتالها بر فراهم ساختن محتویات ایستا - مستندات و خوراکهای اطلاعاتی زنده در صفحات وب مبتنی بودند.
این اطلاعات شامل اخبار شرکت , شرایط و فرمهای استخدام اطلاعات مربوط به کارکنان و چگونگی ارتباط با آنها , مستندات رسمی و سیاستهای اعلام شده شرکت و لینک های ارتباطی مفید بود.
نسل دوم پرتالها
دومین نسل پرتالها بر اطلاعات مشخص تر و فرم افزارها متمرکز بودند. تفاوت آنرا با پرتالهای نسل اول در فراهم کردن امکان همکاری کاربران در محیطی بهم پیوسته بود.
این پرتالها سرویس های متعددی داشتند از جمله سرویس مدیریت محتوا , سرویس های همکاری و ارتباط متقابل از طریق chat ایمیل و تنظیم قرار ملاقات. این پرتالها ساز و کار همکاری داخلی در یک سازمان را نیز فراهم می کردند.
نسل سوم پرتالها
نسل سوم پرتال ها با هدف ایجاد فضای مجازی تجارت الکترونیک ایجاد شد. پرتالهای نسل سوم بعنوان واسط ارتباطی کارمندان ، تهیه کنندگان، تولید کنندگان و مشتریان محسوب می شوند. ویژگی این پرتالها امکان مرتبط شدن نرم افزارهای مستقر در سرورهای مختلف است. این گروه از پرتالها مجموعه ای از اطلاعات , مستندات، امکانات و قابلیتهای نرم افزارهای مرتبط را از طریق درگاه واحدی برای کاربر فراهم کرده بعلاوه بصورتی خودکار و براساس نقش کاربران هدفمند می شوند. نحوه نمایش محتوی و امکانات در دسترس بسته به نقش تعریف شده بگونه ای منحصر به فرد و خاص کاربر در اختیار او قرار می گیرد.
کلید توسعه آینده این نسل از پرتالها ایجاد چارچوب کاری از قبل تعریف نشده (چارچوب کاری باز) برای سرویسهای عمومی خواهد بود.