خون يعني زندگي

براساس آخرين تحقيقات پزشكي انجام شده در مركز آزمايشگاهي آدلايد استراليا از هر 7 زن يك نفر مبتلا به كم خوني است. كم خوني كه از جانب بسياري از افراد ساده گرفته مي شود اما سلامت نيمي از زنان باردار و انسان هاي پير و جوان را نشانه رفته است.
بدن ما براي خون سازي نيازمند مواد اوليه مانند آهن و ويتامين ها، بخصوص اسيد فوليك است، اما اكثر مردم در تامين اين مواد ناآگاه هستند. بنابراين كم خوني ناشي از فقر آهن شايع ترين و مهم ترين كم خوني مردمان دنيا به شمار مي رود.
بخش اصلي خون سازي بدن از طريق مغز استخوان انجام مي شود. به همين خاطر عواملي كه موجب صدمه به مغز استخوان مي شود، مي توانند سبب كم خوني شوند.
كم خوني ريشه در سوءتغذيه
متخصصان خون 50 درصد كم خوني به ويژه در زنان را ريشه در سوءتغذيه آنان مي دانند و مي گويند؛ دو سوم مشكلات تغذيه اي افراد ناشي از كمبود و مشكل دريافت آهن است. كم خوني در كودكان از دوران پس از 6 ماهگي شروع مي شود و بر ضريب هوشي افراد تأثير منفي مي گذارد. قدرت يادگيري و تمركز دختران بويژه در دوره بلوغ تحت الشعاع عوارض ناشي از كم خوني است.
اين مسئله بازدهي كاري افراد را دچار افت كرده و دقت آنان را به شدت پايين مي آورد.
اين در حالي است كه عوامل اقتصادي، اجتماعي هم در كم خوني افراد تأثير غيرمستقيم دارد.
در واقع عادات غذايي غلط در ايجاد بيماري كم خوني نقش عمده اي ايفا مي كند.
نكته قابل توجه اين است كه بسياري از افراد بلافاصله پس از مصرف وعده هاي غذايي روزانه و شبانه چاي مصرف مي كنند در حالي كه مصرف يك فنجان چاي پس از غذا بيش از 95 درصد جذب آهن را كاهش مي دهد و مصرف يك پرتقال يا دو عدد نارنگي بلافاصله پس از غذا درصد جذب آهن مواد خوراكي را افزايش خواهد داد.
از سوي ديگر، رعايت نكردن نكات بهداشتي معمولا در اثر فقر اقتصادي افراد پديد مي آيد و كمبود بهداشت انسان ها با عادات غذايي نادرست آنان دست به دست هم مي دهد تا افراد گرفتار اين بيماري خطرناك شوند.
به اعتقاد محققان، وجود ضعف، بي حوصلگي و عصبانيت، سرگيجه، ترك گوشه لبها، بي رنگ شدن ناخن ها، درد دهان، تمايل به خوردن خاك در كودكان، اختلال رشد و افت تحصيلي مي توانند زنگ هاي خطر ابتلا به اين بيماري را به صدا درآورد.
گوشت، مهم ترين و راحت ترين منبع قابل جذب آهن است اما آهن موجود در گياهان مثل عدس و اسفناج كمتر جذب بدن مي شود.
برخي غذاها موجب جذب بيشتر آهن از روده مي شوند در حالي كه خوردن خوراكي هاي مردم پسندي مانند چاي و قهوه و بعضي داروها مانع جذب آهن شده و فرد را مستعد كم خوني مي كند.
اين در حالي است كه بدن كودكان در سن رشد و خانم ها حين بارداري به آهن نياز بيشتري دارد.
شمار زيادي از مردم هنوز از تفاوت هاي ميان كم خوني و كاهش فشار خون آگاهي چنداني ندارند و نمي دانند كه اين دو موضوع با يكديگر ارتباط زيادي ندارند.
كم خوني با كاهش هموگلوبين خون همراه است و افراد دچار خون ريزي به دليل از كار افتادگي مغز استخوان به آن مبتلا مي شوند و بيماري هاي ارثي نظير تالاسمي سيستم خون سازي بدن را دچار اختلال مي كنند. خستگي، زود رنجي، اختلال خواب و پرخوابي، ضعف حافظه و فراموشي، بالابودن تپش قلب پس از طي مسافت هاي كوتاه، از ديگر نشانه هاي اين بيماري به شمار مي روند.
در اين ميان بسياري از افراد به مصرف داروهاي گياهي روي مي آورند.
اين در حالي است كه محققان با مصرف داروهاي گياهي در زمينه رفع كم خوني موافق نيستند. چون كمبود آهن، پروتئين و ويتامين (ب12) بايد از طريق منابع گوشتي و حيواني تأمين شود.
شيوع كم خوني
شيوع اين بيماري از 6ماهگي تا 2سالگي است و بروز مشكلات گوارشي و روده اي نيز به دليل افت آهن است.
بيماراني هستند كه تحمل مصرف قرص هاي آهن را ندارند، اما مقاومت در برابر خوردن اين قرص به معناي تكميل نشدن درمان است و بايد افراد به هر ترتيب ممكن درمان خود را به پايان برسانند.
براي درمان كم خوني فقر آهن مي توان از قرص هاي آهن يا آهن تزريقي استفاده كرد.
در فرد مبتلا به كم خوني ذخاير آهن بدن تقريباً تمام مي شود. بنابراين هنگام درمان كم خوني بايد اين ذخاير جايگزين شوند به همين علت است كه معمولا درمان كم خوني فقر آهن 4تا 6ماه طول مي كشد.
تحقيقات دانشمندان استراليايي نشان مي دهد كار اصلي خون رساندن مواد تغذيه كننده (اكسيژن، گلوكز) و سازنده به بافت ها و برطرف كردن مواد اضافي و زباله اي (همچون دي اكسيد كربن و اسيد لاكتيك) از بافت هاي بدن است.
كم خوني را جدي بگيريد
خون، بافت پيوندي تخصص يافته اي است كه سلول هاي آن در داخل ماده زمينه اي مايعي به نام پلاسما شناورند. حجم خون در يك فرد بالغ بطور متوسط 5ليتر است. خون به واسطه گردش در داخل رگ هاي خوني اصلي، مواد غذايي و حرارت را در بدن توزيع كرده و اكسيژن و دي اكسيدكربن را بين سلول ها و ريه ها انتقال مي دهد و مواد زايد حاصل از فعاليت سلول ها را به ارگان هاي دفعي مي رساند.
خون در محيط خارج از بدن منعقد شده و به صورت لخته درمي آيد و قسمت محلول آن به صورت مايعي زرد و روشن به نام پلاسما، از آن جدا مي شود.
در تشخيص دقيق كم خوني شدت آن بسيار مؤثر است و در اين آزمايش تعداد كل سلول هاي خوني C.B.C همچنين انجام آزمايش توسط دستگاه مخصوصي شمارش مي شود و ميزان هموگلوبين و يك سري ايندكس هاي ديگر ارزيابي مي شود.
در هر حال اگر زود رنجي بي دليل و هزار و يك عامل ناشناخته براي بيرون رفتن از كوره احساسات خود داريد حتما يك آزمايش كم خوني را در برنامه هاي كاري خود قرار دهيد.
سبزيجات با برگ سبز، ميوه هاي خشك شده و لوبيا سرشار از آهن و آب انواع مركبات، انواع سبزيجاتي كه برگ هاي پهن و سبز دارند و حبوبات، سرشار از ويتامين ها و اسيدفوليك را فراموش نكنيد.
از سوي ديگر افزايش بيش از حد آهن نيز مي تواند عواقب وخيمي براي بدن به همراه داشته باشد به همين لحاظ مصرف مكمل هاي حاوي آهن بدون نظر و تجويز پزشك مي تواند براي افراد خطرناك باشد.
نوشيدن چاي پررنگ و زياد موجب بروز و شيوع كم خوني در افراد مي شود، نوشيدن چاي موجب جذب آهن بدن شده و بهتر است آن را كم رنگ بخورند و ريزش موي خود را نيز در ارتباط مستقيم با كم خوني ببينند.