میدانید عقل چیست؟
جمعه 25 تیر 1389 12:05 AM
عقل"، واژهاى عربى است كه از جهت معناى لغوى با "عقال" تناسب دارد و عقال یعنى زانو بند شتر، كه به وسیله آن، زانوى شتر سركش بسته مىشود و طغیانگرىاش مهار مىگردد. عقل در لغت یعنى "امساك"و "استمساك" و یا "عقد" و "امساك". در كتب لغت از نظر اصطلاحى هم این واژه مورد بحث قرار گرفته است و معانى چون "قوه شناسایى مجهولات و حابس از اقوال و افعال مذموم" و یا "نورى روحانى كه نفس به وسیله آن، علوم بدیهى و نظرى را درك مىكند... و گاه از عقل حالتى مقدماتى براى ارتكاب خیر و اجتناب از شر اراده مىشود." در نتیجه مىتوان گفت معناى اصلى عقل، با توجه به مفهوم عقال "بستن" و "بازداشتن" است و به زانو بند شتر هم از این جهت عقال مىگویند كه شتر را از حركت بیجا منع مىكند. به بیان دیگر عقل داراى دو گونه كاركرد علمى و عملى است. از یك سو قادر است كه حق و باطل را در عرصه نظر تشخیص دهد و از سوى دیگر خیر و شر را در قلمرو عملى از یك دیگر بازشناسى نماید. به همین دلیل عقل گاهى منشأ "فعالیتهاى علمى" عقل نظرى و گاه مبدأ "فعالیتهاى عملى" عقل عملى است.