زندگي نامه ايت اله مدرس

مدرس فقیهی عالیقدر ، مجاهدی نستوه و عالمی پرهیزکار بود و نمونۀ بارزی از عالمان آگاه به مسائل زمان خویش وانسانهای وارسته ،که صفات انسانی او از آن مرد الهی الگو و اسوه ای ساخت مثال زدنی .
در سال 1378 هجری قمری (حدود 1240 خورشیدی ) در اردستان پا به عرصۀ وجود نهاد تا در آینده به تبعیت از اجداد طاهرینش در غربت سیاسی و در دوران فریب و حیله قلدرمآبان ضد دین قد علم نماید و سمبل آزادی وحریت دوران خویش گردد.
مدرس که با گذشت دوران کودکی پا به عرصۀ دانش و کسب علوم دینی نهاد و در حوزۀ معرفت و اندیشه در محضر جدش سید عبدالباقی در قمشه شروع به کسب علم نمود، پس از مدتی به اصفهان عزیمت نمود تا با گذراندن مقدمات در ادبیات و فقه و اصول و در حکمت و فلسفه و عرفان محضر حکیم الهی و عظیم الشأنی چون میرزا جهانگیر خان قشقایی ودر فقه و اصول تا کسب درجه اجتهاد محضر آیات عظام سید محمد باقر درچه ای و شیخ مرتضی ریزی و... را درک نماید .
مدرس که تشنه درک محضر بزرگ مردان قلۀ کمال و معرفت و عرفان و علوم دینی بود برای سیراب شدن از چشمه های جوشان فقه و فقاهت راهی نجف اشرف شد تا در مجاورت قبور اجداد طاهرینش و پس از زیارت بارگاه ملکوتی امام العارفین ،مولی المتقین ،اولین اختر فروزان امامت ،به محضر آیت ا... میرزای شیرازی برسد و از محضر درس علمای بزرگی چون حضرات آیات سید محمد فشارکی و شریعت اصفهانی بهرمند گردد و پس از دریافت تأیید مقام اجتهاد از بزرگان و علمای حوزۀ نجف در سن چهل سالگی به اصفهان مراجعت نماید.
آغاز تدریس آیت ا... مدرس در اصفهان چون چشمۀ پاک و زلالی همۀ تشنگان کسب معارف دینی اعم از علاقمندان به مباحث فقهی واصولی وعقلی و فلسفی تا تفسیر و تدریس نهج البلاغه را به خود جذب کرد، شهید مدرس که زندگی علمی و جایگاه معنوی او بعنوان یک عالم برجسته هیچگاه او را از پرداختن به امور اجتماعی غافل نمی کرد ، عضو انجمن ولایتی اصفهان شد و در برخورد با خودسریها و اجحاف و زورگویی صمصام السلطنه حاکم وقت اصفهان توانست با حمایت عموم مردم او را به رعایت حقوق ملت وادار نماید . شیوۀ زندگی مدرس و مبارزه با مفاسد اجتماعی اولین نقشۀ ترور را برای او در اصفهان رقم زد که او جان سالم از آن بدر برد .



مدرس در جنبش مشروطه به مشروطه خواهان پیوست و از موسسان (انجمن ملی ) در اصفهان بود و در دورۀ دوم مجلس شورای ملی به عنوان یکی از پنج مجتهد طراز اول به نمایندگی از علما برای حضور در مجلس شورای ملی برگزیده شد .
مدرس که در عرصۀ پژوهش دینی از عالمان بنام جهان تشیع است و دارای تألیف بسیاری می باشد و هم او بود که تدریس نهج البلاغه را در حوزۀ علمیه بعنوان یک درس آغاز کرد و شخصیتهای بزرگی همچون حضرت آیت ا... العظمی بروجردی از شاگردان درسی نهج البلاغه ایشان بودند ، با انتخابش بعنوان یکی از پنج مجتهد طراز اول حضور گسترده تری در مسائل سیاسی را آغاز نمود .
شهید مدرس در مبارزه با استعمارگران با قامتی استوار ودیدگانی پر فروغ وقدرت درک و تحلیلی کم نظیر از حوادث دوران خویش ، یگانۀ دوران زمان خود شد . صلابت و اقتدار او چه زمانی که بعنوان مجتهد طراز اول و چه در دوران مجالس بعد بعنوان نمایندۀ مردم ، به مجلس شورای ملی آبرو و اعتبار بخشید .
قدرت بیان و استدلال شهید مدرس در کنار تحلیل عمیق و شگرف او از اوضاع و احوال سیاسی و اجتماعی کشور مانع بزرگی در راه اهداف شوم استعمارگران بود . در مقاومت آن مرد بزرگ نسبت به اولتیماتوم روس به مجلس شورای ملی مبنی بر دادن رأی برای اخراج مستر شوستر، استعمارگران ، قدرت او و جایگاه معنوی او را درک کردند و این اقتدار را انگلیسیها در مخالفت مدرس و دیگر یارانش در قرارداد استعماری وثوق الدوله با استعمارگران انگلیسی نیز مشاهده نمودند ، لذا برای رسیدن به اهداف و مطامع خویش بدنبال روی کار آوردن سیستمی وحکومتی شدند که بتوانند به خواسته های شوم خویش برسند .
لذا سید ضیاء الدین طباطبایی برای چنین هدفی برگزیدند تا او با نقشه و حیله های خود زمینه حضور رضا خان را در صحنه حکومتی کشور فراهم نماید . رضا خان در سوم اسفند 1299 کودتا کرد و ماجرای مبارزه شهید مدرس از این تاریخ بسیار پیچیده و دشوار شد .