بن یاخته‌ها(قسمت سوم)

بن یاخته‌ها

بن یاخته‌های جنینی


بن‌یاخته‌های جنینی(ES) آنچنانکه از اسمش بر‌می‌آید از جنین بدست می‌آیند. در قسمت اول این مجموعه گفته شد که بن یاخته‌های جنینی در توده‌ی سلولی داخل حفره‌ی بلاستوسیت قرارگرفته اند. بلاستوسیت از 3 بخش تشکیل شده است، شامل:

1. تروفوبلاست: لایه‌ی سلولی احاطه کننده‌ی بلاستوسیت

2. بلاستوسل: حفره‌ی درون توپ بلاستوسیت

3. توده یاخته‌های درونی: از حدود 30 یاخته که از نوع ES هستند تشکیل شده و در گوشه‌ای از بلاستوسل بر روی ترفوبلاست قرار گرفته.

برای تهیه‌ی ES از نطفه‌های 4-5 روزه‌ای که به روش IVF ( لقاح تخمک و اسپرم در آزمایشگاه) حاصل شده‌اند، با موافقت والدینشان، استفاده می‌شود. چراکه امکان استخراج آنها از تخم لقاح یافته در رحم مادر، وجود ندارد.

ES را از توده‌ یاخته‌های درون بلاستوسیت نطفه‌های اهدایی برداشت می‌کنند و در آزمایشگاه کشت می‌دهند تا از آنها برای مطالعات بن‌یاخته شناسی و کابردهای «مهندسی بافت» بهره برداری کنند. 

ESهای ایزوله شده از بلاستوسیت را در پتریدیش‌هایی از جنس پلاستیک که محتوی مواد غذایی و فاکتورهای رشد لازم برای تکثیر و گسترش بن یاخته‌ها در محیط کشت است، منتقل می‌کنند. البته شرط اساسی برای کشت مناسب، برقراری ارتباط و اتصال سلول‌های مورد کشت با محیط کشتشان است تا مواد غذایی و فاکتورهای رشد بتواند به سلول‌ها منتقل شود. از این رو سطح درونی ظرف کشت با یک لایه سلولی که معمولاً از نوع سلول‌های پوست جنین موش می‌باشد، پوشیده می‌شود. این سلول‌های با تیمارهای ویژه‌ای که روی آنها صورت می‌گیرد قدرت تقسیم خود را از دست می‌دهند.

این لایه‌ی سلولی را به این دلیل که علاوه بر ایجاد سطحی چسبنده برای اتصال بن یاخته‌ها، نقش غذارسانی به یاخته‌های مورد کشت را دارند، لایه‌ی غذا دهنده یا لایه‌ی پستانکیfeeder layer می‌گویند. لایه‌ی پستانکی، مواد غذایی را در محیط کشت رها می‌کند و بن یاخته‌ها در صورت ارتباط با محیط کشت آن را دریافت می‌کنند.