پایگاه اجتماعی فقیه

ب: علت جامعه شناختى اقتدار فقیه:

علاوه بر اصل اعتقادى كه در بند الف به آن اشاره شد، اقتدار اجتماعى فقیه، یك علت جامعه شناختى هم دارد و آن، كاركرد اجتماعى فقاهت و فقیه است. در گذشته بسیارى از نظامات زندگى اجتماعى و شخصى مردم را فقها و نمایندگانشان، اداره مى كردند، مسائل حقوقى پیچیده معاملات، مشروعیت بخشیدن به مناسبات خانوادگى (ازدواج و طلاق)، ثبت اسناد، آموزش و.. . از جمله امور زندگى مردم بودند كه به دست فقها و یا نمایندگان آنان حل و فصل مى شدند. این خود، سبب مى شد كه مردم احساس كنند كه در اداره امور زندگى خود، به فقها نیازمندند و صرف نظر از جنبه اعتقادى، مى دیدند كه گره بسیارى از كارهایشان در مسیر زندگى، فقط به دست فقهاء گشوده خواهد شد، از این نظر خود را ناچار به پیروى از فقیه مى دیدند. البته امروز كه مفهوم سیاسى دولت تحول پیدا كرده، و دولتها، علاوه بر حكمرانى، مدیریت جامعه را نیز به عهده دارند، برخى از كاركردهاى اجتماعى فقاهت نیز به دولتها سپرده شده است.