پایگاه اجتماعی فقیه

با توجه به همین اصل كلامى و پشتوانه اعتقادى است كه فقیه مى تواند در مواردى مثل امام معصوم، حكم صادر كند و حكم، غیر از فتواست و جنبه الزام حقوقى دارد و در صورت نبود چندان پشتوانه اى، حكم او هر چند برابر موازین فقهى هم صادر شده باشد،نفوذى نخواهد داشت.

در این جا براى تقریب به ذهن مى توان علم فقه را به علم حقوق و فقیه زعیم را به قاضى تشبیه كرد. قاضى از آن جهت عالم به علم حقوق است و ماده و تبصره هاى قانونى را مى داند، حكمش در دادگاه نفوذى ندارد، بلكه از آن جهت كه منصب قضاوت دارد، حكم او نافذ و الزام آور است. به عبارت دیگر، قدرت قاضى از منصب او ناشى شده، نه از معلومات حقوقى او. در یك محكمه با این كه قاضى و وكیل مدافع هر دو حقوقدانند، اما فقط نظر قاضى الزام آور است نه نظر وكیل.