دغدغه ديرين دين مداري

2. مفهوم آسيب شناسي ديني

با توضيح و تبيين آسيب شناسي اجتماعي روشن مي گردد كه آسيب شناسي ديني درصدد مطالعه و شناخت و پيشگيري و كجروي و جلوگيري از بازگشت مجدد بحرانهايي است كه با انتظارهاي ديني، جامعه ديني ايران و ماهيت دين اسلام سازگاري ندارد، توضيح مطلب آنكه آسيبها و بحرانها و به تبع پيشگيري و درمان آنها به دو شاخه تعلق دارد، نخست به ماهيت دين و دوم به وجود دين. ماهيت دين عبارت است از آنچه از ناحيه پيامبر و پيشوايان ديني به ما رسيده است، حقايق، معارف و احكامي كه به صورت متن و نص ظاهر شده اند. اما وجود خارجي دين عبارت است ازآنچه در جامعه جريان پيدا مي كند و نهادهاي اجتماعي و روابط ميان دينداران را پديد مي آورد. موافقان و مخالفان و مذاهب مختلف و غيره را تحقق مي بخشد. البته اين حقايق و امور خارجي گر چه منسوب به دين اند، ولي تنها زاييده ماهيت دين نيستند و دهها عامل فرهنگي، اجتماعي و رواني نيز بر آنها تأثير مي گذارند.