گیاه كوشاد (ژانسيان) Gantian

كليات گياه شناسي

چون اولين بار پادشاه  روم بنام جنتيوس كه در سالهاي 167-180 قبل از ميلاد حكومت مي كرد بوسيله اين دارو شفا يافت نام آنرا جنطيانا گذاشتند .

محمد بن زكرياي رازي پزشك مشهور ايراني نيز از اين گياه براي مداواي بسياري از امراض استفاده مي كرد .

كوشاد گياهي است علفي ، چند ساله و بسيار زيبا ، داراي ساقه اي استوانه اي و سبز كه بلندي آن به حدود 1/5 متر مي رسد . اين گياه بحالت خودرو در دشت ها و كوهستانهاي اروپا و آُسيا مي رويد . برگهاي كوشاد سبز رنگ ، نوك تيز و مثلثي است كه دو برگ با هم بوسيله دمبرگ كوتاهي به ساقه چسبيده اند و برگهاي بالاي ساقه بدون دمبرگ مي باشد . گلهاي آن زرد رنگ بوده كه به تعداد زياد در اواخر بهار در كنار برگهاي ظاهر مي شود .

از نظر طبي ريشه اين گياه قسمت مورد استفاده آن است . اين ريشه ضخيم ، گوشتي و برنگ زرد تيره و يا قهو ه اي قرمز بوده كه داراي طعمي بسيار تلخ و بويي نامطبوع است .

براي مصارف طبي ريشه كوشاد بايد اقلا سه ساله باشد تا اثر داشته باشد .

تركيبات شيميايي:

كوشاد داراي ماده اي شيميايي بنام آماروجنتين مي باشد كه بسيار تلخ است . بطوريكه اگر اين ماده را با 5000 قسمت آب مخلوط كنيم هنوز هم طعم تلخ آن حس مي شود .

تركيبات ديگر اين گياه بشرح زير مي باشد :

جنتوپيكرين ، جنتوپيكروزيد ، جنتامارين ، جتي سين ، اسيد جنتي سيك و جنتونوسيد . كوشاد همچنين داراي مقدري تانن ، اسانس ، پكتين و چربي مي باشد.

خواص داروئي:

• كوشاد از نظر طب قديم ايران گرم و خشك است
• اشتها را تحريك مي كند
• كوشاد گلبولهاي قرمز و سفيد خون را زياد مي كند بنابراين براي معالجه كم خوني و بيماريهاي عفوني بكار مي رود .
• اثر ضد تورم درد و براي رفع آرتروز و رماتيسم مصرف مي شود
• تب بر است
• بيماري مالاريا را برطرف مي كند
• درد نقرس را برطرف مي كند
• حرارت و رطوبت را زا بدن خارج مي سازد
• فشار خون را پائين مي آورد
• ناراحتي هاي كبدي را برطرف مي كند
• تقويت كننده معده و بدن است
• اختلالات عادت ماهيانه را درمان مي كند
• گرفتگي روده ها را باز مي كند
• ادرار آور است
• ضماد كوشا با سركه براي از بين ژبردن لكه هاي پوست مفيد است
• عصاره اين گياه مسكن تمام دردها است
• ورم طحال را برطرف مي كند
• خون را تصفيه و تميز مي كند
• درمان كننده زردي و يرقان است

طرز استفاده از کوشاد:

جوشانده :

مقدر 20 گرم ريشه خرد شده كوشا را در يك ليتر آبجوش ريخته بگذاريد براي مدت 20 دقيقه بآرامي بجوشد ، سپس آنرا صاف كنيد . مقدر مصرف اين جوشانده يك فنجان قبل از هر غذا است

دم كرده :

مقدرا 5 گرم ريشه كوشاد را در يك ليتر آبجوش ريخته و بگذاريد چند ساعت بمانذ . سپس آنرا صاف كرده و استفاده كنيد .تنطور :

اين تنطور را مي توانيد از فروشگاههاي گياهان دارويي و يا برخي از داروخانه ها خريدري كنيد . مقدر مصرف آن 10-15 قطره همراه با آب سه بار در روز است .

مضرات :

مصرف بيش از حد كوشا ممكن است باعث تحريك معده و بوجود آوردن حالت استفراغ و دل بهم خوردگي شود . زنان باردار و مادران شير ده نبايد از اين گياه استفاده كنند .