چه صابونی خوب است؟

این روزها با شیوع سرماخوردگی و بیماریهای ویروسی، انواع ژلهای ضدعفونی كننده، صابونهای آنتی باكتریال و دستمالهای مرطوب به كمك شستن دست و صورت آمدهاند و در كیف دستی هركسی دیده میشوند. اما آیا این محصولات میتوانند جای شستن دست و صورت را با آب و صابون معمولی بگیرند؟

پوست وسیعترین عضو بدن است كه تمامی سطح بدن را پوشانده است. روی این سطح وسیع موجوداتی تكسلولی به نام باكتریها زندگی میكنند. برخی از این باكتریها مفید و برخی مخاطره آمیز هستند. معمولا بهترین روش برای از بین بردن باكتریها و ویروسهای مضر پوست، استفاده از آب روان و صابون معمولی است. البته كسانی كه مجبورند بارها در روز دستهای خود را شستشو دهند صابون گلیسیرینه و صابون بچه پیشنهاد میشود. معمولا صابون بهتر است مایع و حاوی مواد نرمكننده پوست باشد. صابونهای قالبی در مكانهای عمومی مانند: ادارهها، مدارس، رستورانها و ... خود میتوانند به انتشار آلودگی و حتی انتقال تخم انگلها كمك كنند.
البته باید دانست قابلیت صابونهای مایع برای آسیب رساندن به پوست زیاد است. بنابراین بهتر است از انواع استاندارد و ملایمتر آن استفاده شود. درباره دمای آب برای شستشو نیز باید گفت آب گرم توانایی زدودن آلودگی و چربی بیشتری دارد. بنابراین افرادی كه پوست چرب دارند بهتر است ابتدا با آب گرم (ولرم) دست و صورت خود را بشویند و بعد جهت ایجاد نشاط و جمع شدن منافذ پوست از آب سرد استفاده كنند. نكته مهمتر آنكه، اگر در جایی صابون یافت نشد، با آب خالی دستهای خود را بشویید و یادتان باشد كه شستشوی دستها با آب روان نیز میتواند بسیاری از میكروبها را از دستها بزداید.

برای شستشوی دست و صورت، بهتر است از صابونهای آنتی باكتریال كمتر استفاده شود. چرا كه امكان مقاوم شدن میكروبها به مواد آنتی باكتریال وجود دارد. در مورد ژلهای ضدعفونی كننده نیز هنگامی كه به آب و صابون دسترسی ندارید میتوانید برای ضدعفونی كردن پوست دستتان از این ژلها استفاده كنید. این ژلها برخی حاوی الكل و برخی بدون الكل هستند. مصرف گاه به گاه ژلهای ضدعفونی كننده حاوی الكل در نابودی میكروبها میتواند بسیار موثر و مفید باشد. این ضدعفونی كنندهها اغلب از آب و صابون در كشتن باكتریها و ویروسها موثرترند. در مواردی كه فرد با وسایل یا افراد آلوده در تماس بوده، مصرف آن منعی ندارد. توجه كنید كه مصرف مكرر و طولانیمدت این مواد میتواند برای پوست دست آزاردهنده و مخاطره آمیز باشد. بنابراین فقط در موارد ضروری مصرف این ژلها توصیه میشود.

در مواقع ضروری دستمالهای مرطوب بسیار خوب هستند. اما هرگز این دستمالها را جایگزین شستشوی دستها با آب و صابون نكنید. آب روان بسیاری از میكروبها و آلودگیها را از سطح پوست كنده و با خود میبرد. اما دستمالهای مرطوب این توانایی را ندارند. از سوی دیگر برخی از این دستمالها حاوی مواد معطری هستند كه این مواد میتوانند برای افراد حساس خصوصا كودكان ایجاد آلرژی كرده و مشكل ساز شوند.

بهترین روش خشك كردن دستها پس از شستشو، استفاده از حوله نخی تمیز و خشك یا دستمال كاغذیهای استاندارد و لطیف است. خشك كردن دستها با دستگاه خشك كن به دلیل استفاده از هوای داخل توالت امكان انتقال میكروبها را افزایش میدهد.
ژلها و صابونهای ضدعفونی كننده باید دارای نشان تجاری، برچسب وزارت بهداشت، نشان استاندارد و تاریخ مصرف باشند.