مو ـ قسمت اول

دکتر پروین متوسلین
دکتر علیرضا یارقلی

مو

•  مو از فولیکول‌های اپیدرم منشأ می‌گیرد. فولیکول‌ها دارای سگمان فوقانی (انفاندیبولوم وایسموس) در بالای عضله راست‌کننده مو و سگمان تحتانی (بولب و ساقه) در پایین عضله راست‌کننده مو است.

ـ اجزای مقطع مو از داخل به خارج عبارتند از :
1- مغز مو (Medulla)
2- قشر مو (Hair cuticle)
3- غشای درونی پوست (Internal root sheath)
4- غشای بیرونی ریشه ( External root sheath)

• ـ ضخامت عمده مو مربوط به قشر (cortex) است. رنگدانه مو نیز مربوط به همین قسمت از مو می‌باشد که حاوی رنگدانه است.

ـ موها به سه نوع تسیم می شوند:
1- موهای جنینی (Lanugo) : موهای صاف و نرم و کم رنگدانه بوده که تمام سطح بدن جنین را می‌پوشانند. این موها به طور طبیعی در ماه های 8-7 زندگی داخل رحمی می‌ریزند.
2- موهای کرکی‌شکل (Vellus) : موهای نرم و کم رنگدانه بوده که بر روی بازوها صورت بچه ها و زنان مشاهده می‌گردد.
3- موهای انتهایی (Terminal) : موهای تیره و قطور بوده که بر روی سر، ابروها و نواحی مربوط به موهای جنسی ثانویه رشد می‌نمایند. مدولا (مغز مو) فقط در موی ترمینال مشاهده می گردد.

• ـ موهای روی سر، ریش، زیر بغل و نواحی پوپیک تحت تأثیر آندروژن‌ها می‌باشند.

ـ رشد مو دوره‌ای است و شامل سه مرحله می‌باشد که عبارتند از :
1 ـ  مرحله رشد یا آناژن : این مرحله با برقرار شدن فعالیت میتوزی در پیاز مو و پاپیلای درم شروع می‌شود. مدت آن 6-2 سال است که به طور متوسط 3 سال می باشد. در این مرحله مو با سرعت متوسط 35/. میلیمتر در روز(1 سانتی متر در 28 روز) رشد می‌کند. مدت آناژن در تمام قسمت‌های بدن یکسان نیست. در موهای اسکالپ بیشتر و در موهای ابرو، بازو و ساق پا کمتر است. با افزایش سن، درصد موهای آناژن کاهش می‌یابد. درصد موهای آناژن در حالت عادی 85%-80 می باشد.

2 ـ  مرحله توقف رشد یا کاتاژن : در این مرحله پیشرفت حاد فولیکولار وجود دارد. فولیکول تحتانی جمع شده و از پاپیلای بافت همبند جدا می گردد و تا سطح محل اتصال عضله راست‌کننده بالا می‌رود و در اثر کراتینیزاسیون ناقص، club hair ایجاد می‌شود. مدت زمان کاتاژن حدود 3-2 هفته طول می کشد. درصد موهای کاتاژن 3%-1 می‌باشد.

3 ـ  مرحله ریزش مو یا تلوژن : تمام فعالیت‌های مو متوقف می‌شود. در حالت طبیعی از هر 100 مو به طور متوسط 15-10 مو در مرحله تلوژن به سر می‌برند. مدت زمان تلوژن حدود 3 ماه طول می‌کشد.

در حالت طبیعی مرحله آناژن سه سال،  مرحله کاتاژن 3 هفته و مرحله تلوژن 3 ماه می باشد