پاسخ به:مجله هنر / نقاشی
پنج شنبه 19 خرداد 1390 5:53 PM
|
نگارگری دوره زندیه
|
دفع حمله افاغنه و روی كار آمدن نادرشاه و بازگرداندن قدرت به ایران قسمت اعظم نیمهٔ اول سدهٔ دوازدهم را اشغال كرد . در این دوره با وجود اشغالها و جنگ و گریزها ، بستری مناسب برای حركت و پیشرفت نگارگری وجود نداشت . از این دوره تنها آثار قابل توجه باقیمانده دو چهرهٔ خوب رنگ و روغن از نادرشاه است كه در موزه های انگلیس نگهداری می شود كه این هر دو متأثر از چهره سازی اروپائی آن زمان بوده اند .ربع سوم سده دوازدهم ایران شاهد برقراری صلح و آرامش در ایام دولت كریمخان زند گردید كه مركزش در شیراز بود . كریمخان مردی هنرپرور بود خصوصاً به احداث ساختمانهای شهری علاقمند بود . بازار هنر در این زمان تا حدودی رونق گرفت و نه تنها دیوارهای كاخ با نقاشی رنگ و روغن تزئین یافت ، بلكه مینیاتورسازی نیز احیاء و از صفحات نسخه های خطی دستنوشت خارج و روی جلد كتاب و قلمدان و جعبه های زینتی و قاب آیینه و مانند آن انتقال یافت كه در بخش نقاشی زیرلاكی مفصل توضیح داده شده است . پیشكسوت نگارگران آن زمان محمدصادق بود شیوهٔ كاری وی تا میانهٔ سدهٔ سیزدهم هـ . ق ( نوزدهم میلادی ) به حال و قوت خود باقی ماند . دیوار نگاره بزرگ چهلستون ( پیروزی نادرشاه بر لشگریان محمدشاه گوركانی در نزدیكی دهلی ) كار محمد صادق بوده است كه ویژگیهایی در شیـوهٔ نقاشـی وی هـم چـون سایه اندازی رنگ برجسته نمائی ، جامه سازی و ژرف نمائی ، همه دیده می شود . لكن ادراك تصویری و مضون كار به طور خطاناپذیری ، ماهیت ایرانی خود را حفظ كرده است . از دیگر هنرمندان این عهد ، علی اشرف ، استاد كارشناس در درودگری لاكی ، تنها هنرمند دیگر سده دوازدهم است كه با استعداد و مهارت بوده و غنای رنگ و ظرافت چشمنواز (( گل و بلبل )) اش مورد ستایش قرار داشته است . |