نُه خصوصیت مزاجی کودکان:

1- سطح فعالیت: کودک ممکن است خیلی فعال باشد. چنین کودکی در گهواره خود دائماً تکان      می خورد. زمانی که بتواند چهار دست و پا حرکت کند یا راه برود جنب و جوش زیادی دارد. برعکس بعضی کودکان سطح فعالیت پایینی دارند. این کودکان می توانند مدت طولانی روی صندلی یا پتوی خود بنشینند و به اطراف نگاه کنند. اگر کودک تان خیلی فعال است خوب است بخشی از خانه تان را طوری مهیا کنید که وی بتواند با ایمنی کافی در آنجا بدود و بپرد. به یاد داشته باشید که تحرک    کودک فعال، بد رفتاری نیست. کودکی که فعالیت پایینی دارد معمولاً از نظر دیگران مودب و باتربیت است چون راحت تر می توان با رفتارهای آرام وی کنار آمد. والدین با توجه به سطح فعالیت کودک می توانند انتظارات خود را از وی تنظیم کنند.

2- قابل پیش بینی بودن الگوهای بدنی روزانه: کودکی که عادات بدنی و الگوهای روزانه وی قابل پیش بینی است معمولاً هر شب ساعت خاصی به خواب می رود و صبح سر ساعت خاص           بیدار می شود. گرسنگی و میزان غذای والدین قابل پیش بینی است. برعکس بعضی کودکان الگوی روزانه بی نظمی دارند که توسط والدین قابل پیش بینی نیست. اگر فرزندتان نظم بسیار کمی دارد احتمالاً متوجه می شوید که بد خوابیدن و بد غذایی از خصوصیات رفتاری وی است. در این صورت شاید لازم باشد که به زندگی خانوادگی خود نظم بیشتری بدهید. با تهیه یک برنامه زمان بندی شده که آن را با ملایمت به اجرا  می گذارید می توانید تا حدی بی نظمی کودک را تعدیل کنید. گرچه مراقبت از چنین کودکی در سالهای اول زندگی دشوارتر است، ممکن است این بی نظمی در بزرگسالی موجب انعطاف پذیری بیشتر وی شود و برای او مزیتی به شمار آید.

3- پاسخ به موقعیتهای جدید: کودکان از این نظر بسیار با هم متفاوتند. بعضی به آسانی با اشخاص و محیطهای جدید خو می گیرند. بعضی دیگر ابتدا خود را عقب می کشند و بتدریج احساس راحتی    می کنند. اگر کودکتان هنگام مواجهه با چیزهای جدید کنار ه گیری می کند سعی کنید او را برای تجربه های جدید به قدر کافی آماده کنید و از او حمایت لازم را بعمل آورید. اگر از او انتقاد کنید یا بر او فشار آورید ممکن است بیشتر به شما بچسبد و حتی علائم اضطرابی نشان دهد. در هنگام واکنش وی به موقعیت های تازه طوری که کودکتان هم بشنود به دیگران بگویید وی برای خو گرفتن به    زمان نیاز دارد، دقیق است، حواسش جمع است و مسائل را خوب مشاهده می کند.

4- قابلیت انطباق: کودکان، در مواجهه با موقعیت های جدید هم از نظز پاسخ اولیه و هم از نظر مدت زمانی که برای انطباق نیاز دارند، متفاوت هستند. قابلیت انطباق مدت زمان لازم برای تطبیق یافتن را نشان می دهد. بعضی کودکان به سرعت خو می گیرند و برخی که قابلیت انطباق کمتری دارند به زمان بیشتری نیاز دارند تا تغییر را بپذیرند. به یاد داشته باشید که همیشه نمی توان از تجربه های جدید پرهیز کرد. اگر قابلیت انطباق فرندتان کم است باید بین نیاز وی به یک الگوی قابل پیش بینی در زندگی و نیاز به یادگیری این که چگونه با تغییر کنار بیاید تعادل بر قرار سازید. بهتر است تجربه های جدید را به صورت مکرر به او پیشنهاد کنید و او را پیگیرانه برای انتخاب های تازه تشویق کنید.

5- شدت واکنش عاطفی: کودکی که عواطف شدیدی دارد شور و هیجان زیادی در ابراز احساساتش نشان می دهد. برعکس کودک خوددار و آرام احساسات خود را کنترل شده ابراز می کند. باید به کودکی که عواطف شدیدی دارد کمک بکنیم تا بفهمد احساسات او را می پذیریم. ولی، برای نحوه ابراز احساساتش حد و مرز تعیین می کنیم. با بزرگتر شدن وی باید به او کمک کرد تا از کلام برای بیان احساساتش استفاده کند. اگر کودکتان بسیار خوددار است باید به او بیاموزید هنگامی که به کمک یا توجه نیازمند است آن را ابراز نماید.

6- کیفیت خُلق: بعضی کودکان خوش خلق هستند و معمولاً لبخند به لب دارند. برخی برعکس جدی هستند و خلق منفی تری دارند. شما می توانید با کمی تأمل بگویید که کیفیت معمول خلق فرزندتان مثبت، منفی یا چیزی بین این دو است. در صورتی که خلق کودکتان منفی است باید بپذیرید که خلق فرزندتان بخشی از وجود اوست. بنابراین، لازم نیست همواره فکر کنید که فرزندتان از چیزی     ناراضی است و شما مقصر هستید.

7- پیگیری فعالیت ها و دامنه توجه: این خصوصیات نشان دهنده طول زمانی است که کودک به انجام یک فعالیت می پردازد بدون اینکه نیاز داشته باشد یا بخواهد آ ن را پایان دهد. کودکی که دامنه توجه کوتاهخی دارد به چیزهای گوناگون علاقه نشان می دهد و به راحتی می تواند از انجام فعالیتی منصرف شده کار دیگری را آغاز کند. کودکی که دامنه توجه طولانی دارد در کارهای خود تداوم نشان می دهد و برای مدت نسبتاً طولانی بر یک فعالیت تمرکز دارد.

8- پرت شدن حواس: این خصوصیت توانایی کودک برای حفظ تمرکز و توجه یا برعکس میزان حواس پرتی وی را نشان می دهد. اگر پرت کردن حواس فرزندتان بسیار آسان است سعی کنید موقعیت هایی را که بیشتر حواس او را پرت می کنند، بشناسید. وقتی صداها و عوامل محرک محیطی کمتر باشد این کودکان می توانند تمرکز بهتری داشته باشند. چنین کودکی معمولاً هنگامی که با یک نفر است بهتر از زمانی که با یک گروه است، بازی می کند. بازی گروهی زمانی برای او بهتر است که ساختار مشخصی داشته باشد.

- حساسیت یا آستانه حسی: کودکی که حساس است یا آستانه حسی پایینی دارد، تفاوتهای ظریف بین چیزهای مختلف را با دیدن شنیدن لمس کردن و بوییدن و چشیدن تشخیص می دهد. اگر آستانه حساسیت فرزندتان بالاست راحت تر می توانید با او کنار بیایید. برنامه ریزی برای غذاها و لباسهای وی ساده است. زیرا، همانند کودکان حساس، از تغییرات ناراحت نمی شود. در عوض کودکی که حساس است و تفاوت ها را خوب تشخیص می دهد، در آینده احتمالاً به فردی بزرگسال با سلیقه و درک خاص بدل خواهد شد.