مروري بر تحولات استراتژيک شرق آسيا

خبرگزاري موج - گروه بين الملل

چين قصد دارد فردا 23 آوريل (3 ارديبهشت) مصادف با سالروز تشکيل نيروي دريايي ارتش خلق چين اولين ناو هواپيمابر خود را براي آزمايش به آب بياندازد و بدين ترتيب نخستين کشور در شمال شرق آسيا خواهد بود که ناو هواپيمابر در اختيار دارد. اين ناو هواپيمابر موسوم به "وارياژ" را چين در سال 2002 از اوکراين خريداري کرد و از آن زمان تاکنون مشغول بازسازي و تغيير در اين ناو هواپيمابر قديمي در کارخانه کشتي سازي "داليان" خود بوده است. ناو هواپيمابر "وارياژ" اکنون توسط چين به "شي لانگ" تغيير نام داده است.
طول اين ناوهواپيمابر به 302 متر و پهناي آن به كمي بيش از 70 متر مي رسد. اين ناو قدرت جابجايي 67 هزار تن بار را دارد و سرعت آن نزديك به 30 مايل دريايي است. عرشه اين كشتي جنگي عظيم قابليت آرايش 50 فروند هواپيماي مختلف از سوخو 33 گرفته تا جنگنده هاي ميگ 29، بالگردهاي ضد زيردريايي و بالگردهاي هشدار دهنده را دارد.
در سال 2009 چين استراتژي دريايي خود را از محافظت از آب هاي قلمروي خود به مراقبت از آب هاي آزاد تغيير داد و قصد دارد تا دايره استراتژيک خود را به آب هاي اقيانوسيه و اقيانوس هند نيز گسترش دهد. در همين راستا، چين از سال 2008 تاکنون 3 ناو در حاشيه سواحل سومالي به کار گرفته و در آوريل سال گذشته مانورهاي دريايي گسترده اي را به اجرا گذاشت که در حين انجام اين مانورها، ناوهاي چيني با عبور از آب هاي جنوب ژاپن به غرب اقيانوس اطلس وارد شدند. لذا به کار گرفتن يک ناو هواپيمابر مي تواند گام مهمي براي چين جهت دستيابي به استراتژي مذکور به شمار آيد.
در زمانه اي که منافع چين ايجاب مي کند تا به سراسر جهان دسترسي داشته باشد، قطعا اين مطابق منافع ملي چنين کشوري نخواهد بود که استراتژي دريايي خود را به آبهاي قلمروي خويش محدود سازد. لذا چين نيازمند بکارگيري ناوهاي هواپيمابر است تا قادر به گسترش دايره عملياتي خود به اقصي نقاط جهان شود.
اغلب تحليلگران مسائل استراتژيک بر اين باورند که چين به دنبال ساخت ناوهاي هواپيمابر بوده است تا بتواند مسير واردات نفتي خود از خاورميانه را ايمن کند.
به نظر مي رسد که حضور نظامي گسترده آمريکا در اقيانوس هند وآب هاي جنوبي و شرقي چين، امنيت انرژي چين را تهديد مي کند و موجب ايجاد نگراني براي اين کشور شده است، چرا که چين براي رفع بيش از 60 درصد از نيازهاي داخلي خود، مجبور به واردات نفت است.
از اين رو، تغييرات ديگري در توازن قدرت و استراتژي دريايي جنوب شرق آسيا به خصوص در ژاپن و کره جنوبي نيز محتمل خواهد بود. چرا که ناو هواپيمابر معمولا در معيت يک گروه عملياتي شامل 5 تا 8 ناو، ناوشکن و زيردريايي هاي هسته اي سفر مي کند.
لذا در صورتي که "شي لانگ" در درياي غرب مورد استفاده قرار گيرد، تقريبا تمام فضاي هوايي کره در محدوده عملياتي هواپيماهاي جنگنده چيني مستقر در اين ناو هواپيمابر قرار خواهد داشت. گفته مي شود که جنگنده هاي مستقر روي عرشه ناو هواپيمابر چين که احتمالا از نوع SU-33 خواهند بود قادر به پوشش بين 500 تا 800 کيلومتر فضاي عملياتي مي باشند. در مقابل، ناوهاي هواپيمابر آمريکايي يک هزار کيلومتر را پوشش مي دهند.
در نتيجه، به نظر مي رسد که ناو هواپيمابر "شي لانگ" فعلا نقش پايگاه آزمايشي فناوري جنگنده هاي جديد چين را ايفا کند تا زماني که اين کشور استراتژي جنگنده هاي قابل استقرار در ناو هواپيمابر خود را توسعه دهد. در اين مدت، چين با تکيه بر تجربيات به دست آورده از بازسازي ناو هواپيمابر "وارياژ" به طراحي و ساخت ناوهاي هواپيمابر بومي در شانگهاي خواهد پرداخت و انتظار مي رود که اين اقدام از سال 2015 تا 2016 به نتيجه برسد. چين همچنين قصد دارد تا نخستين ناو هواپيمابر هسته اي خود را نيز تا سال 2020 توليد کند. در همين رابطه مقامات آگاه از آغاز ساخت دو تا 3 ناو هواپيمابر و يک ناو هواپيمابر هسته اي در چين با تکيه بر فناوري به دست آمده از ناو "وارياژ" اوکراين نيز خبر داده اند