با سير نزولي ارزش دلار؛

شعار "دلار قدرتمند" رنگ باخته است
خبرگزاري موج - گروه بين الملل

نرخ بهره پايين، برنامه هاي خريد اوراق قرضه، کسري بودجه و سياست هاي تجاري نامتناسب، روند نزولي دلار را تداوم بخشيده اند.
براي سال هاي متمادي، مسئولان وزارت دارائي آمريکا طوطي وار بر اين موضع پافشاري کرده اند که "آمريکا پايبند به سياست دلار قدرتمند است"، اما اکنون ارزش دلار در بازارهاي جهاني تقريبا به پايين ترين حد خود رسيده، در حالي که دولت اوباما فقط در مقابل آن سکوت اختيار کرده است.
از آخرين بار که وزير دارائي آمريکا اصطلاح "دلار قدرتمند" را بر زبان جاري کرد ماهها سپري شده و با اين حال، نرخ بي سابقه بهره پايين، برنامه هاي خريد اوراق قرضه بانک مرکزي آمريکا، کسري بودجه وخيم و سياست مبارزه با بيکاري مبتني بر صادرات کاخ سفيد دست به دست هم داده و روند نزولي ارزش دلار را دامن زده اند.
بسياري از سرمايه گذاران و کارشناسان مالي خوشبين بر اين باورند که واشنگتن به ناچار با کاهش تدريجي ارزش دلار کنار آمده و به اين اميد نشسته است که اين روند موجب رقم خوردن احياي اقتصادي قدرتمندي شود که چرخ اقتصادي زنگ زده آمريکا را مجددا به گردش درآورد.
تاکنون هيچ يک از مقامات دولت آمريکا رسما به اين موضوع اشاره اي نداشته اند، اما از شواهد امر اينگونه بر مي آيد که دولت اوباما اجازه مي دهد تا ارزش دلار به تدريج کاسته شود و در اين راه از اقدامات تحريک آميز و کمک به کاهش ارزش دلار نيز دريغ نخواهد کرد. از طرفي نيز وقتي نرخ بهره به صفر مي رسد و اقتصاد آمريکا با سرعتي کمتر از يک سوم اقتصاد چين به رشد خود ادامه مي دهد، سرمايه گذاران علاقه اي به خريد دلار نشان نمي دهند.
در آخرين معاملات هفته گذشته ارزش دلار در مقابل 6 واحد ارزي معتبر کشورهاي پيشرفته اقتصادي جهان به پايين ترين حد خود از سال 2008 تاکنون رسيد. با اين وجود، وزير دارائي آمريکا در سال 2010 اتهام دستکاري دولت اوباما در ارزش دلار و دامن زدن به کاهش ارزش آن را رد کرده است.
اما نمي توان اين حقيقت را منکر شد که ارزش دلار آمريکا در بازارهاي مالي جهان روند نزولي را در مقابل ساير واحدهاي ارزي طي مي کند و از ظواهر امر اينگونه به نظر مي رسد که اين روند ادامه خواهد يافت. ضمن اين که سياست هاي تجاري کنوني آمريکا نيز موجب ادامه اين روند خواهند شد. چرا که دولت اوباما خواستار افزايش حجم صادرات آمريکا به دو برابر ميزان کنوني شده است و دستيابي به اين مهم بدون کاهش ارزش دلار امکان پذير نخواهد بود.
در همين راستا، گزارشات موثقي از معاملات و ميزان درآمدهاي شرکت هاي آمريکايي در هفته اخير منتشر شده که نشان مي دهد صادرات دارو، مواد شيميايي و غذا از سوي شرکت هاي آمريکايي به بازارهاي خارجي افزايش يافته است. با اين حال، خطرات عظيمي نيز در اين استراتژي نهفته است که از بارزترين آنها مي توان به خطر تورم ناشي از آن اشاره کرد.
از سوي ديگر، خريد اوراق بدهي دولت آمريکا توسط بانک مرکزي اين کشور که به "تسکين کمّي" شهرت يافته است نيز به زعم بسياري از منتقدان به معناي چاپ اسکناس و تعديل ارزش پولي در طول اين فرايند است.
البته گروهي ديگر از تحليلگران هم معتقدند که اجازه کاهش نسبي ارزش دلار آمريکا را نمي توان سياستي مخاطره آميز جلوه داد، مگر اين که اين روند موجب ايجاد بي نظمي در بازارهاي مالي شود.
اما در هر صورت مي توان به صراحت به اين موضوع پي برد که شعار "دلار قدرتمند" که آمريکا هميشه با تکيه بر آن سرمايه گذاران را به خريد و پس انداز دلار آمريکا ترغيب مي کرده است، ديگر جايي در سخنان دولتمردان آمريکايي ندارد و دلار تبديل به ملعبه اي در دستان سياستگذاران کاخ سفيد براي حفظ منافع استثماري آنان شده است. به همين علت ايران از مدت ها قبل ذخاير ارزي خود را به تدريج از دلار به يورو تبديل کرده و از اين فرايند مصون مانده است.