اخبار ایران و جهان

فرارو- سرویس بین الملل؛ به نوشته اريك استيير، گزارشگر روزنامه آمريكايي كريستين ساينس مانيتور در صنعا، نيروهاي امنيتي يمن و لباس شخصي هاي مسلح يكشنبه شب گذشته به روي هزاران تظاهر كننده در خيابان هاي صنعا آتش گشودند كه در نتيجه حداقل 15 نفر زخمي شد. صدها نفر ديگر به خاطر استنشاق گاز اشك آور نيز تحت درمان قرار گرفتند.

بيش از دو ماه از بن بست سياسي در يمن مي گذرد و ثبات اين كشور مورد تهديد قرار گرفته است. از زمان شروع تظاهرات در ژانويه و درخواست مردم يمن براي كنار رفتن رييس جمهور از قدرت تا كنون بيش از صد نفر كشته شده اند.

ولي عامل ديگري كه امنيت يمن را مورد تهديد قرار داده ، وضعيت اقتصادي كشور است كه به سرعت رو به وخامت گذاشته است.

يمن فقيرترين كشور در ميان اعراب است و قريب به نيمي از جمعيت 24 ميليوني آن در زير خط فقر زندگي مي كنند. بيش از 35 درصد بيكار هستند. و در حال حاضر كه توجه مردم به سوي سياست معطوف گشته، به نظر مي رسد كه وضعيت شكننده مالي كشور در حال فرو ريختن است. در حالي كه دامنه اعتراضات ضد دولتي هر هفته رو به گسترش است، برخي معتقدند كه اثرات از هم گسيختگي اقتصادي مي تواند خروج صالح را از قدرت تسريع بخشد.

عبدالغني الايرياني، كارشناس سياسي مستقل مستقر در صنعا مي گويد "اقتصاد كشور در بحران بزرگي قرار دارد و به محض آن كه مصالح سياسي كه موجب مي شوند مردم به اقتصاد توجه نكنند از بين برود، اقتصاد به مسئله اصلي تبديل مي گردد."

از ژانويه تا كنون، ذخاير ارزي كشور به ميزان 13 درصد سقوط كرده و ارزش ريال يمن در ماه هاي اخير پايين آمده است. در حالي كه ارزش ريال در برابر دلار رسما 216 است ولي صراف هاي صنعا مي گويند به خاطر كمبود ارز خارجي، ريال به نرخ بيش از 240 در برابر هر دلار معامله مي شود.

گمان مي رود كه به شركت كنندگان در تظاهرات گسترده به طرفداري از صالح و به قرارگاه هاي وفاداران به وي در سراسر پايتخت، مبالغي از بودجه دولتي پرداخت مي شود.

علي سيف، استاد علوم اقتصاد در داشگاه صنعا مي گويد "مسئله اين است كه ما از پايه هاي محكم اقتصادي برخوردار نيستيم و اين به معناي آن است كه ذخاير بانك مركزي الزاما تحت كنترل اين بانگ نيست بلكه در زير نظر حكومت رييس جمهور است. بنابراين كسي نمي تواند با برداشت پول از اين ذخاير مخالفت كند و يا حتي بر آن نظارت داشته باشد و اين به خاطر نبود ساختار بنيادي است كه صرف پول را امري غيررسمي مي كند."

در حالي كه نشانه هاي رسمي مشكلات اقتصادي تا كنون مبهم بوده است ولي اثرات آن كم كم در خيابان هاي شهر در حال نمايان شده است. در سراسر پايتخت ، مردم هر روز از صبح تا شب در صف منتظر مي مانند تا كپسول هاي گاز خوراك پزي خود را پر كنند و رستوران ها به خاطر كمبود گاز درهاي خود را بسته اند. صف خودروها در پمپ بنزين ها بسيار طولاني است و بسياري از آنها سوخت ندارند.

آقاي ايرياني مي گويد "ميزان توليد نفت به120 هزار بشكه در روز كاهش يافته و در حال حاضر نفت وارد مي كنيم. درآمد نفتي ما به شدت پايين آمده است."

بنا بر گزارش صندوق بين المللي پول، ذخاير نفتي يمن كه پيش بيني مي شود ظرف 5 سال آينده به اتمام برسد ، حدود 60 درصد از درآمدهاي دولت و 90 درصد از درآمدهاي وارداتي را تشكيل مي دهد.

محمد السعيد، يكي از شركت كنندگان در تظاهرات شهر ساحلي عدن واقع در جنوب اين كشور مي گويد "هنوز عده اي از مردم وجود دارند كه درقيد سياست نيستند. ولي وقتي نتوانند كپسول گاز و غذا تهيه كنند، آنگاه انقلاب واقعي شروع مي شود."

چيز ديگري كه اوضاع اقتصادي يمن را پيچيده تر مي كند، افزايش جهاني قيمت هاي غذايي است. بنا بر گزارش "برنامه جهاني غذا"، از ماه مارس گذشته تا كنون (يك ماه پيش) قيمت محصولات اصلي مانند روغن نباتي، برنج و گندم به ترتيب به ميزان 11،‌22، و 45 درصد افزايش يافته است.

جياني كارلو سيري، نماينده برنامه جهاني غذا در يمن مي گويد "نمي گوييم كه اكنون ناگهان بحران غذايي رخ داده است. بلكه مي گوييم كه سال هاست كه اين بحران وجود دارد."

به گفته آقاي سيري، 12 درصد از جمعيت يمن يعني حدود 3 ميليون نفر از حداقل استاندارد تغذيه، 500 كالري كمتر دريافت مي كنند. يمن مدت ها قبل از شروع قيام سياسي از سوي برنامه جهاني غذا در رده وضعيت اضطراري قرار گرفته بود.

وي مي افزايد "چالش هايي كه يمن با آنها مواجه است به قدري متعدد و عميق هستند كه لازم است هر چه زودتر اين بحران سياسي برطرف شود تا مردم يمن بتوانند از عهده آن مشكلات بر آيند.

ولي صالح همچنان در برابر درخواست ها براي استعفاي وي پابرجا باقي مانده است. مذاكرات با گروه هاي مخالف كه چند هفته پيش آغاز شد به نتايج مملوسي دست نيافته است.

صالح به طور علني ابراز علاقه كرده كه قدرت را انتقال دهد ولي هنوز مشخص نكرده است كه اين انتقال قدرت چگونه و كي صورت مي گيرد.

با شدت گرفتن خشونت ها و تهديد به سقوط اقتصاد كشور، حكومت صالح تحت فشار فزاينده قرار گرفته است تا به سرعت راه حلي را براي اين بن بست تعيين كند.

روز يكشنبه هيئتي از حزب حاكم و "احزاب نشست مشترك" كه ائتلافي از احزاب مخالف يمن است، به رياض رفتند تا در گفت وگوهاي شوراي همكاري خليج (فارس) با ميانجيگري عربستان شركت كنند. به گفته يك مقام دولتي، اين گفت و گوها پايان يافت در حالي كه هيچ راه حلي به دست نيامد.