اخبار ایران و جهان

ميزان احترام و ارزشي که هر فرد براي خود قائل است و اعتمادي که به توانايي ها و باورهاي خود دارد اعتماد به نفس ناميده مي شود. هر فرد تا اندازه اي اعتماد به نفس دارد و ميزان آن بالا و پايين مي رود اما هرگز به صفر نمي رسد.اعتماد به نفس کليد اساسي موفقيت در مراحل مختلف زندگي و براي تک تک انسان ها از ارزش و اهميت ويژه اي برخورداراست. بيشتر افراد معناي واقعي اعتماد به نفس را نمي دانند و به همين دليل، آن نوع از اعتماد به نفس و خودباوري را که مطلوب است، در زندگي تجربه نمي کنند.طبق گفته روان شناسان، ميزان اعتماد به نفس در طول زندگي تغيير مي کند، در دهه نخست کمي متزلزل است، در دهه دوم شکل مي گيرد، در دهه سوم محکم، در دهه چهارم، ثابت و در دهه هاي پنجم و ششم به طور کامل ثابت است و در دوران پيري پايين مي آيد.روان شناسان معتقد هستند احساس خود ارزشمندي و برخورداري از اعتماد به نفس بالا بر تمامي جنبه هاي زندگي مانند شيوه زندگي، روابط اجتماعي، فرآيندهاي شناختي و علايق اثر به سزايي دارد.

با افزايش اعتماد به نفس زمينه موفقيت در زندگي فراهم مي شود، بنابراين افراد بايد با راه هاي پرورش اعتماد به نفس آشنا و از آگاهي و اطلاعات کافي در اين زمينه بهره مند شوند.مادر يک کودک 10 ساله مي گويد: فرزندم داراي استعداد فوق العاده اي است اما اعتماد به نفس پايين او باعث شده است نتواند در کلاس و مدرسه خود را مطرح کند.«فاتحي» مي افزايد: پسرم در مراسم و مهماني ها به طور معمول پنهان مي شود و حاضر نيست با بچه ها و بزرگسالان ارتباط برقرار کند.

يک شهروند بجنوردي مي گويد: آن قدر در زندگي سرزنش شده ام که اعتماد به نفسم را از دست داده ام.وي که مايل به ذکر نامش نيست، مي افزايد: براي موفقيت در زندگي خيلي تلاش کرده ام اما باز هم مورد سرزنش همسرم و خانواده اش قرار گرفته ام و تحقير و سرزنش هاي بي مورد آن ها باعث شده است تا در محيط هاي اجتماعي هم احساس پوچي کنم.

يک پزشک متخصص اعصاب و روان در اين باره مي گويد: اعتماد به نفس از نظر روان شناختي يک خصوصيت دروني است که تحت تأثير وراثت و محيط، در طول دوره رشد شکل مي گيرد، به اين معني که اعتماد به نفس براساس ژنتيک و محيط (رفتار والدين، تشويق و تنبيه و برخورد اطرافيان) به مرور زمان در فرد ايجاد مي شود.دکتر «حميد رضا بياتي» مي افزايد: افرادي که به آن چه دارند قانع هستند و انتظارهاي واقعي از زندگي دارند، اعتماد به نفس خوبي دارند، اما افرادي که از وضع موجود خود احساس نارضايتي مي کنند، اعتماد به نفس آن ها پايين است.

وي عنوان کرد: افرادي که به طور پيوسته بد رفتاري مي کنند، خود و ديگران را کوچک مي شمارند، براي ديگران احترام قائل نيستند، به آساني تحت تأثير سخنان ديگران قرار مي گيرند، از شکست مي ترسند، به دنبال توجه دايمي هستند و روحيه خطر کردن ندارند، اعتماد به نفس پاييني دارند.وي به راه هاي شکل گيري اعتماد به نفس اشاره مي کند و اظهار مي دارد: براي ساخت بناي مستحکم اعتماد به نفس بايد 6 ستون خود تواني، خود آگاهي، خود بازشناسي، خودباوري، خود احترامي و خود بياني را استوار کرد.وي خاطر نشان مي کند: «خود»، مرکز شخصيتي و آن بخش از خصوصيت هاي دروني ماست که بسيار به ما نزديک و جزو موجوديت واقعي است.به گفته وي، هر فرد در زندگي اجتماعي خود در موقعيت هاي مختلف به شکل هاي مختلف ظاهر مي شود اما در تنهايي فردي متفاوت است که واقعيت «خود» يعني چيزي پوشيده از ديگران است.

«بياتي» عنوان مي کند: به توانايي هاي ذاتي نوزاد که به تدريج تکامل مي يابد و به خنديدن و پس از آن صحبت کردن، راه رفتن و غذا خوردن تبديل مي شود، «خودتواني» گفته مي شود.وي ادامه مي دهد: کودکان باهوش «خودتواني» بالايي دارند و افرادي که توانايي ذاتي آن ها زياد است از اعتماد به نفس بالاتري برخوردار هستند.وي مي افزايد: گام دوم رسيدن به اعتماد به نفس، خودآگاهي است و والدين بايد با درک توانايي هاي فرزندان و دادن پاسخ مناسب به آن ها، خودآگاهي آن ها را تقويت کنند.وي تصريح مي کند: کودک باهوش مي کوشد تا کارهايي انجام دهد که والدين او را تشويق کنند اما اگر والدين به او توجه نکنند و او را مورد تشويق قرار ندهند خودآگاهي او ضعيف مي شود.وي توضيح مي دهد: «خود بازشناسي» يعني شناختن هويت خود و پي بردن به علايق، سليقه ها و معيارهاي خود و توان خود بازشناسي به ما کمک مي کند تا خود را با ديگران و جامعه تطبيق دهيم، راه خود را در زندگي بيابيم و همان طور باشيم که خودمان مي خواهيم نه آن گونه که ديگران مي خواهند.

وي توضيح مي دهد: والديني که به طور ندانسته و ناخواسته خودباوري فرزندان خود را خدشه دار کرده اند و در دوران کودکي به آن ها لقب «دست و پا چلفتي» و «بي خاصيت» داده اند فرزنداني وابسته بار مي آورند و اين کودکان در بزرگسالي به طور معمول خود را باور ندارند.«بياتي» به خود احترام گذاشتن را از عوامل مهم شکل گيري اعتماد به نفس اعلام مي کند و مي گويد: احترام قائل شدن براي فرزندان زمينه اعتماد به نفس بالا را فراهم مي آورد.«بياتي» عنوان مي کند: اگر اختلال در اعتماد به نفس با بيماري هاي رواني و جسماني به وجود آمده باشد با درمان آن بيماري از بين مي رود و اعتماد به نفس فرد متعادل مي شود اما اگر عوامل ديگر باعث ايجاد اختلال در اعتماد به نفس فرد شده باشد درمان روان کاوانه مورد نياز است که درماني سخت و طولاني است.وي با بيان اين که درمان اختلال در اعتماد به نفس در سنين زير 30 سال آسان تر است، مي افزايد: بعد از 30 سالگي، اعتماد به نفس شکل ثابت خود را پيدا مي کند و تغيير آن سخت است اما اگر انگيزه و تغيير در فرد قوي باشد درمان بسيار آسان است و خواستن خود شخص نقش بزرگي در درمان دارد.

يک کارشناس ارشد روان شناسي هم در اين باره مي گويد: اعتماد به نفس شناخت و آگاهي از توانايي هاي رواني، اجتماعي و جسماني هر فرد است که در دوران رشد، آن را کسب مي کند.«موسي الرضا طالبي» مي افزايد: اعتماد به نفس در کودکان با رشد اجتماعي آن ها همراه است و کودکان با اعتماد به نفس پايين در مقابل مسائل مختلف رفتاري، گوشه گير و انزواطلب و به طور معمول پرخاشگر هستند.وي تصريح مي کند: احساس کسالت، خستگي، ناتواني در برقراري ارتباط مناسب، افت تحصيلي و احتمال ابتلا به بيماري هاي جسماني و آلرژيک در افراد داراي اعتماد به نفس پايين به وفور مشاهده مي شود.وي با بيان اين که اعتماد به نفس ياد گرفتني و قابل آموزش است اظهار مي دارد: با توجه به آن که اعتماد به نفس از همان دوران کودکي شکل مي گيرد و تفکر کودکان هم مانند بزرگسالان نيست و بايد همه چيز را ببينند و لمس کنند، والدين بايد از تمام ويژگي هاي کودکان در سنين مختلف رشد، آگاهي و اطلاعات داشته باشند.

وي بهترين راه براي افزايش اعتماد به نفس کودکان را بازي مي داند و خاطر نشان مي کند: بازي، باعث افزايش عزت نفس و ايجاد لذت بيشتر در کودکان مي شود و در پيشگيري و درمان بسياري از بيماري هاي رواني مؤثر است.«طالبي» عنوان مي کند: ابراز محبت کردن و بازي جزو نيازهاي کودکان است و والدين بايد با برنامه ريزي صحيح وقتي را براي گفت و گوي خانوادگي، بازي و گوش کردن به صحبت هاي کودکان اختصاص دهند.وي مي افزايد: متأسفانه امروزه تلويزيون و رايانه جايگزين بازي هاي محلي و فعاليت هاي پر تحرک شده است که آسيب هاي رواني و جسماني زيادي را به دنبال خواهد داشت.

مدير گروه سلامت روان دانشگاه علوم پزشکي استان نيز در اين باره مي گويد: در آموزش مهارت هاي زندگي و فرزند پروري که در استان انجام مي شود به راه هاي تقويت اعتماد به نفس و شکل گيري آن هم پرداخته مي شود.دکتر «مهري جعفري» مي افزايد: در تمام مراکز بهداشتي شهرستان ها روان شناس و مشاوران دوره ديده حضور دارند که افراد مي توانند از آموزش ها و نکته هاي روان شناختي آن ها بهره مند شوند.