اخبار ایران و جهان

فرارو- يك ماه پيش وقتي تك تيراندازهاي طرفدار حكومت يمن 52 نفر از شركت كنندگان در تظاهرات را كشتند، مخالفان علي عبدالله صالح رييس جمهور اين كشور فكر كردند ايالات متحده در نهايت از درخواست آنها براي استعفاي فوري وي حمايت مي كند.

به گزارش سرویس بین الملل فرارو؛ "سودرسان رغوان" خبرنگار روزنامه واشنگتن پست طي مقاله اي از صنعا كه روز پنجشنبه به چاپ رسيد نوشت دولت اوباما هنوز از يكي از متحدان كليدي خود در خاورميانه به طور علني درخواست نكرده است كه از قدرت كناره گيري كند. خط مشي وي در قبال صالح بسيار ضعيف تر از اقدامات قوي واشنگتن در برابر مصر و ليبي مي باشد. واشنگتن در اين دو كشور قدرت نظامي و ديپلماتيك خود را براي برقراري يك رهبري جديد به كار گرفته است.

در حال حاضر بسياري از فعالان سياسي در صنعا معتقدند كه ايالات متحده تنها وقتي به صدا در خواهد آمد كه تعداد كشته شدگان به شدت فزوني يابد. خالد الانيسي، يك فعال حقوق بشر مي گويد "احساس نوميدي مي كنيم و فكر مي كنيم كه به حال خود رها شده ايم.

خشم و نوميدي نسبت به دولت اوباما در ميان فعالان و رهبران مخالف سياسي در سراسر اين كشور خاورميانه در حال شكل گرفتن و در همين حال خشونت در حال تشديد شدن است. در حالي كه صالح همچنان مقاومت مي كند ، بسياري از مردم يمن معتقدند كه ايالات متحده بايد فشار بيشتري براي پايان بخشيدن سريع به حكومت 32 ساله وي اعمال كند.

الانيسي مي گويد "دولت آمريكا بسيار كند عمل مي كند. تا كنون هيچ موضع محكمي مشاهده نكرده ايم. مجبور نيستند صبر كنند تا هزاران نفر از ما كشته شوند."

بحران يمن شايد بيش از هرجاي ديگر مشكل دولت اوباما را در برخورد با شورش هاي جاري در سراسر خاورميانه و آفريقاي شمالي و عواقب بالقوه آنها مورد تأكيد قرار مي دهد. از يك طرف، فعالان سياسي يمن براي دست يافتن به ارزش هاي مردم سالاري كه اوباما در سخنراني خود در قاهره در ژوئن 2009 قويا مورد تأكيد قرار داد، مبارزه مي كنند. از طرف ديگر، صالح يك متحد كليدي آمريكا در كشوري است كه بعد از افغانستان و پاكستان بيشترين تهديد تروريستي و امنيتي را براي ايالات متحده دارد.

يمن به عنوان كشوري كه در منطقه نفت خيز در كنار خطوط راهبردي كشتيراني قرار گرفته، وطن القاعده در شبه جزيره عربستان است. يكي از گروه هاي وابسته به القاعده موسوم به "القاعده در شبه جزيره عربستان" طي دو سال گذشته دو بار براي حمله به آمريكا تلاش كرده است و توطئه آن براي بمب گذاري يك خط هوايي آمريكا بر فراز ديترويت در روز كريسمس 2009 و همچنين تلاش آن در سال گذشته براي ارسال بسته حاوي بمب به شيكاگو با شكست مواجه شده است.

ايالات متحده چندين هفته در پشت درهاي بسته براي انتقال صلح آميز قدرت تلاش كرده و خشونت در يمن را محكوم كرده است. ولي به طور علني، دولت اوباما همچنان سياست نامشخصي را دنبال مي كند. پنتاگون هنوز ابراز ترديد مي كند كه دولت پس از صالح بتواند با "القاعده در شبه جزيره عربستان"‌ و با تروريسم و نفوذ بالقوه ايران به طور مؤثر مبارزه كند. وزارت خارجه آمريكا هنوز به طور علني خواستار تغيير رژيم نشده ولي مقامات آمريكايي به طور خصوصي تأييد مي كنند كه صالح ديگر توان رهبري يمن را ندارد.

مخالفان صالح مي گويند وي در مورد تهديد القاعده مبالغه كرده تا بتواند ايالات متحده را به حمايت از خود وادار كند. آنها معتقدند كه نبود يك موضع قوي آمريكا در برابر وي، به صالح امكان داده تا از رابطه نزديك خود با آمريكا به عنوان اهرمي در گفت و گوهاي مربوط به انتقال قدرت استفاده كند. صالح چنين استدلال مي كند كه واشنگتن خواستار انتقال تدريجي قدرت و نظارت وي بر اين تغييرات است. آنها هشدار مي دهند كه صالح هر چه بيشتر خروج خود را طولاني كند، يمن بيشتر به سوي قيام خشونت بار و حتي به سوي جنگ داخلي پيش مي رود.

توكل كرمن، يكي از معماران اصلي قيام يمن، مي گويد "جامعه بين المللي بايد حساب هاي وي را مسدود كند و هر گونه حمايت از وي را متوقف سازد. بايد با او به عنوان يك رژيم غيرقانوني برخورد كنند."

ديپلمات هاي خارجي و مقامات يمني از مدت ها قبل نسبت به ضربه پذيري صالح به دولت اوباما هشدار داده اند. با اين وجود واشنگتن همچنان از صالح حمايت مي كند و جايگزيني براي برخورد با "القاعده در شبه جزيره" ندارد. آمريكا تنها در سال گذشته مبلغ 300 ميليون دلار كمك هاي نظامي و عمراني و عمدتا براي مبارزه با القاعده و محدود كردن حوزه نفوذي آن در اختيار يمن قرار داد.

چيزي كه بيش از همه دولت اوباما را در برابر خروج صالح نگران مي كند اين است كه چه كسي جاي او را خواهد گرفت. وي طي چندين دهه مخالفان خود را در حاشيه قرار داده و اين امر موجب ضعيف و متفرق بودن مخالفان شده و در نتيچه نگراني نسبت به توان مخالفان صالح در مبارزه عليه الفاعده را تشديد بخشيده است.

ماه گذشته، رابرت گيتس وزير دفاع آمريكا گفت دولت (آمريكا) به صالح نياز دارد و افزود كه ايالات متحده "از همكاري هاي ضد تروريسم" با صالح و نيروهاي امنيتي يمن برخوردار است. وي افزود "اگر دولت سقوط كند يا با دولتي بسيار ضعيف تر جايگزين شود" در آن صورت ايالات متحده با "چالش هاي بيشتري در خارج از يمن" مواجه خواهد شد.

با اين حال، سخنگوي وزارت خارجه آمريكا ، مارك تونر، هفته گذشته به خبرنگاران گفت كه ايالات متحده براي مبارزه با القاعده در شبه جزيره عربستان صرفا به شخص صالح متكي نيست و افزود "منافع مشترك ما در مبارزه عليه تروريسم از يك فرد فراتر مي رود."

اما وقتي از وي سؤال شد چرا ايالات متحده در شرايطي كه نيروهاي امنيتي صالح در حال كشتن مردم هستند به طور روشن از وي نمي خواهد از قدرت كناره گيري كند، تونر گفت "اين چيزي است كه مردم يمن بايد تعيين كنند و بخواهند و وي بايد به خواسته هاي آنها پاسخ دهد. ما نمي توانيم راه حلي را تحميل كنيم."

مشكل دولت اوباما در درخواست براي تغيير رژيم در برخي از كشورها، ولي نه در كشورهاي ديگر، در سخنراني اخير هيلري كلينتون وزير خارجه آمريكا در واشنگتن نمايان شد. كلينتون به مردم تونس و مصر كه رهبران آنها سرنگون شدند، تبريك گفت و بر پافشاري آمريكا براي كناره گيري معمر قذافي در ليبي تأكيد كرد.

ولي اظهارات وي در مورد كشورهايي كه اغتشاش ، منافع آمريكا را مورد تهديد قرار مي دهد معتدل بود. كلينتون در مورد بحرين خواستار "فرايند سياسي" نامشخصي شد و نسبت به اعمال خشونت هشدار داد.

كلينتون در مورد يمن گفت ايالات متحده از "درخواست براي فرصت هاي بيشتر" و "پيگيري اصلاحات سياسي و اقتصادي" قويا حمايت مي كند. وي افزود صالح "بايد بن بست سياسي با مخالفان را حل و فصل كند به طوري كه امكان ايجاد تغييرات سياسي مهم در آينده نزديك و به روشي منظم و صلح آميز فراهم گردد."

بسياري از فعالان سياسي يمن در مصاحبه هايي گفتند كه خواستار انتخابات آزاد و عادلانه، جداسازي قدرت ها، آزادي بيان و ديگر ارزش هاي مهم مردم سالاري هستند و بنابراين از ايالات متحده انتظار دارند موضعي قوي و علني عليه صالح اتخاذ نمايد.

كرمن هشدار داد كه اگر اين امر صورت نگيرد، تظاهركنندگان شورش خود را شدت خواهند بخشيد و به خوبي مي دانند با اين كار خشم صالح و نيروهاي امنيتي وي را برمي انگيزند. او افزود "اگر براي رسيدن به هدف مان لازم باشد، مايل هستيم با خون خود بهاي آن را بپردازيم و صبر ما به آخر رسيده است."