اخبار روز

هادي صيدي

هرچند معضل اعتياد به سيگار و مواد مخدر از جمله آسيب هايي است که جامعه ما سال هاست با آن روبه روست اما معضل فراگير شدن استفاده از قليان زنگ خطري جدي را به صدا در آورده است. امروز بسياري از جوانان و نوجونان کشورمان در قهوه خانه ها مشغول قليان کشيدن هستند و حتي با سرزنش خانواده ها نيز روبه رو نمي شوند. اين در حالي است که پدر و مادر ها غالبا در مقابل اعتياد فرزندان خود به سيگار عکس العمل نشان مي دهند اما قضيه در مورد قليان اندکي متفاوت است. والدين با اين توجيه که استفاده از قليان تفنني است و نمي تواند موجب اعتياد شود از کنار قليان کشيدن فرزندان خود عبور مي کنند. اين در حالي است که به اذعان اکثر پزشکان قليان نيز اعتياد آور است و حتي از سيگار نيز مضرات بيشتري براي انسان دارد.

در همين زمينه دكتر ابوالحسن حلواني معتقد است: عقيده اشتباهي كه در بين مردم رواج يافته است اين است كه خطر مصرف قليان كمتر از سيگار است و اين در حالي است كه تحقيقات نشان مي‌دهد عوارض دود قليان بيشتر از سيگار نيز مي باشد به طوري كه مصرف يك وعده در قليان معادل 20 نخ سيگار است.وي ادامه مي دهد : از سوي ديگر بايد توجه داشت كه ماده مورد استفاده براي سيگار معمولا از برگ تنباكو است در صورتي كه ماده مورد استفاده در قليان از ساقه و ريشه است. همچنين ديده مي‌شود كه ميزان نيكوتين موجود در ساقه و ريشه تنباكو نسبت به نيكوتين موجود در برگ آن كه براي سيگار استفاده مي‌شود بيشتر است.: دود قليان حاوي مقدار زيادي منوكسيد كربن است كه عوارض زيادي به همراه دارد.وي عوارض ناشي از مصرف سيگار و قليان را بيماري‌هاي بدخيم همچون سرطان لب و دهان، سرطان ريه، سرطان معده و لوزالمعده و همچنين سرطان‌ روده بزرگ عنوان كرد و افزود: بيماري‌هاي خوش خيم همچون زخم معده، رفلاكس اسيد معده، بيماري‌هاي انسداد مزمن ريوي و بيماري‌هاي قلبي و عروقي نيز از ساير عوارض مصرف دخانيات است.

با اين حال شايعترين نوع دخانيات در نوجوانان 13 الي 15 سال، قليان است که اين موضوع بيشتر به همراه خانواده بوده و اين نشانگر ناآگاهي خانواده ها به مضرات و مشکلات قليان است.حدود 20 درصد نوجوانان 13 الي 15 سال کشور به همراه خانواده خود قليان مصرف کرده اند. با تفکيک جنسي اين آمار مشخص شد9 درصد دخترخانم هاي نوجوان و قريب 25 درصد پسران نوجوان در سال 87 استعمال قليان داشته اند.

اخيرا نيز مسئول دبيرخانه کنترل دخانيات وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکي اعلام کرده است:15 درصد نوجوانان 13 تا 15 سال در کشور، کشيدن قليان را تجربه کرده‌اند. خديجه محصلي گفته با توجه به اينکه مضرات قليان بيش از سيگار و قليان دروازه ورود نوجوانان به مصرف ساير مواد دخاني است، اين آمار هشدار دهنده است.وي با بيان اينکه کشيدن قليان، حجم تنفسي بدن را کاهش مي دهد و مواد سمي ناشي از نوع توتون و تنباکوي قليان، سلامت افراد را با خطر روبه رو مي ‌کند، اظهار داشت: در ترکيب تنباکوها به ‌علت حرارت زياد، موادي وارد بدن مي‌شود که عوارض ناگواري براي انسان به ‌دنبال دارد.

جامعه شناسان مسائل دليل بي تفاوتي خانواده هاي ايراني به اثرات زيانبار مصرف قليان را رواج آن از
قديم الايام مي داند که هيچ وقت هم با سرزنش مواجه نشده است.آنان معتقدند که نگرش سنتي به اين پديده که بسيار سير صعودي در ميان جوانان بخصوص دختران دارد منجر به بروز ناهنجاري هاي بسياري مي شود. اين روزها يکي از دلايلي که منجر به جذب جوانان به سوي قليان شده ، نداشتن مکان تفريح و نداشتن برنامه براي اوقات فراغت آنهاست.

سفره خانه هايي که قليان هم دارند بعضا در مناطق تفريحي و خوش آب و هوا هستند و همين مسئله به طور ناخودآگاه اشتياق جوانان را براي استعمال قليان افزايش مي دهد.آنچه مشخص است آن که استفاده از قليان به يک اپيدمي نامرئي در کشور تبديل شده و اراده جدي براي مقابله با آن وجود ندارد، همه دستگاههاي ذيربط براي مقابله با اين پديده پاسكاري مي کنند و جوانان نيز کشيدن قليان را به جز عادت، ژست هم مي دانند، ژستي که مسلما براي آنها کم خطر نخواهد بود.اگر از اين ژست براي جوانان بگذريم بايد پرسيد با همه اما و اگرهاي بيان شده براي قليان و خطرات آن، چرا جوانان از آن استفاده مي کنند؟ آيا جز اين است که آنها براي پرکردن اوقات فراغت خود برنامه اي ندارند؟