اخبار ایران و جهان

ایلنا: از روز شنبه یکی از روزنامه های صبح اقدام به درج گزارشی کرد که بر اساس آن براین نکته تاکید شده بود که گویا کودکان از سن چهار سالگی وارد دبستان خواهند شد این مسئله با عث آشفتگی ناگهانی پدرها و مادرها شده است که به راستی آیا کودک چهار ساله ما باید وارد فضای دبستانی شود که به هیچ وجه الزامات مهدهای کودک را ندارد.
به گزارش خبرگزاري ايلنا، این گزارش به نوعی در روز دوشنبه نیز در این روزنامه تکرار شده است، با این تفاوت که در گزارش روز دوشنبه جملاتی از وزیر آموزش و پرورش نقل شده بود که به نوعی در راستای تایید انتقال چهار ساله ها به دبستان بود، با این توضیح که فضای چهار ساله ها با بقیه کلاس ها محصور خواهد شد. در این آشفتگی اطلاع رسانی البته مسئولین آموزش و پرورش در روزنامه دیگری انتقال 4 سال تا 6 ساله ها به مدارس را تکذیب کرده و اعلام کرده اند انتقالی در کار نبوده و فقط مهدهای کودک باید دو نوع مجوز را اخذ کنند. برای زیر چهار ساله ها مجوز سازمان بهزیستی و برای کودکان 4 تا 6 سال هم مجوز وزارت آموزش و پرورش که البته حتی با فرض قبول، اعلام آخری هم چندان با واقعیات و بدیهیات سازگار نيست؛ در همین رابطه ازخانم «عفت هدایتی» مدیر یکی از مهدهای کودک غرب تهران و کارشناس امور پیش دبستانی تقاضا کردیم در طی یک گفتگو به سوالات ما پاسخ دهد.
تقسیم امور مهدها در بین دو متولی
هدایتی در خصوص این خبر و تفاهم نامه منعقد شده بین دو نهاد بهزیستی و آموزش و پرورش گفت: «اخیرا تفاهم نامه ای بین آموزش و پرورش و سازمان بهزیستی امضاء شد که بر اساس آن مسئولیت پیش دبستانی ها تا سه سال بر عهده مهدهای کودک بوده و از 4 سال تا 6 سال هم بر عهده آموزش و پرورش است؛ این خبر از خیلی وقت ها پیش مطرح بود، یعنی یک پروسه طولانی مدت بین آموزش و پرورش و سازمان بهزیستی در جریان بود تا اینکه اخیرا مشخص شد این تفاهم نامه با این شکل ذکر شده بین این دو نهاد امضاء شد. حال تکلیف ما چیست؟ با پرسشی که از کارشناسان کردم مشخص شد که برای کودکان تا سه سال موظف خواهیم شد از سازمان بهزیستی مجوز بگیریم و برای کودکان 4 تا 6 سال از وزارت آموزش و پرورش. یعنی یک مهد کودک با دو مجوز، تا دو نهاد مختلف ناظر بر کارشان باشند. که در این صورت برای کیفیت بخشی و انجام امور کودکان لازم به هماهنگی تنگاتنگ بین وزارت آموزش و پرورش و سازمان بهزیستی خواهد بود که در اینجا سوالی که پیش می آید این است که آیا بهتر نیست از همان ابتدا مسئولیت کودکان پیش دبستانی را یک موسسه یا وزارتخانه داشته باشد تا دو سازمان ؟!...»

تعدد ناظر بر مهدها و تبعات آن
این مدیر مهد کودک در خصوص مشکلاتی که این تفاهم نامه برای مهد ها ایجاد خواهد کرد افزود: «این تفاهم نامه یقینا مشکلات زیادی ایجاد خواهد کرد؛ چراکه ما تا به حال می بایستی به یک نهاد به عنوان ناظر پاسخگو باشیم ولی در حال حاضر ما با دو تشکیلات مختلف به عنوان ناظر رو به رو خواهیم بود. این مسئله شبیه این است که مثلا در دبستان که از پایه اول تا پنجم دبستان می باشد تقسیم شود بین دو سازمان به عنوان متولی که این اصلا امکان پذیر نیست و در اجرا مشکلات زیادی پیش خواهد آمد. به خصوص بنا به حساسیت پرورش در این مقطع سنی (دوره طلایی سن انسان ها) باید کلی صرف وقت و هزینه برای هماهنگی دو سازمان در این شرایط (تفاهم نامه) انجام گیرد که می تواند با تصمیم های کارشناسانه تری اینگونه نباشد.»

سرگردانی چهارساله ها بین دبستان و ماندن در مهد
با توجه به توضیحات این مدیر مهد کودک و کارشناس امورپیش دبستانی مشخص شد که حتی در حالت ماندن کودکان در مهد نیز این دو متولی بودن مشکلات بسیاری را ایجاد خواهد کرد، اما روز شنبه یکی از روزنامه های صبح به نقل از یکی از مسئولین آموزش و پرورش گزارشی را درج کرد که والدین کودکان را بسیار آشفته کرده و پرسش های زیادی را در اذهان ایجاد کرد که گویا کودکان از سن 4 سالگی راهی دبستان خواهند شد؛ در این رابطه این مدیر مهدکودک تاکید دارد: «این کاملا ضعف درک و برداشت آن مسئولی بود که این مصاحبه را انجام داد. این ها همه البته بر می گردد به فقر فرهنگ پیش دبستانی در کشور که حتی کارشناسان و مسئولان ادارات و سازمان های مرتبط هم اطلاع درستی از این رشته وازاین حرفه ندارند؛ زیرا این پروسه می توانست با کارشناسی دقیق تر پیش بینی های لازم را برای شفاف نمودن توضیح در مورد تفاهم نامه باعث برداشت اشتباه مردم نشده و علت نگرانی آنان نیز نشود.»
وی سپس با این پرسش ها ادامه داد: «آیا اصلا به نظر شما کودکان چهارساله را در دبستان می توان پرورش داد؟!... آیا مسئولین دبستان ها آنقدر فرصت اضافه در اداره صحيح دبستان خود دارند که بتوانند کودکان 4 تا 6 ساله را نیز اداره درستی بکنند؟!... از اینها گذشته پیش دبستانی تخصص خاص خودش را دارد و دبستان هم تخصص خاص خودش را دارد؛ چطور ممکن است که یک مدرسه بتواند کودک چهار ساله را اداره بکند؟»

تجربه ناموفق آموزش و پرورش در اداره آمادگی ها
با توجه به اینکه در حال حاضر هم برخی مدارس در حال سرویس دهی به کودکان مقطع آمادگی هستند این کارشناس پیش دبستانی ضمن انتقاد به نحوه عملکرد این مدارس افزود: «این مدارس با اینکه فقط حد اقل تا سقف یک کلاس 15 الی 20 نفره ثبت نام می کنند اما در عمل کودکی که باید برایش در مقطع آمادگی برنامه متناسب با نیازهای کودکان 6 ساله تدارک ببینند، 9 ماه تمام فقط او را پشت میزو نیمکت بنشانند و چون از مربیان با توان و تخصص لازم که به ویژگی های کودکان 6 ساله آشنا باشند استفاده نمی شود؛ بنابراین اداره این یک کلاس بسیار انرژی بر وحتی برایشان طاقت فرسا نیز می شود و مشکلات به حدی می رسد که حتی در بسیاری از موارد مقطع آمادگی را تعطیل می کنند و تاکنون بسیار از این نوع اتفاق پیش آمده است. اگر از همان ابتدا تحقیقی در این زمینه انجام می شد از به وجود آمدن این وضعیت در حال حاضر (تفاهم نامه و مشکلات مربوطه) پیشگیری لازم انجام می شد.»

دود حاصل از تصمیمات شتابزده در چشم کودکان
وی در ادامه نگرانی خود را از انعقاد شتابزده تفاهم نامه های اینچنینی اعلام کرده و تاکید می کند که: «می دانم وقتی سازمان بهزیستی و آموزش پرورش یک تفاهم نامه به این مهمی را امضاء می کنند، چرا در عمل تحقیق و پژوهشی در این زمینه انجام نمی دهند که مثلا آموزش و پروش که فقط در برخی مدارس متولی مقطع آمادگی بوده، آیا در این مدارس اصلا آموزش های درستی به بچه ها ارائه داده اند؟ مسلما این پاسخ منفی بوده و حتی حداقل انگیزه هایی که این بچه ها داشته اند از آنها گرفته شده و نتیجه اش این شد که کودکان را بنا به نیازهای سنی که باید تحرک و تکاپوی لازم را برای زندگی در آن مقطع داشته باشند فقط در یک اطاق و برای یک سال تحصیلی نگهداری کرده اند.»

توجه کشورهای توسعه یافته به مقطع پیش دبستانی و بی توجهی ما
اما اغلب کشور های توسعه یافته محورهای توسعه را از بدو تولد متمرکز کرده اند و اعتقاد دارند دوران کودکی از بدو تولد نقش به سزایی در آینده توسعه این کشور ها دارد و شاید به همین دلیل باشد هر روزه شیوه های نوینی برای آموزش و خلاقیت در کودکان ابداع می شود در همین رابطه هدایتی تاکید دارد که: «تحقیقات نشان می دهد که مقطع مهد کودک و یا کودکستان به منزله پلی است بین خانواده و مدرسه که این پل را کودک باید با احساس امنیت کامل طی بکند تا بتواند در دبستان خودش را به عنوان یک دانش آموز توانمند ببیند؛ یا اولیای وی شاهد این توانمندی کودک باشند، حال این پل کجاست؟ جایگاه این پل کجاست؟ پیش دبستانی جایگاهش کجاست؟ چرا ما جایگاه پیش دبستانی را گاهی در دبستان تعریف می کنیم؟ اینجاست که باید مسئولین محترم کشورمان که مطمئنا همه آنها به این دوره حساس هستند، حساب شده عمل کنند، چرا که همه ما دوره کودکی را طی کرده ایم و الان دوره کودکی را کاملا لمس می کنیم که کودک به چه حمایت هایی نیاز دارد. دوره ای که بنام دوره طلایی سن بشر مطرح بوده و دو سوم یادگیری هر انسانی در این سن اتفاق می افتد، حال می خواهیم با این دوره چکار کنیم ؟ این دوره یقینا از صفر تا 6 سال است. این فاصله زمانی به نام دوره پیش دبستانی معروف است. یک مقدار به این قضیه حساس تر باشیم و اگر می خواهیم در کشور عزیزمان در کلیه سطوح پیشرفت داشته باشیم، اگر بناست که متخصص کار آزموده، متعهد و با تقوا در زمینه های فرهنگی، اجتماعی، خدماتی، پزشکی و... داشته باشیم قدری به تصمیم گیری برای این دوره سنی حساس تر باشیم و بی تفاوت از کنار آن نگذریم؛ به نظر من که حدود 33 سال فقط در حوزه کودکان فعالیت می کنم، تقسیم کردن این دوره در بین دو نهاد نتیجه با کیفیت و درستی نخواهد داشت.»
تهیه کننده گزارش: علی اکبر اسماعیل پور