ایران باستان_2
دوشنبه 29 فروردین 1390 10:28 AM
امشاسپند، به معنای ورجاوند جاودانه است. تعداد امشاسپندان، شش تاست که عبارتند از :
بهمن (منش خوب یا نهاد نیک)، اردی بهشت (بهترین اشه یا ارته �راستی�)، شهریور (شهریاری آرمانی یا توانایی مینوی آرمانی یا آرمان شهر)، سپندارمند یا اسفند (خردکامل)، خرداد (رسایی و کمال) و امرداد (جاودانگی و نامیرایی).
از میان امشاسپندان یا جلوه های ذات اهورامزدا، سه امشاسپند نرینه و سه امشاسپند، مادینه اند. سپندارمند، همراه با خرداد و امرداد، سه امشاسپند مادینه اند.
بدین سان، در آیین ایرانیان کهن، عدد شش که نشان دهنده ی شش گاه آفرینش و نیز شمار امشاسپندان بود، عدد مقدس دانسته می شد. اما با برپایی دین دولت ساسانی و قرار دادن اهورا مزدا یا ایزدسروش بر سرفهرست امشاسپندان، تعداد آن را به هفت رسانیدند و رفته رفته عدد هفت، جای عدد شش را گرفت و ...
بدین سان، سفره ای که ایرانیان در سال نو می گستراند و نماد های آفرینش 6 گانه ی استومند (مادی) را بر آن می نهادند، رفته رفته با جای گزین شدن عدد 7 به جای عدد 6، نام هفت به خود گرفت.
بعد ها که مفاهیم اصلی از دست رفت و به جای �مغز� در درازای هزاره ها، �پوست� بر جای ماند، سفره ی نوروزی که دارای مفهوم ویژه و ژرفی بود، دچار دگرگونی شد و سرانجام با نام �هفت سین� به ما رسیده است.
درباره سفره هفت سین همچنین گفته شده است که سینها نمادی از صداقت ، عدالت و انصاف ، رفتار و کردار و گفتار نیک ، کامیابی و کامیاری ، پرهیزکاری و تقوا ، ادبیت و بخشش هستند
بر سر این سفره، آسمان (در نماد آینه)، آب، خاک (به گونه ی بستر رویش گیاه)، گیاه (در قالب سبزه)، جانور (به گونه ی ماهی)، و انسان های گردآمده بر کنار آن که نشان دهنده ی 6 گاه آفرینش است، حضور دارند.
بدون دو دلی، دیگر اجزای این سفره که امروزه از اصل خود، دور افتاده و بدین گونه پس از گذر هزاره ها به ما رسیده، دارای مفاهیم ویژه ای اند.
سیب، به عنوان نخستین میوه ای است که مردم این فلات بدان دست یافتند و این مساله به عهد عقیق (تورات) و از آن جا به عهد جدید (انجیل) نیز راه یافت. نماد زایندگی و عشق است
سرکه، نخستین فرآورده ی صنعتی ایرانیان در قالب تولید انبوه بود. البته می دانیم که سرکه، از فراگشت تولید انگور به شراب و سپس دگرگشت شراب به سرکه، به دست می آید. نماد صبر و شکیبایی است
گندم که به گونه ی سنتی، به عنوان نماد آفرینش گیاهی به کار می رود، بدون تردید، نخستین دانه ای بود که ایرانیان توانستند آن را به گونه ی سازمان یافته ، بکارند و بدروند و ...
اسپند یا سپند را می توان به گونه ی نخستین �گندزدا� دانست که ایرانیان آن را شناختند و برای گندزدایی و برطرف کردن بو های ناخوش به کار گرفتند. ارزش آن برای زمان هایی که انسان و دام در کنار هم زندگی می کردند، بسیار زیاد و حتا در مواردی حیاتی بود.
سنجد میوه درخت کنار است که وقتی بارور می شود و عطر آن در فضا می پیچد تحریک کننده قوای احساسی انسان است و معتقدند که موجب عشق انسانها به یکدیگر می شود. به همین دلیل سنجد هم سمبل عشق است
سیر : نماد تندرستی است
سبزه : نماد باروری و نوزایی است
سماق : درباره سماق گفته شده به رنگ خورشید در حال طلوع است و مظهر طلوع و آغاز دوباره است
سمنو : نماد خیر و برکت
سمبل : آب سمبل روشنی دل می باشد که مظهر ایزد بانوی نیرومند آبها اناهیتای بزرگ میباشد که مقامی بسیار والا در ایزدان ایران باستان دارد. اناهیتا ایزدبانوی عشق، باروری، آب، برکتبخشی و پیروزگری است
آینه : آینه نمادی از به خویشتن نگریستن و به درون نظاره کردن است . دقیقا� آن چیزی که در لحظه سال نو توصیه شده و در آن لحظه بی همتا که گذشته و آینده به هم پیوند می خورد باید نظری کرد به خویشتن خویش
ماهی نماد زایش، تازگی ، شادابی و تکاپو است
اسپند به معنای مقدس و نماد دورکنندهی چشم بد است.
شکر و شیرینی : برای شیرینکامی همیشگی افراد خانواده است
نارنج : نارنج شناور در میان آب نماد زمین بر روی آب است. در اسطورهی آفرینش آمده است که پروردگار آب را آفرید و سپس عرش خود را بر آن بنا نهاد
تخم مرغ : نماد آفرینش، نطفه و باروری است
سکه نیز، بعد ها که بازرگانی رونق گرفت و شهر نشینی افزون تر شد و رفته رفته، پول در زندگی مردمان، جایگاه ویژه ای یافت، راه بر سر این سفره پیدا کرد و ... سکه نشان ثروت و دارندگی است.
abdollah_esrafili@yahoo.com
شاد، پیروز و موفق باشید.