تاریخ تحلیلی اسلام

هجرت رسول خدا صلى الله علیه و آله

اهل سنت‏بطور عموم نوشته‏اند که مسلمانان عموما به مدینه‏هجرت کردند و کسى جز رسول خدا و على بن ابیطالب‏علیه السلام و ابو بکر در مکه نماند،و رسول خدا صلى الله‏علیه و آله نیز چشم براه دستور الهى در این باره بود تا اینکه آیه‏ذیل نازل شد:
و قل رب ادخلنى مدخل صدق و اخرجنى مخرج صدق و اجعل‏لى من لدنک سلطانا نصیرا. (1)
-یعنى بگو پروردگارا مرا داخل گردان در جایگاهى نیک و بیرون آر ازجایگاهى نیک و براى من از جانب خود دلیلى نصرت آور مقرر دار.
و در تفسیر آن گفته‏اند یعنى مرا از مکه هجرت ده و درمدینه داخل گردان و کتاب خدا و فرائض و حدود را براى من‏دلیلى نصرت آور مقرر فرما.
و بدنبال آن بود که آنحضرت تصمیم به هجرت از مکه‏گرفت و بمدینه مهاجرت فرمود.
ولى باید دانست که اولا براى این آیه تفسیرهاى گوناگونى شده که به پنج تفسیر یا بیشتر میرسد و یکى از آنها تفسیر فوق‏میباشد. (2) و ثانیا بگفته استاد فقید علامه طباطبائى آیه شریفه اطلاق‏دارد و وجهى ندارد که آنرا مقید و منحصر بمورد خاصى‏نمائیم،و خلاصه معنائى که از این آیه استفاده میشود این است‏که پروردگارا کار مرا سرپرستى فرما همانگونه که کار صادقان‏و نیکوکاران را سرپرستى فرمائى.
و اگر کسى در اینباره به آیه شریفه:
و اصبر على ما یقولون و اهجرهم هجرا جمیلا (3)
استشهاد کند شاید بهتر باشد چنانچه برخى احتمال داده وبعید ندانسته‏اند (4) .
---------------------------------------
1-سوره اسراء-آیه 80.
2-به تفسیر مجمع البیان طبرسى و مفاتیح الغیب امام فخر رازى مراجعه شود.
3-سوره مزمل-آیه 10.
4-بحار الانوار-ج 19 ص 36.