تاریخ تحلیلی اسلام

استمداد رسول خدا(ص)از قبائل عرب  

و از جمله حوادث دیگرى که در سالهاى یازده و دوازده‏بعثت نوشته‏اند استمداد رسول خدا(ص)از قبائل عرب و عرضه‏خود و دین اسلام را بر آنها بود که بر طبق روایات وارده‏آنحضرت مراقب بود تا ایام حج و عمره و یا موسمهاى دیگرزیارتى و یا بازارهاى تجارى عرب فرا رسد و از فرصت استفاده‏نموده خود را به قبائل عرب که براى زیارت و یا تجارت در آن مراسم حضور یافته بودند برساند و دست‏بکار تبلیغ آئین جهانى‏اسلام،و استمداد از آنها براى یارى خود و تبلیغ اسلام در جهان‏گردد،که برخى هم کم و بیش تحت تاثیر سخنان جان بخش‏آنحضرت قرار گرفته و متمایل به اسلام میشدند بخصوص جوانان،ولى عموما با مخالفت‏بزرگان و سران خود مواجه میشدند و چیزى‏که به این مخالفتها نیز کمک میکرد تبلیغات خنثى کننده وسخنان زهرآگین ابو لهب عموى رسول خدا(ص)بود که همه جاسایه وار آنحضرت را تعقیب میکرد و چنان بود که از طرف‏مشرکان در اینکار ماموریتى داشت و یا خود را موظف و مامور به‏اینکار میدانست،که چون سخن رسول خدا(ص)با افراد قبیله‏اى‏به پایان میرسید،بلا فاصله او خود را به آنها میرساند،ومى‏گفت:اى مردم سخن این جوان را گوش ندهید که اوبرادر زاده من است و ما او را بزرگ کرده‏ایم و او دیوانه و دروغگواست،مبادا تحت تاثیر سخنان او قرار گرفته و دست از آئین‏خویش بردارید...و همین سبب میشد که از ایمان آوردن به‏رسول خدا(ص)و اسلام منصرف گشته و یا سکوت کنند که‏شاید به برخى از آنها ذیلا اشاره‏اى بشود.ولى رسول خدا(ص)ازاین تکذیبها و کارشکنیها خسته نمى‏شد،و همچنان بکار خودادامه میداد تا بالاخره هم در اثر استقامت و پایدارى و امدادهاى‏غیبى و الهى از آنجا که خدا میخواست از همین طریق موفق شد که با افرادى از قبائل خزرج ساکن یثرب سخن گفته و افتخاریارى و نصرت رسول خدا و ایمان به آن حضرت نصیب آنان گرددبه شرحى که در صفحات آینده خواهید خواند.
از واقدى نقل شده که همه قبائلى را که رسول خدا(ص)
اسلام را بر آنها عرضه کرد یکایک استقصاء کرده و نامهاى آنهااز اینقرار بوده:
بنى عامر،غسان،بنى فزارة،بنى مرة،بنى حنیفه،بنى سلیم،بنى عبس،بنى نضر بن هوازن،بنى ثعلبه بن عکابة،کنده و کلب،بنى حارث بن کعب،بنى عذره،قیس بن حطیم،و دیگران... (1) .
از ربیعة بن عباد روایت‏شده که گوید:در جوانى من بهمراه‏پدرم در منى بودم که رسول خدا(ص)آمد و در برابر منزلگاه‏هاى‏عرب میایستاد و میگفت:
«یا بنى فلان انى رسول الله الیکم،آمرکم ان تعبدوا الله و لا تشرکوا به شیئا،و ان تخلعوا ما تعبدون من دونه من هذه الانداد،و ان تؤمنوا بى و تصدقوا بى،وتمنعونى حتى ابین عن الله ما بعثنى به‏».
-یعنى اى قبیله فلان من رسول خدا هستم بسوى شما که شما را دستورمیدهم که خداى یکتا را بپرستید و چیزى را شریک او قرار ندهید،و جز او از هر چه از این بتها که پرستش میکنید دست‏بردارید و به من ایمان آورده و مراتصدیق کنید و از من حمایت کنید تا اموریت‏خود را ابلاغ کنم...
گوید:و بدنبال او مردى احوال و گونه افروخته که دو گیسوداشت و جامه‏اى عدنى بر تن داشت‏بود که چون رسول خدا ازگفتار و دعوت خود فارغ شد آنمرد بسخن آمده گفت:اى قبیله‏فلان این مرد شما را دعوت میکند که دست از پرستش لات‏و عزى بردارید و به بدعتها و گمراهیهاى او روى آرید سخنش رانشنوید و از او پیروى ننمائید.
من از پدرم پرسیدم:این مرد کیست؟گفت:عمویش‏ابو لهب است.
و احمد بن حنبل از همین مرد-یعنى ربیعة بن عباد-روایت‏کرده که گوید:من در بازار ذى المجاز رسول خدا(ص)را دیدم‏که میگفت:
«یا ایها الناس قولوا لا اله الا الله تفلحوا».
و مردم دور او گرد آمده بودند،و پشت‏سرش نیز مردى‏سرخ گونه که دو گیسو داشت ایستاده بود و بمردم میگفت:او ازدین بیرون رفته و دروغگو است...و چون پرسیدم:این کیست؟
گفتند:عمویش ابو لهب است.
و ابن اسحاق در سیره خود از شخصى بنام طارق روایت کرده‏که گوید:من رسول خدا(ص)را دو بار دیدم،او را در بازار ذى المجاز دیدم و من در کار تجارت بودم،آنحضرت را دیدم که‏جامه سرخ رنگى در تن داشت و شنیدم که میفرمود:
«یا ایها الناس قولوا لا اله الا الله تفلحوا».
گوید:و بدنبال آنحضرت مردى او را دنبال میکرد و بر اوسنگ میزد،و پاهاى آنحضرت را خون آلود کرده بود.و آنمردمیگفت:مردم از این شخص پیروى نکنید که او دروغگو است ومن پرسیدم:این مرد کیست؟
گفتند:
او جوانى است از فرزندان عبد المطلب.پرسیدم:اینکه او راسنگ میزد کیست؟گفتند: عمویش ابو لهب (2) .
----------------------------------
1-سیرة النبویه ابن کثیر-ج 2 ص 171.
2-سیره ابن اسحاق-چاپ قونیه ترکیه-ص 215.