تاریخ تحلیلی اسلام

نتیجه بحث

و در اینجا به این نتیجه میرسیم که در میان توده انسانهاهر کس که وارد جرگه مؤمنان گردید،و جامه ایمان الهى بر تن کرد ومصمم شد تا به کمال مطلوب انسانى و بهشت‏سعادت خویش‏برسد و یا بدستور خداى تعالى مسئولیت‏بزرگ اصلاح خود وجامعه‏اى را بعهده گیرد باید خود را براى تحمل بلاهاى گوناگون‏و سخت و دشوار آماده سازد و بداند که راهى را که در پیش‏گرفته از گذرگاههاى بلا و مصیبت‏باید بگذرد و بگفته آن شاعر:
یا مکن با پیل بانان دوستى یا بنا کن خانه‏اى در خورد پیل یا مکش بر چهره نیل عاشقى یا فرو بر جامه تقوى به نیل یا بنه بر خود که مقصد گم کنى یا منه پا اندر این ره بى دلیل و از اینرو است که گفته‏اند:
«حفت الجنة بالمکاره‏»
اطراف بهشت را مکاره و ناملایمات فرا گرفته.
و یا فرموده‏اند:
«البلاء للولاء»
بلا مخصوص اولیاء و دوستان الهى است.
و یا فرموده‏اند:
«ان الله اذا احب عبدا غته بالبلاء غتا و ثجه بالبلاء ثجا». (1)
براستى که خدا چون بنده‏اى را دوست‏بدارد او را در بلاء(وگرفتارى)غوطه‏ور سازد و باران بلاء را بر سرش فرو ریزد...
و یا در حدیث دیگر فرمود:
«ان عظیم الاجر لمع عظیم البلاء،و ما احب الله قوماالا ابتلاهم‏». (2)
براستى که اجر بزرگ بدنبال بلاى بزرگ است و خداوند هیچ قومى‏را دوست نداشته جز آنکه گرفتار و مبتلایشان ساخته است.
و در روایت دیگرى است که آنحضرت از رسول خدا(ص) روایت کرده که فرمود:
«ان الله لیتعهد عبده المؤمن بانواع البلاء کما یتعهد اهل البیت‏سیدهم بطرف الطعام‏» (3) .
همانا خداى تعالى بنده مؤمن خود را بانواع بلا یاد آورى میکند و موردنوازش قرار میدهد چنانچه بزرگ خانوار با غذاهاى تازه و متنوع اهل خانه‏را مورد نوازش خود قرار میدهد.
و در روایت دیگرى که از امام باقر«ع‏»است:
«...کما یتعهد الغائب اهله بالهدیة...» (4)
چنانچه شخصى که از خاندان خود دور است‏با فرستادن هدیه آنها رامورد نوازش قرار مى‏دهد.
و البته تذکر این مطلب نیز در اینجا لازم است که‏«بلاها»وآزمایشات الهى همیشه بصورت ناملایمات و مصائب نمودارنمى‏شود،بلکه گاهى بصورت نعمتها و فراخیهاى زندگى وقدرت و شوکت‏خود را ظاهر میکند،چنانچه خداى تعالى فرموده:
و نبلوکم بالشر و الخیر فتنة (5) .
ما شما را به شر و خیر بعنوان آزمایش مى‏آزمائیم.
و در داستان سلیمان بن داود و نعمتها و شوکت و قدرتى که‏در قضیه ملکه سبابه او داده بود از قول او اینگونه نقل مى‏کند.
«قال هذا من فضل ربى لیبلونی‏ء اشکر ام اکفر» (6)
گفت:این از فضل پروردگار من است تا مرا بیازماید که سپاسگزارى‏کنم یا ناسپاسى...
و البته دامنه بحث در اینجا وسیع و سخن بسیار است ولى مابهمین مقدار اکتفا کرده بدنباله بحث تاریخى خودباز میگردیم...
---------------------------------------------
1 و2- اصول کافى ج 3 ص 352-351.

3 و4- بحار الانوار ج 67 ص 241-240.

5- سوره انبیاء-آیه 35.

6- سوره نمل-آیه 40.