قرنها پیش وقتی زمین سرد شد و آثار حیات در آبهای ولرم آن ظهور کرد. اولین چیزی که ظاهر شد چشم بود . حتی آمیب که پست ترین موجود زنده میباشد و ساختار آن درست همانطور که خلق شده است باقی مانده است دارای چشم است بدینمعنی که تمام وجودش چشم میباشد و تمام بدنش در مقابل نور حساس است . برعکس آمیب چشم در موجودات دیگر تکامل یافته مانند چشمان بشر و پرندگان و حشرات .
چشم حشرات را در نظر بگیرید . مثلاً مگس دارای دو نوع چشم است : چشم مرکب و چشم ساده . اگر به چشم مگس معمولی دقت کنید متوجه میشوید که در سر او دو برآمدگی بزرگ کروی شکل دیده میشود که برنگ قهوه ای تیره میباشد ، چشمهای مرکب ، هر کدام از 4000 واحد تشکیل یافته است . هر چشم مرکب تصویر های بسیاری یعنی 4000 تصویر را منعکس میکند . این تصاویر به مرکز سیستم اعصاب مگس منتقل میشود. علاوه بر این مگس دارای سه چشم ساده نیز میباشد که در بالا و وسط چشم مرکب تشکیل یک مثلث را میدهد . راس این مثلث بطرف پائین است .
چشمهای مرکب مگس برای فاصله دور مورد استفاده قرار میگیرد و چشمهای ساده برای فاصله نزدیک که فاصله دور را از سه تا چهار متر و فاصله نزدیک را از دو تا پنج سانتیمتر تشخیص میدهد . هیچکدام از این چشمهای حشرات دارای حرکت نیستند. چشمها در سر حشر ه چون نگینی بر انگشتر کار گذاشته شده است .
حال ببینیم ماهی ها چگونه اند . اینها اولین رده جانوران مهره دار هستند . در چشمان ماهی ها طبیعت اولین ترتیبات کانون بندی را تدارک دیده است و آنها را مجهز به عضلاتی نموده است که حدقه چشم را بحرکت در میاورد. ولی ماهی نمیتواند رنگ را تشخیص دهد . این موضوع را بیک صیاد ماهی بگوئید تا به شما بخندد، ولی این یک حقیقت است . ماهی فقط میتواند بصورت سایه و روشن خاکستری تفاوت بین رنگها را تشخیص دهد ، درست مانند فردیکه نمیتواند رنگ را تشخیص دهد و باصطلاح کور رنگ است . ماهیها میدان محدودی برای دید خود دارند و بندرت میتوانند از سطح سر خود پائین تر را ببینند .
خزندگان نیز دارای چشمهای تکامل یافته نمیباشند ، مار دید بسیار ضعیفی دارد. بیشتر آنها فقط چیز هائی را میبینند که حرکت داشته باشند و ناشنوا هم هستند ، بطوریکه اطلاعات لازم از دنیای خارج را فقط از راه زبان چنگال مانند که شاید حساس ترین عضو موجود در جهان باشد کسب میکنند . این زبان چنگالی شکل هزاران نوسان را که در فضا وجود دارد و پوست بدن ما قادر به احساس آن نیست حس میکند .
چشمان پرندگان جالب ترین چشمهائی هستند که در روی کره زمین وجود دارد . این چشمها اغلب تلسکوبی و میگروسکبی هستند . در پرندگان دقت دید تقریباً باور نکردنی است ، در بعضی موارد صد بار بیشتر از دید انسان است . یک دانه ذرت را که چشم انسان از یک متری میتواند تشخیص دهد چشم پرنده میتواند این دانه را از یکصد متری رؤیت کند .
این قدرت بینائی در پرندگان از ضروریات است چون پرندگان تقریباً فاقد حس بویائی هستند . حتی لاشخور ها بر خلاف خرافاتیکه وجود دارد بوی غذا بمشامشان نمیرسد ولو اینکه مرده تعفن پیدا کرده باشد ، ولی لاشخور ها آنرا از فاصله بسیار دور میبینند .