حشره شناسی قانونی کمک به حل اسرار جرم و جنایت

پزشکى قانونى (forensic medicine) در بررسى جنایتها و کشف جرم از علوم مختلفى کمک می‌گیرد و دانش حشره شناسى یکى از آنهاست و این جنبه از حشره شناسى را اصطلاحاً حشره شناسى قانونى (Forensic Entomology) و یا گاهى (Medicocriminal Entomology) می‌نامند. حشرات از جهت گستردگی، قدمت، تنوع و فراوانى در بین همه موجودات این کره خاکى پیشتاز هستند.از نظر تنوع تا بحال حدود 5/1 میلیون گونه شناسایى شده است اما تعداد واقعى آنها بیش از 5 میلیون گونه برآورد شده است و از نظر فراوانى هم بد نیست بدانید که در هکتار از سطح خشکى زمین 5/2-2 میلیون حشره وجود دارد در حالیکه تراکم متوسط انسان تنها یک نفر به ازاى هر هکتار است یعنى سهم هر یک از ما انسانها 5/2-2 میلیون حشره است که این مدیون قدرت تولید مثل خارق العاده آنهاست، بطوریکه محاسبه شده است که اگر همه شرایط و نیازهاى یک جفت مگس خانگى را بتوان فراهم کرد، تنها ظرف 4 ماه تعداد 19 جلوش 19 صفر مگس !!! تولید خواهد شد که این مقدار مى تواند تمام سطح زمین را تا ارتفاع 16 متر بپوشاند! بهر حال حشرات یکى از جالبترین و بدیع ترین پدیده هاى این جهان هستند و بر خلاف تصور همگان که آنها را موجوداتى مزاحم و عبث مى دانند، طیق بررسیها فقط 5 درصدشان مضر هستند آنهم مضر فقط براى گونه دیگرى از سلسله جانورران بنام علمى هومو ساپینس Homo sapiens برخى از حشرات که اصطلاحا به مگسهاى مولد میاز ( Myiasis = آلودگى بافتها به لارو حشرات دو بال) یا مگسهاى گوشت معروفند، بصورت اجبارى یا اختیارى باید مراحل لاروى (کرمى شکل) خود را داخل بافتهاى زنده یا مرده انسانها یا جانوران طى کنند. لذا وجود حشرات در جسد و صحنه جنایت (crime scene) حتمى است و مى توان از آن در تخمین زمان سپرى شده پس از مرگ (PMI) ، شناسایى محل واقعى جنایت، بررسى احتمال جابجایى جسد و موارد دیگرى سود جست.

تاریخچه این شاخه از دانش به سال 1235 میلادى بر مى گردد که نویسنده و دانشمندى چینى بنام Sungtzu در کتاب خود در داستانى چگونگى استفاده از مگسها را در کشف یک معماى جنایى بیان مى کند. اما تا اواسط قرن نوزدهم توانایى این علم ناشناخته باقى ماند تا اینکه شخصى بنام اورفیلا در سال 1848 اولین بررسى در مورد شناخت توالى اکولوژیک بندپایان را در اجساد انسانى انجام داد، بدین معنى که با توجه به زمان پس از مرگ، گونه هاى مختلفى از حشرات در توالى زمانى منظم و ثابتى بنوبت به جنازه ها حمله مى کنند و بعد از مدت معینى جاى خود را به دیگرى مى دهند . سپس Berget نتایج این بررسى را در حل یک معماى قتل بکار گرفت و بر اساس حضور گونه اى از مگسهاى گوشت موسوم به سارکوفاگا Sarcophaga در جسد کودکى که در دودکش بخارى خانه زوجى فرانسوى کشف شده بود، زمان مرگ را حداقل دو سال قبل تخمین زد و توانست این زوج را از اتهام قتل کودک تبرئه کند. سپس مگنین Megnine که بعنوان بنیانگذار حشره شناسى قانونى معروف شده است با بررسى هاى خود 8 مرحله را در فساد اجساد انسان تشخیص داد و حشرات مربوط به هر مرحله را تعیین کرد.

پزشکى قانونى (forensic medicine) در بررسى جنایتها و کشف جرم از علوم مختلفى کمک می‌گیرد و دانش حشره شناسى یکى از آنهاست و این جنبه از حشره شناسى را اصطلاحاً حشره شناسى قانونى (Forensic Entomology) و یا گاهى (Medicocriminal Entomology) می‌نامند. حشرات از جهت گستردگی، قدمت، تنوع و فراوانى در بین همه موجودات این کره خاکى پیشتاز هستند.از نظر تنوع تا بحال حدود 5/1 میلیون گونه شناسایى شده است اما تعداد واقعى آنها بیش از 5 میلیون گونه برآورد شده است و از نظر فراوانى هم بد نیست بدانید که در هکتار از سطح خشکى زمین 5/2-2 میلیون حشره وجود دارد در حالیکه تراکم متوسط انسان تنها یک نفر به ازاى هر هکتار است یعنى سهم هر یک از ما انسانها 5/2-2 میلیون حشره است که این مدیون قدرت تولید مثل خارق العاده آنهاست، بطوریکه محاسبه شده است که اگر همه شرایط و نیازهاى یک جفت مگس خانگى را بتوان فراهم کرد، تنها ظرف 4 ماه تعداد 19 جلوش 19 صفر مگس !!! تولید خواهد شد که این مقدار مى تواند تمام سطح زمین را تا ارتفاع 16 متر بپوشاند! بهر حال حشرات یکى از جالبترین و بدیع ترین پدیده هاى این جهان هستند و بر خلاف تصور همگان که آنها را موجوداتى مزاحم و عبث مى دانند، طیق بررسیها فقط 5 درصدشان مضر هستند آنهم مضر فقط براى گونه دیگرى از سلسله جانورران بنام علمى هومو ساپینس Homo sapiens ( بخوانید انسان بخرد…؟!) و بقیه مفید بحال ما و طبیعت.

برخى از حشرات که اصطلاحا به مگسهاى مولد میاز ( Myiasis = آلودگى بافتها به لارو حشرات دو بال) یا مگسهاى گوشت معروفند، بصورت اجبارى یا اختیارى باید مراحل لاروى (کرمى شکل) خود را داخل بافتهاى زنده یا مرده انسانها یا جانوران طى کنند. لذا وجود حشرات در جسد و صحنه جنایت (crime scene) حتمى است و مى توان از آن در تخمین زمان سپرى شده پس از مرگ (PMI) ، شناسایى محل واقعى جنایت، بررسى احتمال جابجایى جسد و موارد دیگرى سود جست.

تاریخچه این شاخه از دانش به سال 1235 میلادى بر مى گردد که نویسنده و دانشمندى چینى بنام Sungtzu در کتاب خود در داستانى چگونگى استفاده از مگسها را در کشف یک معماى جنایى بیان مى کند. اما تا اواسط قرن نوزدهم توانایى این علم ناشناخته باقى ماند تا اینکه شخصى بنام اورفیلا در سال 1848 اولین بررسى در مورد شناخت توالى اکولوژیک بندپایان را در اجساد انسانى انجام داد، بدین معنى که با توجه به زمان پس از مرگ، گونه هاى مختلفى از حشرات در توالى زمانى منظم و ثابتى بنوبت به جنازه ها حمله مى کنند و بعد از مدت معینى جاى خود را به دیگرى مى دهند . سپس Berget نتایج این بررسى را در حل یک معماى قتل بکار گرفت و بر اساس حضور گونه اى از مگسهاى گوشت موسوم به سارکوفاگا Sarcophaga در جسد کودکى که در دودکش بخارى خانه زوجى فرانسوى کشف شده بود، زمان مرگ را حداقل دو سال قبل تخمین زد و توانست این زوج را از اتهام قتل کودک تبرئه کند. سپس مگنین Megnine که بعنوان بنیانگذار حشره شناسى قانونى معروف شده است با بررسى هاى خود 8 مرحله را در فساد اجساد انسان تشخیص داد و حشرات مربوط به هر مرحله را تعیین کرد.